ел аузынан — материалдар жинағы – 11-бет

Байқозы батыр тапқырлығы

07.08.2023

Тарақты-Байқозы ірі атақты кісі болған адам. Бір жылы жұт болып, жылқысы ығып, Ертістің мұзына барып бір-ақ тоқтапты. Байқозы жылқымен бірге Ертіске түседі. Жылқысын тоғайдан қайыр...

Толық оқу

Балағаз батыр

06.08.2023

Еламан баласы — Тұрсынбай Едіге баласы Шоңның заманында «Ащы» деген өзеннің бойында, «Күңгірлек» деген күзекте отырғанда, Жанқозы жылқысын жау алды. Сонда айтып алыпты:

Толық оқу

Хангелді немересі Райымбек туралы

05.08.2023

Райымбек батыр тау жақтан соғысты бірінші рет бастауды міндетіне алған еді. Сол алған міндетін атқаруға Тарбағатай, Шәуешекке қатынасатын жолдан тартып жауынгерлері мен батырларын ...

Толық оқу

Қожамқұлдың көк қасқа аты

05.08.2023

Әжібайдың әлгі көк қасқа тұлпарының тұқымы ұрпақтарына мұра болыпты. Немересі Қожамқұлға бәсіре болған көк қасқа құлын жиырма екі жыл бойы бәйгенің алдын бермепті.

Толық оқу

Көк бие мен көк төбет

05.08.2023

Әжібай қалмақ досы берген көк биені мініп ұзақ жол жүріп еліне келсе, аулы орнында жоқ. Қалмақ шауып, жұртта қалғандары басқа жаққа қоныс аударуға дайындалып жатса керек. Өрістегі ...

Толық оқу

Әжібайдың қалмақ досы

05.08.2023

Әжібай батыр сарбаздарымен қалмақтарды ысырып тастап келе жатса, алдынан өгіз мінген қалмақ шығады.

Толық оқу

Әжібай атының ұранға айналуы хақында

05.08.2023

Қазақтар қалмақтарды Аяққалқанға түріп тастап, әскерін алып қайтып Шелекке келіп тоқтапты. Қол бастаған батырлардың қатарында Жалайыр Ескелді, Балпық, Дулат Шеруке, өтеген, Сегізса...

Толық оқу

Жасыбай батыр

05.08.2023

Жасыбай батыр жас кезінен батыл, ешнәрседен тайсалмайтын ержүрек болыпты. Он сегіз жасында батырлық атағы шығыпты.

Толық оқу

Жидебай батыр

05.08.2023

Орта жүз, арғын, бес мейрамның біреуі қаракесек болады. Қаракесек деген кісі аты емес, шын аты — Болатқожа, Болатқожадан Ақша, Түйте туады. Түйтесінен Майқы, Танас. Майқыдан Әлтеке...

Толық оқу

Жидебай батыр

05.08.2023

Жидебай халқын жаудан қорғаған батыр әрі өткір тілді шешен адам болған.

Толық оқу

Жидебай батыр (ІІ нұсқа)

04.08.2023

Жидебай әулие де, ақын да, жұлдызшы да болған. Батыр жорыққа шығарда қол жинап, қойдың тіс тимеген жауырынына қарап (кейде отқа жағып, күліне қарап та) жорықтың қандай нәтижемен бі...

Толық оқу

Жидебай батыр (І нұсқа)

04.08.2023

Қартайған кезінде жастық шағындағы жолдасы Қараменде есіне түсіп, жас кезіндегі сәттерін және қартайып, қажыған шақтағы өзгерістерін айтып, пікір алыспақшы болады. Ол кезде ел арас...

Толық оқу

Жәнібек батыр туралы аңыз (ІІ нұсқа)

03.08.2023

Жорық қолы дағдысынша шеру тарта беріпті. Ханның қолбасшылық ордасындағы әлгі әккі Жәнібектің ханға сүйеніш болатын қолбасшылардың адамы еместігін ұғып, шеру тартқан қолды тәртіппе...

Толық оқу

Жәнібек батыр туралы аңыз (І нұсқа)

03.08.2023

Керейден Досымбектің үйіне он екі жасар жиені келіпті. Ойға көсем, тілге шешен, қайтпас қайсар жүректі бала екен, нағашысынан көк дөненді сұрапты. Бірақ иемденіп мініп жүрген Досым...

Толық оқу

Жәнібек батыр туралы аңыз

03.08.2023

Күндердің бірінде Әкесі Бердаулет ел аралап жолаушылай кеткен бір орайда Жәнібек түйе жаймауға белін бекем байлап, он сегіз атанды шөгеріп, қылтасын қиып тастап үйіне келіпті. Ана ...

Толық оқу

Қошқарұлы Жәнібек

03.08.2023

Қазақта атақты Жәнібек үшеу: ноғайлы жұртының ханы — әз-Жәнібек, Абылайдың қолбасшыларының біреуі — Шақшақ Жәнібек және Ер Жәнібек. Кейінгі Жәнібектің руы — керей. Әкесі Қошқар дег...

Толық оқу

Жәнібек бастаған Абақ елінің Шыңғыс тауынан көшуі

03.08.2023

Жәнібек батырдың Алтай, Тарбағатай, Еренқабырға, Құмыл қатарлы кіндік кесіп, кір жуған байырғы мекеніне елінің іргесін қайта жәйіп, күлін төгуі — өз өміріндегі аса ұлы, ізгі арманы...

Толық оқу

Жәнібектің қартайған кезінде кешірмелерін еске алуы

03.08.2023

Жәнібек өтміштегі тар жол, тайғақ кешірмелерін былай еске алады екен:

Толық оқу

Абылай ханның Жәнібекті сынауы

03.08.2023

Жас батыр Жәнібектің жау алдындағы қайраты аңыз болып, ел ішіне тез жайылды да, Абылай хан оны жете сынамақ болады. Сол ойдың орайы бораны күркіреп, жаңбыры сіркіреген алай-дүлей б...

Толық оқу

Жәнібек батырдың Абылайдың оң тізесінен орын алуы

03.08.2023

Жоңғар шапқыншыларының қазақ даласын жаулауға мол дайындықпен, басым күшпен келген қолына қарсы аттанған Абылай бастаған қазақ қолы да қатты шайқасады. Сан шегініп, сан жеңіп, ілге...

Толық оқу

Батырдың тууы, жас шағы

03.08.2023

Жәнібек батырдың әкесі Бердәулет Арғынның қаракесек руынан шыққан Қазыбек бидің қызымен үйленгеннен кейін әйелі бірнеше жыл бала көтермей жүріп, соңында Жәнібекті көріпті. Перзентк...

Толық оқу

Шотан батыр

03.08.2023

Әкесінің әділдігі мен көрегендігі бала Шотанға да дариды. Оның жастық шағы жоңғардың бейбіт жатқан қазақ еліне шабуыл жасауымен тұспа-тұс келеді. Шотанның ерлігі ерте танылады. Ол ...

Толық оқу

Сартай батыр

03.08.2023

Әкесі Байжан биден бата алып, ізіне мың баладан құралған топты ертіп ордабасыға жеткен он бес жасар Сартайдың көзге түскен жері осы еді. Халықтың басына қара күн туып, жан алқымға ...

Толық оқу

Мыңбай батыр

03.08.2023

Мыңбай жастайынан пысық болып өсіп, «батыл бала» атанады. Ол аңға шыққанда да батылдық көрсетіп, «мерген бала» атанған. Үстіне мінген соң қандай асау тай, құнан түгілі ат туласа да...

Толық оқу