Күйініш
- Жынбысың, кімсің әй сен, адамбысың,
Батырған сен ғанасың маған тісін.
Тал түсте қалдырғанша масқаралап
Қорламай, өлтіріп кеп, жаналғышым!
Жаңа дертті тудырып қож жарадан,
Бершімегін көңілдің қозғап алам.
Мендегі шер өткеннің зарпы ма еді
Сыңар тауып сыңсиды боз даладан.
Жұлдыз жымындайды
Самал сыбырлайды.
Ай болса кірпік қақпай
Түннен сыр ұрлайды.
Тәуелдімін шешемнің құрсағында
Тамырларға.
Шаранамын дәрменсіз
Халім бар ма
Жігерлі жалын атқан, тас тұғырлы,
Қалдырдым қай жерге мен жастығымды.
Қолына қоңыр күздің ұсыныппын
Жарқын күн жадыраған, жаз гүлімді.
«Адам басы добы, - деген – Алланың»
Шат өмірің бір-ақ күнде жоғалар.
Дүниенің білдіргендей жалғанын
Ауыл маңында мүлгіп тұрған молалар.
Жұлдызды көріп аспанда
Телміре қарап қызықтым.
Жылтырақ екен жай ғана
Жылуы жоғын кеш ұқтым.
Қайырылып мойын бұрмаған,
Қазақты тыңдап тұр ғалам.
Текті ұлды туып тамсанттың
Құрсағы құтты сұр далам.
Қуаныш саған сыйлағам
Қайғы ғып оны қайтардың.
Тағдыр ма қызық қимаған
Мұңымды кімге айтармын?
Сарғаның таңы – арманға толы ең, аңсадым,
Төріңде сенің сөгілтіп едім қанша мұң.
Серпіліп ойдан, желпініп жойғам мұңымды
Өзіңнен таттым жастықтың уыз бал шағын.
Құрбыларым-ай,
Шошыттыңдар ғой!
Неліктен керек пасықтық даңғой.
Сіздерге деген сұлу сезімді
Ей, адамзат, тыңда мені ұғынғын,
Бұрдым басын саған тағы жырымның.
Менің жырым жарапазан жаршысы
Ізгілік деп аталатын ұғымның.
Жүрегім – жүрегім жыр толы
Жан сарайыма жасырдым.
Тірліктің басса кір-қоңы
Бір ұрттам жырмен қашырдым.
Қоңыр тірлік, қоңыр ой, қоңыр өлең,
Қоңыр күйсіз құнысып тоңып өлем.
Қоңыр әнді қалқытып қоңыр кеште
Қоңыр қосқа қайғысыз қонып өрем.
Мен де әркез үрей де, үміт те бар.
Арман да бар.
Бақытым бар, сорым бар алдан табар.
Тірі болып тұрсам да, тіршілікте
Бақытым бар-ау өлшеусіз
Мастанып кетсем, ұғынғын.
Әке, өзіңмен мендік ғұмыр – гүл.
Сағынған сәтте өзіңді
-Үйің бар ма?
- Бар ғой! Он төрт бөлмелі.
Миллиондарға созылады өлшемі.
Еркін кіріп, ен жайлайтын, шүкір-ай
Жыртылып санам сан мыңға,
Мәңгүрт боп жүрмін, жоқ есім.
Тірлікте рас бармын ба,
Қудым ба сиқыр елесін.
Кешір мені,
Кешегі күндер үшін жалындаған,
Ертеңгі асу үшін алынбаған.
Керек-ау мәңгілікке мейірімің
Қара қазан - қара түн,
Бұрқыраған буы - бұлт.
Тіршіліктің сағатын
Қуырдақ етті қуырып.
Арманымның арнасы,
Асылымның алмазы,
Уілдеген немерем -
Ұрпағымның жалғасы
Тарап едім шашыңды,
Көрікті етті басыңды.
Әйей бөпем, әй бөпем.
Көйлегіңнің гүлі де,
Соңында шұбырынды жолым қалып
Қырылды қынадай боп момын халық.
Қазақтың кең даласын еркін жайлар
Кешегі азат тірлік жойылды анық.
Маңғыстау – салқар мекен, сайын дала,
Жеті жұрт келген. Кеткен – жайың дара.
Деп досым күпінеді «Маңғыстаудан
Жетеуін бізге бола айырған, ә!».
Мен де сөйтем, ағатай, күліп өтем,
Тағдыр-ару жылмағай жүлік екен.
Сыңайын сезіп қалып секем алдым
Арбағанда сылаңдап түрі бөтен.
«Қыз деген - гүл,
Таптап өту түк емес» -
Депті біреу жабайылау күлімдеп.
Жанға батып мынау арсыз келемеж
Айқасам деп абыройдан аш қалдым,
Озбырлардың жанарынан жасқандым.
Мендік мақсат, алайда
Емес еді бас қайғым.
Жыр жаздым бүгін ақ таңда
Оянып дүние жатқанда.
Ақ қанат құсы арманның
Кеудемнен қанат қаққанда.
Сағынған әнім,
арайлы таңым арманым,
Жанымда мәңгі
жан серігім боп қалмадың.
Көкке өрлеген шыны тау айбаттана,
Шын сөзім бұл, Сеул сен, әйбат қала.
Сұлулыққа сендегі көз арбайтын
Мөлдір аспан, жасыл бел, айғақ дала.
- Конфуций
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Азамат Төре
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі