Тарих – 10-бет

Райымбек батыр

14.10.2021

Райымбек Түкеұлы (1705-1785) — жоңғар басқыншыларына қарсы шайқастарда атамекенін жаудан азат еткен батыр әрі әулие, қолбасшы.

Толық оқу

Олжабай Толыбайұлы

14.10.2021

Олжабай Толыбайұлы (Төлебайұлы) (1709 — 1785, Ақмола облысы Ерейментаудағы Сілеті өзен бойы) — батыр. Орта жүздің Сүйіндік руынан. Әкесі Толыбай Тәуке ханның билерінің бірі, шешесі...

Толық оқу

Отырар

14.10.2021

Отырар — қазақ жеріндегі ең көне қалалардың бірі. Ежелде Отырар қаласының орнында Фараб немесе Бәрәб атты үлкен қоныс болған. «Бәрәб» — ежелгі түркі сөзі. Ол «сулы қоныс» деген мағ...

Толық оқу

Өтеген батыр Өтеғұлұлы

13.10.2021

Өтеген батыр Өтеғұлұлы (Мүйізді Өтеген) (1699-1773) — XVIII ғасырдың І жартысында жоңғар басқыншылығына қарсы күрескен батыр.

Толық оқу

Наурызбай батыр

13.10.2021

Наурызбай батыр 1822 жылы (жылқы) Бурабай баурайында дүниеге келген. Мүсіні қолмен құйғандай. Жауырыны қақпақтай, күпшек кеуде, биік бойлы, денесі тіп-тік, белі жіңішке. Сол сұлулы...

Толық оқу

Нұрғиса Тілендиев

12.10.2021

Тілендіұлы Нұрғиса (1925-1998) — қазақтың әйгілі күйші композиторы, дирижер, дәулескер домбырашы. Туып өскен жері — Алматы облысының Іле ауданына қарасты Шилікемер ауылы. Топырқ бұ...

Толық оқу

Нәйлә Базанова

12.10.2021

Нәйлә Оразғұлқызы Базанова (1911-1993) — қазақ әйелдерінің арасынан шыққан тұңғыш биология ғылымдарының докторы, профессор, физиолог, академик.

Толық оқу

Нұржамал Үсенбаева

12.10.2021

Нұржамал Пернебекқызы Үсенбаева — Қазақстан халық әртісі, опера әншісі. Ол 1958 жылы шілдеде туған. 1984 жылы Құрманғазы атындағы Алматы консерваториясын бітіріп, Абай атындағы Опе...

Толық оқу

Нұрмұхан Жантөрин

12.10.2021

Нұрмұхан Жантөрин (1928 - 1990) — атақты қазақстандық актер, Қазақ КСР-ның халық әртісі. Оның аса жарқын кейіпкерлерінің бірі — мәмлүк Бейбарыс сұлтан бейнесі. Күрделі де қарама-қа...

Толық оқу

Нұр тоқай (көк қашан) шайқасы

12.10.2021

1457 жылы Әбілхайыр хан мен ойрат тайшысы Өзтемір әскерінің арасында болған шайқас Нұр Тоқай шайқасы немесе Көк Қашан шайқасы деген атпен аталып жүр.

Толық оқу

Европа елдерінің баспасөзі

12.10.2021

ХV ғасырдың аяғында Европаның батысында ұлттық негізде орталықтанған бірқатар мемлекеттердің пайда болғанын бәріміз білеміз. Олардың қатарын Англия, Франция, Испания және Португали...

Толық оқу

Франция баспасөзінің ерекшелігі

11.10.2021

Баспа сөздің негізгі бастауы ел басындағылардың жаңа заңдарын хабардар ету үшін қолданған. Кейіннен жазу, сызу дамып халық сауатын ашып, аудитория сапасына қарай бөлініп жаңаша бағ...

Толық оқу

Мәншүк Мәметова

10.10.2021

Мәншүк Мәметова Жеңсікәліқызы (Жиенғалиқызы) 1922 Батыс Қазақстан қазіргі Орал облысының Орда ауданында туған. Мәншүктің ата-анасы ерте қайтыс болды да, бес жасар баланы оның тәтес...

Толық оқу

Мұрат Мөңкеұлы

10.10.2021

Мұрат Мөңкеұлы (1843-1906) — айтыскер ақын, жырау. Қазіргі Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қарабау ауылында дүниеге келген. Жасынан жетім қалып, ағасы Матайдың қолында тәрбиеленген....

Толық оқу

Махамбет Өтемісұлы

10.10.2021

Ерлік пен елдіктің, азаттық пен бостандықтың жыршысы, дауылпаз ақын Махамбет Өтемісұлы Батыс Қазақстан облысы Еділ мен Жайық өзендерінің арасындағы Бекетай деген жерде дүниеге келг...

Толық оқу

Манаш Қозыбаев

10.10.2021

Манаш Қабашұлы Қозыбаев (1931 - 2002) — тарих ғылымдарының докторы, профессор, академик, ҚР еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Ол өмір жолын ұлт мүддесін қорғауға арнады. Қазақ тарих...

Толық оқу

Мөде Қаған

10.10.2021

Мөде қаған (қытай жазбаларында Маодунь, кейбір әдебиеттерде Оғыз каған, т.ж.б. - б.з.б. 174 ж.) - ғұндардың әйгілі тәңірқұты. Әкесі Тұман да ғұн көсемі болған. Мөде әкесі дүниеден ...

Толық оқу

Моғолстан

10.10.2021

Қазақ хандығының негізін салушылардың бірі — Моғолстан мемлекеті (XIV -XVI ғғ.). Ол XIV ғасырда Шағатай ұлысының құлдыраған кезінде пайда болып, XVI ғасырға дейін өмір сүрген. Мемл...

Толық оқу

Мерке

10.10.2021

Жамбыл облысы Мерке ауданы Мерке ауылының батыс жағында ортағасырлық Мерке қалашығының орны бар.

Толық оқу

Мөңке Темір

10.10.2021

Мөңке Темір (Менгу Темір) — Алтын Ордада 1266-1280 жылдары билік жүргізген хан. Мөңке Темір — Тоқайдың ұлы, Бату ханның немересі. Мөңке Темір дарынды билеуші болып, Алтын Орданың о...

Толық оқу

Мөңке

10.10.2021

1251 жылы Жалпымоңғол Құрылтайында Төленің баласы Мөңке Ұлы хан болып тағайындалады. Оның хан сайлануына Жошы ұлысының билеушісі — Батудың қолдауы маңызды рөл атқарды.

Толық оқу

Мұрат Айтқожин

10.10.2021

Мұрат Әбенұлы Айтқожин (1939-1987) ірі қоғам қайраткері, Қазақстанда молекулярлық биология мен биотехнологияның негізін қалаушы, биология ғылымдарының докторы, профессор, академик....

Толық оқу

Мұсылмандық жыл санау жүйесі

10.10.2021

Қазақтың көне жазба әдебиеттерінде, жазба шежірелерінде жыл есебі һижра (Қижра — араб күнтізбесі) бойынша беріліп отырған. Ислам дінін ұстанған халықтардың кейбірінде һижра бойынша...

Толық оқу

Махмұт Қашқари

10.10.2021

Махмұт Қашқари (XI ғасыр) — аса көрнекті ғалым, филолог. Қарахандар мемлекетінің билеушілері әулетінен шыққан. Қашқар қаласында алған білімін Бұхар мен Нишапурда жалғастырған. Махм...

Толық оқу

Мұхаммед Хайдар Дулат

10.10.2021

Мұхаммед Хайдар Дулат (Дуглати) (XVI ғасыр) – аса көрнекті тарихшы, ақын, мемлекет қайраткері және әскербасы. Белгілі дулат руынан шыққан. Өз заманына сай жоғары мұсылмандық білім ...

Толық оқу

Қабанбай Қожағұлұлы

10.10.2021

Қабанбай батыр (1703-1781) — жоңғар басқыншыларына қарсы күресті ұйымдастырушылардың бірі, қазақтың біріккен қолының Бас қолбасшысы, жекпе-жекте жеңіліп көрмеген халық қаһарманы. Ш...

Толық оқу

Қазанғап Тілепбергенов

10.10.2021

Халық күйшісі — Қазанғап Тілепбергенұлының творчествосының қазақ музыка мәдениетінің тарихында ерекше орын алады. Ол — қазақтың аспапты музыкасын дамытуға өзіндік үлес қосқан компо...

Толық оқу

Қазыбек би Келдібекұлы

10.10.2021

Қазыбек би Келдібекұлы (1665-1765) — қазақтың мемлекет және қоғам қайраткері, Әз Тәуке хан құрған «Билер кеңесінің» мүшесі, атақты шешен, Орта жүздің төбе биі, «Жеті жарғы» аталаты...

Толық оқу

Қазыбек Тауасарұлы

10.10.2021

Қазыбек Тауасарұлы (1692-1776) — Кіші Азияның ірі қалаларында болып, діни, ғылыми білім алған оқымысты, жоңғар бақыншылығына қарсы күресте қол бастаған батыр.

Толық оқу

Қарасай батыр Алтынайұлы

10.10.2021

Қарасай батыр (1589-1671) — қазақтың қаһарман батыры, әйгілі қолбасшысы, есімі шапырашты руының ұранына шыққан аса көрнекті тарихи тұлға. Қарасай батыр Алматы облысының Жамбыл ауда...

Толық оқу