Өлең, жыр, ақындар

Ұятты мен ұятсыз

Білмейтін бала ұятты –
Ойнауға басы жеткенмен,
Ойлауға басы жетпейтін
Жабайы маймыл сияқты.

Толық

Тəуелсіздік деген не?!

– Тəуелсіздік деген не?!
– Ол бақыт қой əр елге!
Бөтен елге тəуелді
Ел көп əлі əлемде.

Толық

Бəрекелді!

Апасы айтты:
– Жұмсауға жарап қалыпты,
Бүгін Қанат нан əкелді!
Атасы айтты:

Толық

Орманның біз қорғаны

– Орман кімнің орманы,
Кімдер оның қорғаны?!
– Орман – Адам орманы,
Бізбіз оның қорғаны!

Толық

Қарлығаштың ұясы

Біздің үйдің төбесіне
Ұя салды қарлығаш кеп.
Балапандар,
Көресің бе?!

Толық

Көгершінім

Доспыз біздер қанша жылдан,
Оған күнде шашамын дəн.
Сипалаймын мойынынан,
Аяғының шашағынан.

Толық

Атам менің орманшы

«Не жетеді ұшқанға?!
Тамаша ғой, көрейік.
Келіп жатқан құстарға
Ұя жасап берейік.

Толық

Жанашырлық

Ұядағы қарлығаш,
Тұрған жоқ қой алдыңда ас.
Қалған жоқ па қарның аш?
Ұядағы қарлығаш,

Толық

Жанашыр

– Қыңсылайды күшігің
Қымтадың ба үйшігін?
– Бүгін тамақ ішті ме,
Қайда кеткен мысығың?

Толық

Қарлығаштар

Кезек-кезек шөп əкеліп,
Ұлпа жүнді көп əкеліп,
Таңдап алып қия жарды,
Қарлығаштар ұя салды.

Толық

Мамам

– Болсаң егер жаман,
Ұрсатын кім саған?
– Мамам!
– Болар күнде алаң,

Толық

Атам мені мақтайды

Оқып жүрмін «Əліппені»,
Білем барлық əріптерді.
Берші кітап, қағаз, қалам,
Оқи да алам, жаза да алам.

Толық

Ахмет ата

«Бəріне елдің ұнаған
Болды, – дейді – Ұлы адам»
Білмейсіңдер демеймін,
Кім дейсіңдер бұл адам?!

Толық

Ең тəтті мен ең ащы

– Ең, ең тəтті не өмірде? –
Деп сұрап едім мен бірде,
Балалар бірден ойланбай,
Келісіп бəрі қойғандай:

Толық

Жомарттық

Жерге жарық шашатын
Ол ұқсайды Күнге де.
Көңіл кірін ашатын
Ол ұқсайды гүлге де.

Толық

Жақсы бала

Ашуға ырық бермесе,
Кісі сөзін бөлмесе,
Əрі əдепті сөйлесе –
Жақсы бала –

Толық

Кішіпейіл

«Мен-мен!» демей «Біз» десе,
Үлкендерге «Сіз» десе,
Ізетті боп өзі де,
Елден ізет іздесе,

Толық

Намыс

Намыс – алға самғауың,
Қатарыңнан қалмауың.
Сүю Ана тіліңді,
Болу əрі білімді.

Толық

Мейірім

Бəрі құшақ ашқанның –
Нұрын төгіп аспанның
Жерге шуақ шашқан күн,
«Айналдымы» Анаңның –

Толық

Амандасу

Үлкенге де, кішіге
Өте шықпай шалқайып,
Ізет етсең кісіге,
Қалмай ма өсіп, марқайып?!

Толық

Сенім

Аяла ардақ жеріңді,
Тау,
Бау,
Өзен-көліңді!

Толық

Қайырым

Атаңа көмек бердің бе,
Апаңа көмек бердің бе?
Қайырым жасап жүргенің,
Қалқам-ау, онда сен күнде!

Толық

Əдептілік

Көрінгенді сұрайтын,
Бермеді деп жылайтын,
Ұмыт жаман əдетті,
Бала боп өс əдепті.

Толық

Сабыр

Қалаға ол алғаш барғанда,
Түнде таң жылдам атпады.
Оңаша, жалғыз қалғанда,
Ұясына күн батпады.

Толық

Ар

Домбыраны атама
Əперіп ем төрдегі:
Маған берген батада
Атам: «Арлы бол!» деді.

Толық

Ана

Ақылын айтқан тыңдай біл,
Ең жақын – Анаң жаныңа!
Анаңды сыйла, сыйлай біл,
Анаңды сыйла тағы да!

Толық

Туған жер (балалар әні)

Жайлау гүлге тұнатын,
Атам, әжем тұратын,
Мен ауылды,
Мен ауылды сүйемін!

Толық

Туған жер

Бабамның көзіндей,
Анамның өзіндей,
Сәбилік сезімдей,
Ыстықсың туған жер.

Толық

Туған жер

Туған жер – орман бауларым,
Қыздарындай гүлі бар.
Ғажайып арман тауларым,
Ұлдарындай шыңы бар.

Толық

Туған жер

Халқым жайған тамырын,
Топырағым құнарлы.
Елім тауым, алыбым,
Көңілім күмбез мұнарлы.

Толық

Астана

Айналғандай пейіш-жұмақ, баққа да,
Тарихи жер – тұғыр болған таққа да, ей!
Абылайхан ақ туындай – Ақ қала,
Қазағымның бас қаласы-ей, Астана!

Толық

Азиада – Қазақстан

Астана – Алматы –
Азиада мерейі.
Қырандар қанаты –
Қазақ елі мерейі.

Толық

Бейбіт құсы

Қарлығаштай қиял-арман,
Көкжиектен – қиялардан,
Бейбіт құсым самғай ұшшы,
Балапандай ұялардан.

Толық

Бұдан басқа не керек екеуімізге?

Қыранға – қанат болса самғай-тұғын,
Тұлпарға – тұяқ болса талмай-тұғын,
Су болса – шөл далаға қанбай-тұғын,
Адамға достар болса танбай-тұғын.

Толық

Қыран құстай самғаймыз.

Қыран құстай самғаймыз.
Өлең жазсақ талмаймыз.
Айтыңдаршы,ақындар,
Шын өмірде қандаймыз?

Толық

Ақын болшы бауырым!

Жылатпайтын - жұбататын,
Көп сөйлемей - дөп айтатын,
Көп ойланып - бір айтатын,
Мұңайтпайтын - қуантатын

Толық

Өтірік махаббат

Түсінеміз бірімізді-біріміз,
Қашықтықтан сөйлесеміз ымдасып.
Арамызда қалар ма екен сырымыз,
Махаббаттың тыңшысындай бір ғашық?

Толық

Ақын болып тудың ба? Қабдыкәрім Ыдырысовтың - Айым болып тудың ба? мақамымен


Ақын болып тудың ба,
Батыр болып тудың ба?
Қазағыңның жанына -
Жақын болып тудың ба?

Толық

Қош

Сен кеткелі өтті міне екі күз,
Екі күзде өткізбедік нені біз.
Бірақ тағы махаббаттың түтіні,
Суып кетті

Толық

Жүр бауырым.

Алладан сұрап кешірім,
Қайталап оның есімін.
Жүр намазға баралық,
Мешіттің қағып есігін.

Толық