Амалын тапқан ажалдан құтылады.
Ілмектер: амал, ажал
Жетеудің бірі – Қыдыр.
Ілмектер: жеті, Қыдыр
Айт болар, айттың да арты болар.
Ілмектер: айт
Жаңбырмен жер көгерер,
Ілмектер: жаңбыр, бата
Батамен ел көгерер.
Қымызды кім ішейін демесін,
Ілмектер: қымыз, қыз, қырғыз мақалы
Қызды кім құшайын демесін!
Батырсынған жігітті жау келгенде көрерміз.
Ілмектер: батыр, жау
Өтірікті де ебін тапқан айтады.
Ілмектер: өтірік
Пісеріне шыдаған да,
Ілмектер: шыдамдылық, шыдам
Түсеріне шыдамаған.
Ер тамағы – елден,
Ілмектер: ер, тамақ, бөрі, қасқыр, жол
Бөрі тамағы – жолдан.
Ауылынан дәметкен,
Ілмектер: ауыл, алақан, дәмету
Алақанын күзеткен.
Ер қатесіз болмайды,
Ілмектер: қате, қателік, ер, көл, бақа
Көл бақасыз болмайды.
Жалғыз аттың шаңы шықпайды,
Ілмектер: жалғыздық, ат, шаң, ер, даңқ
Жалғыз ердің даңқы шықпайды.
Ер еңбегін жер жұтпайды.
Ілмектер: ер, еңбек, жер
Жаман қойшы жайылымын жарты-ақ күнде тауысады.
Ілмектер: қойшы, жайылым
Арғымақ мойнын оқ кесер,
Ілмектер: арқымақ, кедейлік, азамат
Азамат мойнын жоқ кесер.
Темекі тәнді зақымдайды, ақыл-ойды күйзелтеді.
Ілмектер: темекі, тән, ақыл, ой Оноре де Бальзак
Мен жастарға: «Алдарыңда таудай талап тұр. Өмір заңғарлары үнемі биікке шығарады.Оған жету үшін талмай ізденіңдер!»- дер едім. Жастарға тоғышарлық, бойкүйездік дертінен аулақ, сергек, сезімтал болған жарасады.
Ілмектер: жастар, талап, өмір Ғабит Мүсірепов
Тілекке еңбек тірек болмаса, ойға омалып қырдан аса алмайсың.
Ілмектер: тілек, еңбек, ой Бауыржан Момышұлы
Жастықтан бір күлгенің, мың қаралық.
Ілмектер: жастық шақ, күлкі Абай Құнанбайұлы
Өзімшілдік – тірі пенденің орасан зор кемістігі.
Ілмектер: өзімшілдік, кемшілік Уильям Шекспир
Азғантай дүниесі бар адам кедей емес, көп дүние қалайтын адам кедей.
Ілмектер: кедей, дүние, қалау Сенека
Астың тұздығы — аштық.
Ілмектер: ас, тұз, аштық Сократ
Сөз есепсіз – тіліңді тый, тарта ұста,
Ілмектер: сөз, тіл, Иүгінеки, Есепті сөз, мылжың Иүгінеки Ахмед
Тыймаған тіл басыңа сор әр тұста.
Есепті сөз – ер сөзінің асылы,
Мылжың тілді жау деп ұғын тартыста.
Бар бәлені туғызатын — шарап.
Ілмектер: бәле, шарап Рашид әд-Дин
Егер шындық біреу болғанда, мен бір тақырып төңірегінде жүздеген сурет сала алмас едім.
Ілмектер: шындық, сурет, тақырып Пабло Пикассо
Ақымақ күндіз шам жағады.
Ілмектер: ақымақ, шам Саиф Сараи
Ресейде жол жоқ, тек бағыт қана бар.
Ілмектер: Ресей, жол, бағыт Наполеон Бонапарт
Өмір ешқашан шешуі табылмас жұмбақ,
Ілмектер: өмір, жұмбақ Оралхан Бөкей
Ешкім шығара алмас қиын есеп.
Асқа ең жақсы дәмдеуіш - аш қарын.
Ілмектер: ас, тамақ, дәмдеуіш Сократ
Өлген қазан
Ілмектер: Өлген қазан, Қожанасыр, қазан, көрші
Қожанасыр қонақ шақыратын болып көршісінен үлкен қазанын сұрап алыпты. Ертеңіне қазанын әкетуге келген көршісі жуулы қазанының қасында өзінікіне ұқсаған кіші қазанның да тұрғанын көреді. Қожанасыр қалжыңдап: «Түнде толғатып қазаның босанды» дейді. Көршісі еш кідірместен: «Ә бәрекелді, жақсы болған екен» деп екеуін де алып кетеді. Келесі жолы қонақ шақырғанында Қожанасыр әлгі көршісінің қазанын тағы сұрап алады. Бұл жолы қазанын әкетуге келген көршісіне Қожекең: «Қазаның жоқ, қазаның түнде толғатып жатып өліп қалды» дейді. Көршісі ашуланып: «Қазан өлуші ме еді, басымды қатырма, қазанымды бер» дейді. Сонда Қожекең: «Толғатып тағы бір қазан туғанына сенген адам, өлгеніне де сенуі тиіс» деген екен.
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі