Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 221-бет
Жақсы әйел ұл туса - патшадан болмас кемдігі.
Ілмектер: әйел, ұл, патша, нақыл, афоризм Бұқар жырау
Тірлігінде қадірлемей, өлгенінде жылағаның құрысын.
Ілмектер: қадір, қадір-қасиет
Қайран менің өз үйім - кең сарайдай боз үйім.
Ілмектер: сарай, афоризм, үй, қанағат Жиренше шешен
Қылыш - ел шауып, қазына құрайды.
Ілмектер: қылыш, қару, қару-жарақ Жүсіп Баласағұни
Қылыш үстінде серт жүрмейді.
Ілмектер: серт, қару, қару-жарақ
Айтылған сөз, уәденің байламы жоқ,
Ілмектер: қоғам, заман, уәде, шындық Қожа Ахмет Йассауи
Өтірікке шындықтың қайраны жоқ,
Шындық айттым осылай шырқыраған,
Құл Қожа-Ахмет сөзінің жалғаны жоқ.
Әділдіктің белгісі - біле тұра бұрмаса, ақылдының белгісі - өткен істі қумаса.
Ілмектер: әділдік, ақыл Асан қайғы
Өлеңнің жаны - сұлулық.
Ілмектер: өлең, сұлулық Сағатхан Әшімбаев
Өлең айтушы әнпаз адамдарды жұртқа есерсоқ деп көрсетпей, есті деп қадірлі етіп көрсетуге тырысу керек.
Ілмектер: өлең, ән Сұлтанмахмұт Торайғыров
Адамдар сөйлеуді жақсы көреді, бірақ айтқандарымен амал етуді, үйренген нәрселерімен тіршілік етуді тәрк етеді.
Ілмектер: сөз, іс, Өмір, Қоғам, бос сөз Сәләма бин Динар
Қожа керілдесіп тұрған екі жігіттің үстінен шығып қалып, арашаға түсіп, бірін жетектеп ол жерден алып кетеді.
Ілмектер: Қожанасыр, Қожеке, Қожа
Ызадан қалшылдап келе жатқан жігіт былай шыға бере:
- Қожеке, сен арашаламағанда әлгінің жағын айырып жіберетін едім, - дейді кіжіне сөйлеп.
- Пайданы білмейді екенсің, - деп ұрсыпты Қожа сонда әлгі жігітке, - оның жағын жұдырығыңды ауыртып айырғанмен ол саған бір теңге де бермейді. Сен одан да менің отынымды жарып, балтамен-ақ айырып бер. Шайлық ақша таппағаныңды көрейін.
Әйелдің естілігі жеңсе - сұлулығы да арта түседі.
Ілмектер: әйел, естілік, сұлулық Ғабит Мүсірепов
Өлең-жыр - көңілді түзететін машина.
Ілмектер: өлең, жыр, нақыл сөз Сұлтанмахмұт Торайғыров
Нақты ғылымдардың ұдайы жасарып-жаңғырып тұруының құпиясы - олардың қашанда ой жаңартуға әзір тұратындығында жатса керек.
Ілмектер: ғылым, білім, нақыл Олжас Сүлейменов
Шала білім, шалағай мәдениет бір құлатпай қоймайды.
Ілмектер: білім, мәдениет Ғабит Мүсірепов
Ғылым - Алланың бір сипаты.
Ілмектер: ғылым Абай Құнанбайұлы
Бақыттың белгісі - білім.
Ілмектер: білім, бақыт Махмұд Қашқари
Ғылымның қандай пайдасы - білместі жолға салмаса.
Ілмектер: ғылым, білім Асан қайғы
Ай айнасын бұлт басса, жан айнасын мұң басқан.
Ілмектер: мұң, жан Асқар Сүлейменов
Бақ – атадан қалған мұра емес.
Ілмектер: бақ, мұра Мырзатай Жолдасбеков
Әдетте таңба атаудан бұрын шығады.
Ілмектер: таңба, аудан Олжас Сүлейменов
Тек жамандық пен жәбірді жинай берген адам жазушы бола алмайды.
Ілмектер: жамандық, жазушы Ғабит Мүсірепов
Бүйтерін кім біліпті бұл жалғанның, Сендім де, ал дегенін қабыл алдым. Жолымнан жауыз тағдыр жаңылдырды, О, дүние-ай! Мезгілімнен қапы қалдым.
Ілмектер: тағдыр, өмір Бернияз Күлеев
7 сөздің басын әзер қосарға 70-ақ сөзден тұратын сөйлем тағылық көрінеді. Мұнысы дұрыс та: ешкі – танауына алма сыяр алпауыттың қарымын қайдан түсінсін.
Ілмектер: сөз, сөйлем Асқар Сүлейменов
Еліңнің жұты болма, құты бол!
Ілмектер: ел, құт, жұт Мырзатай Жолдасбеков
Этностар бір-бірін жеке тұлғалардың тоғысуы арқылы таниды.
Ілмектер: этнос Олжас Сүлейменов
Ақын – қыран: қияға да қонады, ақын – адам: далаға да қонады.
Ілмектер: ақын, адам Ғабит Мүсірепов
Тұрмыс деген тәңір атқан, ұйықтап жатқан айдаһар. Оят тағы, ауызынан, бақ дегенді барып ал!
Ілмектер: бақ, тұрмыс, тіршілік Бернияз Күлеев
Жауға қарсы шаппаған, аяғына жығылар.
Ілмектер: жау Тоныкөк
Ардақталған аяулың күндердің күнінде басқаға олжа болмағай.
Ілмектер: жар, олжа Бұқар жырау
- Омархан Айнұр
- Омархан Айнұр
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі