Махамбет – ақындықтың алдаспаны
Махамбет десек, Мағжан келеді еске,
Тікелей тартып туған ер емес пе.
Шарт сынған бұлтқа жетіп найзағайдай,
Арыстан Айға шапқан келеді еске.
Махамбет десек, Мағжан келеді еске,
Тікелей тартып туған ер емес пе.
Шарт сынған бұлтқа жетіп найзағайдай,
Арыстан Айға шапқан келеді еске.
Ойлансам өмірге бір қарап,
Орнайды көңілге сыр ғажап.
Бұлттардай аспанда жылжыған,
Дүние барады сырғанап.
Түркі тектес елдердің Бас ақыны,
Мағжан десең,
Жоқ қазақ сасатыны.
Түркістан деп, Тұран деп «көкке жетті»
Шошыма, достым, шошыма,
Күш қосармын қатар кеп,
Исатайдың қосына
Ту тіккендей Махамбет.
О, заман-ай! Заман-ай!
Өттің бе бір қарамай?!
Көкірек жарған күй қозғап,
Қамықтым жас баладай.
Аңдасаң көптің мұқтажын,
Санама күнді терлеген.
Болашақ құтты қыс-жазын
Мұңым көп көксеп, зерлеген.
Қаракерей Қабанбай мінген Қубасты
Ардақтап айтқан тарихпен жаным сырласты.
Ай жарым суыт жүргенде жетер бабына,
Қубастай тұлпар қазақта қайтып тумас-ты.
Алматы – көлде аққудай әсем қала,
Бар қазақ басын иген көсем қала.
Атқан таң бір көруге аңсап жетсе,
Батқан күн қимай жылжыр бәсең ғана.
Кіші Мекке – Түркістаным, армысың!
Арнап келдік киелі іске жан құсын.
Абылай ханның жұлдыз етіп есімін,
Дербес елім салып жатыр бар күшін.
Қазақ – қызық халық...
Мінезін болсақ милаған,
«Сыйға – сый, сыраға – балын» тыймаған.
Келіспей кетсе келінімен өз ұлы,
Жыр әкелдім, қимас көңіл сырым бар,
Бөгде сөзбен айтылмайтын шыным бар.
Әуесқойдың әуесі емес жазғаным,
Беу, ағайын! Жан сырымды ұғыңдар.
Әлемнің құтты көшінде,
Қонғандай аққу Есілге.
Қанатын жайды Астана
Сарыарқа алтын төсінде.
Данышпан заңғарымсың асқарала,
Қанықты есіміңе жас бала да.
Дәл бүгін, Абай ата, тұрсың қарап
Есілде Елордасы Астанаға.
Тілім менің – ұлттық айқын дерегім,
Ұлтым бар деп бай тіліме сенемін.
Тілім менің – мәңгілік ел жаршысы,
Ұлтым, тілім – ортақ ұғым дер едім.
Астана, жаңа өмірдің айбынысың,
Ел үшін айқын үлгі барлық ісің.
Салғандай алтын ұя «Бәйтерекке»,
Самұрық боп құтты қанат жайды құсың.
Қыз-қала, қызық қала салтанатты,
Көркіне бар әлемді жалт қаратты.
Секілді құс патшасы елестейді,
Есілге қонған аққу ақ қанатты.
Көкшетау мен Алатаудың арасын,
Қара Ертіс пен Ақ Жайықтың жағасын
Жалғап жатқан, қараңдаршы, тәуелсіз
Қазағымның ұлан-байтақ даласын.
Біз кімбіз десең –
Құс қанатты қазақпыз.
Сан қырғыннан есен қалған ғажаппыз.
Арғы тегің кім десең де айтайын,
Жерімнің туы – Алатау,
Еділдің Жайық егізі.
Мұң шөккен Қорған-Қаратау,
Сарыарқа – елдің негізі.
Кербез, маңғаз, сымбатты, қыран қабақ,
Сәкенге ұқсап анадан туған Марат.
Күміс күлкің, нұр жүзің естен кетпес,
Оқжетпестей сәнді еді тұлғаң ғажап.
Ақындардың ақсұңқары деген сөз –
Самұрық құстай самғап ұшқан ерен кез.
Сәкен ағам сондай еді дауылпаз,
Көкірегіне ұялаған терең сөз.
Ұлылар айтып кетсе шарықтап сыр,
Бақыт екен қол созу жарыққа бір.
Адамның адамдығы – жасампаздық,
Төгіп тұр сәулесімен халыққа нұр.
«Еңбек» атты «Атамекен» ауылым,
Сонда өттіс сәби, бөбек дәуірім.
«Анамекен» –
Үкілі Ыбырай ауылы,
Асқар інім,
Жетпіс жеті жастамын,
Көргенімді жастай жаза бастадым.
Бір ананың жалғызы едім өмірде,
Қуанышта ағайын ағылады,
Ағылады, «ағалап» табылады.
Қайта жасау өмірді қолдан келмес,
Реніште дос қана табылады.
Кеңгірде кіші бесінде,
Кейде бір қоңыр кешінде.
Жағада жүрдік үшеу боп,
Сол күндер шіркін, есімде.
Ай жарық, тып-тыныш атырап,
Жүректер тағы да қауышты.
Жанарың жұлдыздай жарқырап,
Толқытты сабырды тауысты.
Құлпырады дала, гүлдейді орман,
Емізеді егіз – Еділ мен Жайық.
Ақ шағала айдын, ақталған арман,
Тербеледі кеме, ойнайды қайық.
Сам жамырап, жарқырады самала
Кел, қалқатай, кел қаланы арала
Бақыттылар байқамайды уақытты
Сағатыңа әлсін-әлсін қарама
Жарқылдаған сырғаң-ай,
Толықсып бір туған Ай!
Теміртаудың аруы,
Жаным, саған жаным құрбан-ай!
Алаулап күн батса қырды асып,
Кетушек қалқатай сырласып,
Ұмытсам сол күнді кеш мені
Есте ғой дариға Жайлаукөл кештері.
«Үйде мысық бар ма?», — деп,
Сұрап алды Диана.
«Жоқ болса мен кетемін,
Ұнамайды бұл ара».
Кереметі болар әрбір істің де,
Өзіңізді еске аламыз біз күнде.
Бақар-шақар өсіп, апа, жатырмыз,
Өзің басқан текеметтің үстінде.
«Апа, — дейді, жақындап, —
Ертегі айтып бер маған».
Ақ немерем ақылды-ақ,
Алтыға әлі толмаған.
- Аймақ Әбілда
- Лев Шестов
- Лев Шестов
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі