Ауылға хат
Сәлемімді ал, тел өскен құрдастарым,
Ауыл жолын талай жыл бір баспадым.
Қолдарыңа тиді ме шағын кітап,
Тірлігімді баяндар жыр-дастаным?
Өлеңдер жинағы - 8 бет
Ақындықтың патшасы
Сәкен маған кім десеңдер, ағайын,
Ол – ұстазым, ерте құшқан арайын.
Бала күнде тығылып жаттап, оқумен
Жабық жатқан аштым жырдың сарайын.
“Ана сен сезбейтінсің”
Мені әркім жамандаса сенбейтінсің,
Ақылға, тек білімге ер дейтінсің
Тек қана шартпен сүйген бұл әлемде,
Сен менен түк те талап етпейтінсің.
«Желтоқсанға»
Еркіндік деп ерте кеткен боздақтар,
Салқын самал еседі әлі сол жақтан,
Рухың қандай қастерлі еді,халықты
Оята алған, қарлы аязда от жаққан!
“Ашаршылық азабы”
Бір зұлматтар болған елдің
Берекесін қашырған.
Сол қырғындар жетпей жүрген
Шындық шықпай ғасырдан.
“Жаз! Жаз! Қалам жорғалап”
Ақын деген-жұмбақ сыр,
Шабыты келсе тасатын.
Ақын деген-өлең жыр ,
Сырласы еткен қаламын
"Желтоқсан жаңғырығы”
Желтоқсанның сол түні ұзақ болды,
Елім деген әр жанға тұзақ құрды.
Қазақ болсын деп айтқан көпшілікке,
Жауап бермей, билікке құлақ түрді.
“Махаббат”
Махаббат деген сезімнің шыңы,
Тыныштық пенен үйлесім.
Махаббат деген жүректің сыры,
Көзқарас қана сөйлесін.
“Ана жайлы”
Ана сенің жүрегің неткен жұмсақ!
Бар ойларың ұл қызың, жатсаң-тұрсаң.
Сен беретін махаббат, жылулықты,
Мүмкін емес сағынбай, аңсамасақ!
“Ілияс Жансүгіровке арнау”
Қазақ деген ұлт болу қандай ғажап!
Бір шаңырақ астында ортаймасақ!
Палуан да, ақын да, айтыскер де,
Жалғыз ұлтта табылар, енді ойласақ.
«Бейсен Құранбекке арнау»
Сол 71 сыйлады жарық күнді,
Жарқыратты қараңғы, қара түнді,
Құранбектер отбасын толықтырған,
Бейсен болды, халықтың, ұлттың ұлы!
"Ақын да бір бала ғой айға ұмтылған"
Ақын да бір бала ғой айға ұмтылған,
Өлең басым түсетін қайратыңнан.
Тербеліс пен толғаныс астасқанда,
Сезім жеңіп шығатын майданыңнан.
"Ахметке арнау"
Қыркүйектің бесінші жұлдызында,
Келді бір ұл Байтұрсын отбасына.
Азан шақырып ат қойып Шошақ ата,
Берді Тәңір текті ұл өз ұлтына!
"Бұл Түркістан"
Тарихы бар 1 ғасырдан асатын,
Алған мемлекет астанасы атағын.
Әмір Темір бұйрығымен салынған,
Яссауидың кесенесі-ғажабың!
"Тек сен ана"
Тек сен ана, тіршілікке мән беретін, тік ұстап,
Тек сенімен оралады үйге бақыт, ырыс, бақ!
Тіл шықпаған, жан ұқпаған сәттерімде сен болдың,
Сенің орның пеш жаны емес, сенің орның алтын тақ!
Жанымның жарасы көп жазылмаған
Жанымның жарасы көп жазылмаған,
Берген жоқ өмір өңкей жазын маған.
Сыр да көп ақтармаған әлі жөндеп,
Тереңде асыл кендей қазылмаған.
Жезқазғаның бас иіп тұр алдыңда
Кенге ораған жиырмасыншы ғасырды,
Ұран етіп ғылым туы – асылды;
Сүйікті ұлы – Жезқазғанның төрінде,
Сәтбаевқа жаңа ескерткіш ашылды.
Бауыржан мен таксист
– Әй, бала!
Деме ағаның қарыс тілі,
Дем бергіш басылмайды соғыс сыры.
Таксиді шабуылдай шапшаң жүргіз,
Өзекті ұлттық жаңалық
«Айқаппен» туса қауышу,
Қалың ел, қарсы алалық.
Ол – өткенмен табысу,
Тұнып тұрған даналық.
Соның бәрі – Нұрағаң!
Күлім қағып жарқ еткені ұнаған,
Домбырасын солақай қол бұраған.
Қырғын күйші болып кетті дирижер,
Дүлдүл саңлақ күй ортасын құраған.
Өмірдің академигі
Асыл жандар арсыздыққа көнбейді,
Тура сілтеп, алға алаңсыз өрлейді.
Ерлігімен ел мұңына сеп болып,
Салт-дәстүрмен ережеңді жөндейді.
Фазыл аға кім десең
Абайша айтсақ шатақ көп,
Жылпостар төрді бақпай ма?
Алдамаса атақ жоқ,
Сатпаса арың бақ қайда?!
Қос батырдың кесенесін ашқанда
Ассалаумағалейкум, көрікті өлкем!
Нұр төкті дербес елге күнің көркем.
Қарасай, Ағынтайдың кесенесі
Сарыарқа бір шетінде құрды желкен.
Ақ батасын бергендей сегіз сері
Құлагерше құлшындық жасымызда,
Дарындылар мол еді заты қызба.
Сәбит, Ғабит, Евнейлер қандай еді,
Кеше жүрген көш түзеп қасымызда.
Барады өмір өтіп
Қартайдым, жұмысым көп, асығыспын,
Бітпей тұр ұзақ көші татымды істің.
Қыз-шабыт қызықтырып, жетелейді
Соңынан өлең деген асыл құстың.
Сағадат – ер жігіттің ақсұңқары
Қазақта батыр да көп, ақын да көп,
Парасат қонған кемел ақыл да көп.
Көргенде Сағадатты алғашқы рет
Бірі деп ақсұңқардың мақұлдап ек.
«Гәкку» және «Гауһартас»
Құлпыртса нәркес гүлді гүл,
Тірі жан қалай тамсанбас?
Қос бұлбұл – Күләш, Бибігүл,
«Гәкку» мен асыл «Гауһартас».
Арал кеуіп кетпесін
Арал кеуіп кетпесін... Арал кеуіп,
Марал кеміп кетпесін... марал кеміп.
Табиғатты қақсатқан оқ ұшқыны
Талмау жерден тиеді маған келіп.
Прометейге
О, адамзат! Прометей де тәңірің,
Тіршілікке от тарату – бай ырым.
Темір бұғау қыспағында жасады
Адамдарға қолдан келген қайырым.
Ақынға бұл фәниде демалыс жоқ
Тұманбай!
Сен қазақтың «Тұмашысың»,
Алатау сілемінде құба шыңсың.
Туғанда жаңа өлеңің қуанамын,
Абайла, жүрек, абайла
Абайла, жүрек, абайла,
Асықсаң қапы қаларсың.
Жоқ болып тірек маңайда,
Өкініп естен танарсың.
Қанышты алғаш көргенде
Аңсаған туды сәтті сағаттарым,
Талай жыл күткен тапты тағат жаным.
Ішінде көп қаршыға көрінді ол
Қырандай еркін жайған қанаттарын.
Сексендегі толғаныс
Ақ тілекпен құттықтасып достарым,
Бүкіл елім қошеметке қосты ағын.
Сексен жасқа есен-аман жеткенде,
Есеп беру керектігін қостадым.
Қайда асығып барасың, қазағым-ау
Қайда асығып барасың, қазағым-ау,
Артта қалды баяғы таза бұғау.
Ауыл жүдеп барады, ауыл құрып,
Бұл не қылған жазықсыз жаза мынау?
Жақсылыққа бастай берсін қадамым
Жақсылыққа бастай берсін қадамым,
Сырғанай бер, сыр сарқылмас қаламым.
Күн мен түнді жалғастырып келемін,
Сол намыспен шарықтай бер, талабым.
Жамбыл ата, керексің осындайда
Терең толғап, толассыз ағындадым,
Дауыл кешкен алмай тұр дамыл жаным.
Қара қылды қақ жарып, тік сілтесем,
Жамбыл ата, қолдасың аруағың!
Қамыққанда күймен жүрек жамаймын
Қамыққанда күймен жүрек жамаймын,
«Сарыарқада» жау жасқанар бар айбын.
Құрманғазы бабамызды дауылпаз
Дауыл-күйлер дарабозы санаймын.
Бір ауыз сөз
Бір ауыз сөз қасіретті тыяды,
Бір ауыз сөз айықпас дерт жияды.
Бір ауыз сөз әлемге әйгі еткізсе,
Бір ауыз сөз жаманатқа қияды.
- Имам Бұхари
- Константин Паустовский
- Исраил Сапарбай
- Исраил Сапарбай
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі