Тауық жылы тұмау келді құстарға
Тауық жылы тұмау келді құстарға,
Бүйте берсе құс қала ма ұстарға.
Қорғансызды құрбандыққа шалмайтын,
Мына дерттен құтқаратын күш бар ма.
Тауық жылы тұмау келді құстарға,
Бүйте берсе құс қала ма ұстарға.
Қорғансызды құрбандыққа шалмайтын,
Мына дерттен құтқаратын күш бар ма.
Күлім қаққан жанарыңнан,
Күн көрінер білесің бе?
Айдай сұлу ажарыңнан,
Ай көрінер білесің бе?
Көзімді жасқа малып текке міне,
Отырар көз жібердім өткеніңе.
Бір кезде қала едің қайнап тұрған,
Іргеңді жауың ойран етпеді ме.
Тіршіліктің өзегін оята алған,
Ұят болды-ау, жер ана, сая талдан.
Місе тұтпай бүйірін жаралаймыз,
Қалып еді қара жер қай атаңнан.
Сынаптай сусып тұрар өмір деген,
Сұрасаң періште де, пері де емен.
Тірліктің ащысын да, тәттісін де,
Таңдамай татып келем өмірден мен.
Бұл қалай?
Әлде солай болғаны ма?
Мән бермей неге қалдық ол жағына.
Бұл елдің сатылмаған несі қалды,
Әке, бүгін аңғал балаң басылды,
Естелігің көкейіме ой салды,
Өзің еккен үш терегің мәуелеп,
Үш тал гүлің бүршік атып жайқалды.
Сорлатама енді мені құдайым,
Хақ тағала не қылса да шыдайын.
Жақсы жанның нәзік жанын жаншымай,
Жақсылықпен тынса екен лайым.
Көңіл құсым көкжиекке көтеріп,
Арманымды жұлдыздарға жалғайды.
Жан дүниеңнен сезім алау от өріп,
Жанарыңнан жуылады бар қайғы.
Бұл өмірдің шірей тартып ескегін,
Өткен ғұмыр,
Ізіндей-ақ кестенің.
Мұқағали тебірене жырлаған,
Кепкен Арал құмындай,
Қасіретке ұрынбай.
Сақтау керек Каспийді,
Көздің қарашығындай.
Көрген дана талайды,
Ескерткіш боп қарайды.
Исі қазақ баласы,
Жыр піріне балайды.
Аңызыңды арқа тұтып жаттағам,
Киелі тау жусан дала бақ маған.
Тіршілікті топан судан сақтаған,
Қасиетіңді құрмет тұтам мақтанам.
Ел аузында Нұхтың тоқтап кемесі,
Топан суда тау теңескен теңізбен.
Аман сақтап тіршілікті белесі,
Киелі тау Қазығұртым емізген.
Қалалар мен ауылдарды жалғаған,
Жоталарың жол боп жатыр ондаған.
Цемзауытым әр тасыңды үгітіп,
Жарты ғасыр цемент жасап сомдаған.
Арызымды айтсам,
Ұғынар ма екен адамдар.
Кеудемде сызат,
Жаныма батқан жарам бар.
Дос дегенім қас болды,
Жау дегенім бас болды,
Ет жүрегім тас болды,
Жанарыма жас толды.
Өтер де кетер фәнидің күні қас-қағым,
Бұйрығы жүрмес тәңірден әсте басқаның.
Мазасыз ойлар еріксіз билеп санамды,
Толқындай теуіп бетіме шығар жас қаным.
Шалғай жүрсем ол анық сағынарым,
Елегізіп еріксіз қамығарым.
Ата-анадай елжіреп еміренген,
«Туған жерім тәңірім табынарым.»
Еңсемді бір езгендей боп ауыр мұң,
Шым қалада мезі болып, ауырдым.
Қайдасың деп, Қазығұртқа тартып ем,
Рахаты-ай! Рахаты-ай! ауылдың.
Тас кепеде жетер бұғып жатқаным,
Көрмеген соң күннің маздап батқанын.
Қарбаласқан тар қаладан қысылып,
Сағындым мен тауларымның шатқалын.
Қос жанары шоқтанып,
Жарылуға шақ қалып.
Айта салар балақай,
Ойдағысын ақтарып.
Маймаңдап басар өрістен,
Көк ала сиыр ырғалып.
Желіні сүтті келіскен,
Жануар еді бір қалып.
Түн ұйқысын төрт бөліп,
Өзегіне өрт толып.
Тал бесігін тербеткен,
Анашыма мың алғыс.
Киіп алып басына мұз бөрікті,
Қазығұртқа мұңайып күз келіпті.
Сары уайым сар дала сұлық жатыр,
Қызыл-сары долана қыз көрікті.
Қазығұртым қара нардың қос өркеші секілді,
Қазығұртым жер анамның қос кеудесі секілді.
Қазығұртым тарихымның ұмыт қалған елесі,
Қазығұртым пайғамбардың тұрып қалған кемесі.
Ата-баба шежіресін білмесең,
Көппен бірге ашық-жарқын күлмесең.
Ағайынның жайын сұрап кірмесең,
Еркекпін деп төсті соғып айтпа сен.
Шыдашы ұлым, мықты бол бәрі де өтер,
Жабысқан дертің әлі-ақ жазылып кетер.
Құдай-ау! енді қайтемін неғылсам екен,
Қиналып жатыр төсекте кішкене бөпем.
Қарқылдайсың қайғырып қара қарға,
Ермек болып еріккен балаларға.
Құты қашқан ызғарлы күрең күзде,
Ұяң бар ма суықтан паналарға.
Сағым қуған сан қиялға беріліп,
Мақсатыма жетелейді өр үміт.
Қайдан болсын қырқасында қырықтың,
Жиырма бесте жасалмаған серілік.
Өткен күндер оралмайды қарасам,
Бүршік атып гүлге оранды дала сан,
Алтын тұсау аяғыма салғалы,
Тоғыз көктем жүзі өтіпті қарасаң.
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Салтанат Айдарбекова
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі