Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Жақсы адамның кегі бар, киген жаулық кепкенше,
Ілмектер: жақсы, жаман, адам, кек, жер
Жаман адамның кегі бар, басы жерге тигенше.
Жарлылықта жақсы екен, жатып ішер ас болса.
Ілмектер: жарлы, ас
Ант ішкеннің мыңы өледі, у ішкеннің бірі өледі.
Ілмектер: ант, у, өлім
Ердің құны жүз жылқы, қатыны мың жылқы.
Ілмектер: ер, құн, жылқы, қатын
Артқы айылдың кеткенін иесі білмес, ат білер.
Ілмектер: ат, ие
Құры жерден су ақса өткел бермес, көшкелі,
Ілмектер: су, саумал
Малы жоққа мал бітсе саумал бермес, ішкелі.
Сиыр тілінен қыршаңқы болады.
Ілмектер: сиыр, тіл
Ғашық жардың белгісі - ата-анадан бездірер,
Ілмектер: ғашық, қыран, тау, белгі, ата-ана
Қыран құстың белгісі - таудан тасқа кездірер.
Жан тәнге қонақ.
Ілмектер: жан, тән, қонақ
Су анасы - бұлақ, сөз иесі - құлақ.
Ілмектер: су, ана, бұлақ, құлақ, ие
Шалқайғанға шалқай, басың көкке тигенше,
Ілмектер: шалқаю, еңкей, бас
Еңкейгенге еңкей, басың жерге тигенше.
Айырылған азады, қосылған озады.
Ілмектер: озу, азу
Келіп көрмей сыйын сұрама.
Ілмектер: сый
Өзіңді жаттай сыйла,
Ілмектер: жат, сыйлау, түңілу
Жат бойыңнан түңілсін.
Келгеннің маңдайынан, кеткеннің арқасынан сипа.
Ілмектер: маңдай, арқа, сипалау
Келген дәулет, кеткен мехнат бәрі бір.
Ілмектер: дәулет, мехнат
Күнде тойсаң боларсың, жұмада бір тойсаң өлерсің.
Ілмектер: күн, жұма
Аңдысқан ауыл болмас,
Ілмектер: ауыл, дос, аңду
Есептескен дос болмас.
Надан достан тура дұшпан артық.
Ілмектер: надан, дос, дұшпан
Құданы алу болғанша құл, би екенін сұрас,
Ілмектер: құда, құл, сыйластық
Құда болып қалған соң құл да болса сыйлас.
Жақсыда кек жоқ, жаманда тек жоқ.
Ілмектер: жақсы, жаман, кек, тек
Жақсы досың болса жан аяған жарамас,
Ілмектер: дос, абырой, оңбаған
Оңбағаны бар болса, абыройға қарамас.
Ағайынға қадірім жоқ бетімді көреді,
Ілмектер: ағайын, қадір, бет, қатын
Қатыныма қадірім жоқ етімді көреді.
Жетімнің аузы асқа келсе, мұрны қанар.
Ілмектер: жетім, ас, мұрын, қан
Елде қырық кісі бар, сүйгеніңе сәлем бер.
Ілмектер: ел, кісі, сәлем, сәлем беру
Түстік ғұмырың болса, кештік мал жи.
Ілмектер: ғұмыр, өмір, кеш, түс, мал
Ақымақ әкесін өлтіргенмен дос болады.
Ілмектер: ақымақ, дос, әке
Кәрі, жас құрдастықтан білінер.
Ілмектер: кәрі, жас, құрдас
Ақымақ шынын айтамын деп сырын айтар.
Ілмектер: ақымақ, сыр, шындық
Екі ауру бір келсе, ажалдың жеткені,
Ілмектер: ауру, ажал, борыш, абырой
Екі борыш бір келсе, абыройдың кеткені.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі