Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Шымшық епті болса да,
Ілмектер: шымшық, ептілік, шағала, қырғыз мақалы
Шағалаға жоламайды.
Табаның тайғақ болса,
Ілмектер: табан, тайғақ
Тағаңды мықтап қақ.
Сіздікіне барғанда,
Ілмектер: қымыз, қонақ, ән, би, қырғыз мақалы
Қымыз ішсін, ми жесін:
Біздікіне келгенде –
Әндетсін де билесін.
Өрісі малды –
Ілмектер: мал, өріс, дастарқан, қырғыз мақалы
Дастарқаны майлы.
Өтірікті шындай айтса,
Ілмектер: өтірік, шындық, қырғыз мақалы
Шындық шырқырап шығады.
Бұрыс ырысты кеседі.
Ілмектер: ырыс, қырғыз мақалы
Сабырлы болсаң – озарсың,
Ілмектер: сабырлық, озу, тозу, қырғыз мақалы
Сабырсыз болсаң – тозарсың.
Көп басқан аяқ шоқ басады.
Ілмектер: аяқ, қырғыз мақалы
Сұрағанға текке бер,
Ілмектер: беру, сұрау, қырғыз мақалы
Сусағанға жекке бер.
Кісіні кісі кісінетеді.
Ілмектер: кісі, қырғыз мақалы
Қайғы жоқта қайғыру –
Ілмектер: қайғы, ене, өгей
Өгей енеден айрылу.
Көтерем көтерілсе, көш алдын бермейді.
Ілмектер: көш, қырғыз мақалы
Еріндерді бүруге болады,
Ілмектер: ауыз, ерін
Ауыз – дарбаза.
Бос қасық ауызға жоламас.
Ілмектер: бос, қасық, ауыз
Құс ұясында не көрсе,
Ілмектер: өнеге, құс, ұя
Соны алады.
Ақымаққа бөркін ал десең,
Ілмектер: ақымақ, бас, бөрік
Басын алады.
Жақсы мінез – сүйінтер,
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез
Жаман мінез – күйінтер.
Беталды ұшқан құс
Ілмектер: құс, тал
Қонарға тал таппас.
Қайыр ет те, теңізге өт:
Ілмектер: қайыр, халық, балық
Халық білмесе,
Балық білер.
Анасын көр де,
Ілмектер: ана, қыз
Қызын ал.
Келудің де кетуі бар.
Ілмектер: келу, кету
Жақсы сөзге жан құрбан.
Ілмектер: жақсы, сөз, құрбан
Ананың жаны –
Ілмектер: ана, жан, су, толқын
Судың толқыны.
Көзіңді жерден көтерсең,
Ілмектер: көтеру, көз, кеуде, жер
Кеудеңді де көтерерсің.
Адам да бір жыл құсы,
Ілмектер: адам, құс, күклкі
Ұстатпайды күлкісі.
Тірлікте түрлі іс кездесер,
Ілмектер: тірлік, іс
Тірлік боп бәрі тез көшер.
Жалаңаш тұмар жарылқай қоймас.
Ілмектер: тұмар
Ат міндім деп желікпе,
Ілмектер: ат, жел
Желге мініп, желіп көр.
Қанатсыз құс –
Ілмектер: құс, ағаш, жапырақ, қанат
Жапырақсыз ағаш.
Көп жасаған көп білмейді,
Ілмектер: білу, көру, кезу
Көп кезген көп біледі.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі