Жер мейірімі
Шыр етіп жерге түскеннен
Сүйейсің арқа сен соған.
Құрайды демей ештеңем,
Қияды барын ол саған.
Шыр етіп жерге түскеннен
Сүйейсің арқа сен соған.
Құрайды демей ештеңем,
Қияды барын ол саған.
Елуге келдің ержетіп,
Егделік бірақ жоқ сенде.
Көңілімді қатты тербетіп,
Қозғайсың қашан көрсем де.
Бұралып əппақ қайыңдар
Сыбдырап желге, тұр билеп.
Қызыққан соған жайым бар,
Көңілді ойлар əлдилеп.
Құшақта мені, кəрі Ертіс,
Толқының тұңғыш орасын.
Бойыңа біткен өрен күш
Маған да біраз тарасын.
Топырақ қымтап томпайып
Тым-тырыс Тайыр қалған жоқ.
Жалыны титтей ортайып,
Жігерін ақау шалған жоқ.
Халқымның көңілін аударды
Қалпына бүгін Жетісу.
Самсаған биік таулары
Секілді тойға тіккен ту.
Тумысы қорыс, ну орман,
Таулары түгел бұп-бұйра.
Өзендер жатыр бұралған
Теңізге беттеп тұп-тұра.
Аяғым кейде ауырып, кетеді ашып,
Тұрғандай болам ылғи тікен басып.
Қиналып, соған қатты кейігенде,
Өзімнен өзім қайда кетем қашып!
Шүу дейін, кəне, мініп көр дөненім,
Көңліме кернеп бірге келді өлеңім.
Кісідей қырсау мінген тепеңдемей,
Жөн шығар бауыр жаза сермегенім!
Мекенін көрдім тағы Нұрмолданың,
Жүрмеген Нұрекеңмен бірге онда кім?
Кезінде ол өзі келген өңірлерге
Өмірдің тартыпты өшпес тың жолдарын.
Тасқынға ширыққан жұрт, шығын тартып,
Өзінің сезгенде одан күшін артық,
Тапқандай жер тұтқасын қозғады бір
Кеудесін Алатаудың сықырлатып.
Білмеймін, басыңда бұл қанша жүрер?
Жайың жоқ ол барында шаршадым дер.
Сілтейсің қаламыңды қажу білмей,
Секілді қабақ шытпас жан-себілдер...
Өмір бір таусылмас жыр күнде маған,
Демеймін бірақ оңай күреп алам.
Сондықтан əлденеге тас түйілген
Түріме тұтқиылда күлме, балам.
Əуелі оны көрдім мен
Азырақ алыс шағында.
Құбылып алуан көрінген
Дедім бұл, бəлкім сағым ба?
Жетелеп біреу жүргендей,
Қарасаң селқос жұмысқа.
Қолыңдағы ісің бір өнбей,
Көресің қорлық тұрмыста.
Басылды жаңа ғана нөсер құйып;
Шомылып қалды суға нелер биік.
Көпіріп кенет соған екі Тентек
Тасыды арнасына əрең сыйып.
Шыңғырлау жері кең дала
Шірене шетсіз көлбеген.
Көрерің жалғыз сол ғана.
Төбе жоқ маңда көлденең.
Қайранмын қашан болсын өзіме өзім,
Көрмейді өз басымды неге көзім?
Сыр бермей, сыртымды ірі көрсеткенде,
Бар ма екен күнде өзгелер елер сөзім?
Ағамыз қартаң тартты деп
Қатардан мені шығарма!
Жартымсыз болсам, арты жоқ,
Жаралғам несін, сірə, онда?
Қимасым, жүзің қазір өзге тіпті,
Жыл қолы сонша қатты өзгертіпті,
Жас күнгі жаудыраған əсем көркің
Қинайды елестемей көзге тіпті.
Дүниеде өмір сүргенім
Көбейтіп достар дүрмегін,
Байыптай білген кісіге,
Ермегім емес құр менің.
Қайдасың күйі көңілдің,
Көрейін тағы шақырып;
Қауқарың бітіп соғұрлы,
Қалмасаң мүлде сарқылып!
Жер қарт анаң өсірген сені асырап,
Қашан да ылғи қарайды саған сынап.
Бабын тапсаң, барын ол аямайды,
Ала алмайсың еш нəрсе алдап-сулап.
Қара үзіп тұңғыш рет жер бетінен
Шырқауға жөнелді Юрий шек жоқ мүлдем.
Космоста жым-жырт тылсым жүзді жалғыз
Ұлындай құшағында тербетілген.
Қасарысқан, атысөан
Өтінде қалмай өктемнің,
Бас алысқан батыстан
Байрағын толғап жеткен күн.
Байынқолым, өзіңнен
Байтақ Отан басталар,
Жаным сезер жылылық,
Жағаңдағы тастан әр.
Қиялыңды сан саққа сен желдіріп,
"Қарғам" менің қашан жетіп келер деп,
Отырмысың терезеден телміріп,
Қара жолда шаң көрінсе, елеңдеп.
Адасып түзде көп жүрдік
Түтеген қатты боранда.
Амалсыз кейде көмілдік
Кездесіп кесе сол маңда.
Қозғайсың қашан болсын мені шопан,
Көремін көңілге дем сені мақтан.
Ізіңнен жүріп кеткен жыр теремін
Секілді соның маған сыйың тартқан.
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі