Ұлағатты сөздер жинағы – 203-бет
Жігерсіз сөз жүрекке жетпейді.
Ілмектер: жігер, сөз, жүрек Бауыржан Момышұлы
Ауыр күн де өтеді - оған сабыр шыдам қыл.
Ілмектер: күн, сабыр, шыдам Махмұд Қашқари
Тағдырың бүгін — мұнда, ертең — анда айдайды.
Ілмектер: тағдыр, өмір, бүгін, ертен Жүсіп Баласағұни
Өткен іске өкінген өмір зая.
Ілмектер: өмір, зая, өкініш Шал Құлекеұлы
Дәурені озса — жасы жеткені болар, қамқа тозса — күтімі кеткені болар.
Ілмектер: дәурен, қарттық, жастық, күтім Сырым Датұлы
Қарадан хан болсам — халқым қалаған болар,
Ілмектер: кедей, халық, нар, кедейшілік Сырым Датұлы
Айырдан нар болсам — атам жараған болар,
Жоқтан бар болсам — құдайым қараған болар.
Атыңа батса алтын ер — атып ұр да, отқа жақ,
Ілмектер: ынтымақ, үлгі, қария Майлықожа Сұлтанқожаұлы
Ынтымақ-үлгі іздесең — қариясы басшы топқа бақ.
Жалған да жарық дүние! Бізден де бір күн қаларсың!
Ілмектер: дүние, өмір Шәңгерей Бөкеев
Баласыз адам — бақытсыз адам.
Ілмектер: адам, бала, бақыт Шерхан Мұртаза
Адам баласы бір-біріне өкімші де, құл да болған.
Ілмектер: адам, құл Әлихан Бөкейханов
Ешкісі семіз, қойы арық-мал сорлысы,
Ілмектер: сор, семіздік, әйел, ер, мал, су, топырақ Сырым Датұлы
Топырағы сортаң, суы ащы — жер сорлысы,
Әйелі семіз, ері арық — ел сорлысы.
Андысқан мына дүниеде - біреуге-біреу табашы.
Ілмектер: дүние, өмір, туыс, ағайын, алдау Майлықожа Сұлтанқожаұлы
Жігіттің бағы қайтады - ағайын-жұртын алдаса.
Адам - таңғажайып құбылыс! Оның жан дүниесі, ақыл-ойы, жан-жақты талант-қабілеті — құдіреттілік табиғатының, мүлдем беймәлім әрі ешқашан да танып-білу мүмкін емес мәңгілік құпияның нақты көрінісі осы емес пе?!
Ілмектер: адам, дүние, құбылыс, таңғажайып Шоқан Уәлиханов
Қайрат – қамал бұзады.
Ілмектер: қайрат Бауыржан Момышұлы
Ел қорғау жолында ерлікпен өлген ерлердің жазығы жоқ.
Ілмектер: қорғау, ел, ерлік Бауыржан Момышұлы
Сенімділік табысқа жетуге деген құлшынысты арттырады, бойға қуат береді, әбден айқындалған әмір беруге немесе жеке іс-қимылға шақырады – яғни, дереу әрекет жасауға итермелейді.
Ілмектер: сенімділік, табыс, қуат, әрекет Бауыржан Момышұлы
Бақ қонады ұл таңдап,
Ілмектер: бақ, ұл, қонақ, бозбала, бейнет Майлықожа Сұлтанқожаұлы
Қонақ қонар үй тандап.
Болымы жоқ бозбала,
Бейнеттен қашар бұлтыңдап.
Сараң үйге - кісің түспесін, парақор биге - ісің түспесін.
Ілмектер: сараң, парақор, іс, үй Майқы би
Еркекті бұзатын екі құмарлық – арақ пен әйел.
Ілмектер: еркек, әйел, бұзу, құмарлық Бауыржан Момышұлы
Керуеннің түнгі жүрісін торғай білер.
Ілмектер: керуен, торғай, жүріс, түн, аң Қорқыт ата
Сен білгенді білуге де тайсалдым.
Ілмектер: білу Александр Пушкин
Не болса да - сабыр қыл.
Ілмектер: сабыр Қожа Ахмет Йассауи
Абақ: «Бала белде - өлгеннің орны толар, бірақ жақсы боларын кімбілген; Гиндандай сенімді дос опат болса - орны қалай толар».
Ілмектер: дос, бала Тоқсары
Бір бала бар — атасына жете туады,
Ілмектер: бала, ата Қазыбек Келдібекұлы
Бір бала бар — атасынан өте туады,
Бір бала бар — көтінен кері кете туады.
Ұл туса — әкеге тартар.
Ілмектер: ұл, әке, ұқсау Жүсіп Баласағұни
Дүниенің басы - сайран, түбі - ойран.
Ілмектер: дүние, өмір, сайран Доспамбет Жырау
Әкеде де - әке, балада да — бала бар.
Ілмектер: әке, ата-ана, бала Міржақып Дулатұлы
Адам ішіп-жеу үшін ғана өмір сүрмейді.
Ілмектер: адам, ішу, жеу, өмір Саиф Сараи
Қарт жақсы жас жақсысын күндемеген.
Ілмектер: қарт, қарттық, жас, күндеу, өмір Шал Құлекеұлы
Орындалған арман - бақыт,
Ілмектер: арман, бақыт, күйік Шерхан Мұртаза
Орындалмаған арман - күйік.
- Рымғали Нұрғалиев
- Серік Қирабаев
- Мұхтар Әуезов
- Міржақып Дулатұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі