Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Қу қасық ауыз жыртады.
Ілмектер: қасық, ауыз
Жаздыгүні жыланнан қорыққан,
Ілмектер: жылан, жіп, қыс, қорқу
Қысты күні ала жіптен аттамас.
Тоны жаманды ит қабар,
Ілмектер: тон, ит, көңіл, жаман
Көңілі жаманды құдай табар.
Тіл жүйрігі - басқа,
Ілмектер: тіл, жүйрік, қол, ас
Қол жүйрігі - асқа.
Жақсы менен жаманның жаны бірдей,
Ілмектер: жақсы, жаман, қан, семіз, арық
Арық пенен семіздің қаны бірдей.
Жақсыға сөз ереді,
Ілмектер: жаман, жақсы, сөз, шөп
Жаманға шөп ереді.
Ер дұшпансыз болмайды,
Ілмектер: ер, дұшпан, есек, тұсау
Есек тұсаусыз болмайды.
Басы ауырған бақсыға барады,
Ілмектер: бас, ауру, дау, бақсы
Даулы кісі жақсыға барады.
Ақылы асқан жақсыны «алысым» деп ойлама,
Ілмектер: ақыл, жақсы, сыйлау, жаман, ашу, жолбарыс
Ақылы жоқ жаманды «жақыным» деп ойлама.
Бір сынаған жаманды екінші қайтып қинама,
Ашуланса, мерт қылар, жолбарыспен ойнама.
Жасы кіші болса да, ақылы көпті аға қыл.
Ілмектер: кіші, ақыл, аға
Ақ сақалдан бата алған, құдайдың рахметіне жолығар.
Ілмектер: бата, рахмет
Ұрлық қылсаң жалғыз қыл, екеу болсаң - бірі айғақ.
Ілмектер: ұрлық, айғақ
Есерсоқ болмай, ер болмас,
Ілмектер: есерсоқ, ер, есеп, бай
Есептен болмай, бай болмас.
Дүние жиып нетесің,
Ілмектер: дүние, күн
Бір күн тастап кетесің.
Қатынға тисең қарасы жұғады,
Ілмектер: қатын, бала, бәле
Балаға тисең бәлесі жұғады.
Қарамықтың дәні болғанша, бидайдың сабаны бол,
Ілмектер: дән, бидай, жаман, ел
Жаман елдің жақсысы болғанша, жақсы елдің жаманы бол.
Жаманнан би қойма - кесім салады,
Ілмектер: жаман, би, залым, өсім, қарыз
Залымнан қарыз алма - өсім салады.
Етігің тар болса, дүниенің кеңдігінен не пайда?
Ілмектер: етік, ел, тыныштық, қатын, долы, тар
Қатының долы болса, елдің тыныштығынан не пайда?
Атан-түйе ойнаса жұт болады.
Ілмектер: жұт, түйе
Аш кісі май таңдамас,
Ілмектер: аш, кісі, бай, май, қыз, кәрі қыз
Кәрі қыз бай таңдамас.
Ат баспан деген жерін үш басады.
Ілмектер: ат, жер
Бөрі де жолдасына қас қылмайды.
Ілмектер: қастық, жолдас, бөрі
Өлмеген құл алтын аяқпен су ішер.
Ілмектер: өлім, алтын, су, құл
Соқыр тауыққа бәрі бидай.
Ілмектер: соқыр, тауық, бидай
Шошқа өле жатсада "құрқ" етерін қоймас.
Ілмектер: шошқа, өлім
Барына қанағат, жоғына сабыр.
Ілмектер: қанағат, сабыр
Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.
Ілмектер: мысық, тышқан, ойын, өлім
Өлерменнің көзі жаман.
Ілмектер: өлім, көз
Жә еріншек өлер, жә көңілшек өлер.
Ілмектер: еріншек, өлім, көңілшек
Түлкінің ажалына құйрығы кінәлі.
Ілмектер: түлкі, құйрық, ажал, парсы мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі