Химия қолы
Ғажайып нəрсе химия,
Тұңғиық сыры əр алуан.
Жоғалып бір зат зым-зия,
Жаңалап бірі жаралған.
Ғажайып нəрсе химия,
Тұңғиық сыры əр алуан.
Жоғалып бір зат зым-зия,
Жаңалап бірі жаралған.
Ірге жайып жан-жаққа,
Қаулай өсті Алматы.
Ұзамай-ақ аулаққа,
Абайлаңыз тау жақты:
Биіктегі ұядай
Балжан əжең пəтері.
Терезеден күн мен ай
Ұзақ қарап өтеді.
Қалықтаған таңертеңнен
Қарап тұрсаң кранға,
Ұясына жем əкелген
Ұқсайды екен қыранға.
Көріп пе ең Қарағандыда
Қаулаған қара тауды анық?
Жеті қат жерді алдыңа
Тастаған тектес аударып.
Алдымда зəулім болат үй
Алады тыныс бусанып.
Жақындап келсем – сол ылғи,
Жанымды лебі тұр шалып.
Түу-түуден жеттім шырқап «Туға» мініп,
Таң сызды, көкжиекке қылаң кіріп.
Қиырдан қилы биік қылтылдады,
Бір түрлі көңілімді қуандырып.
Сыймайды еш өлшемге
Бұл сұмдықтың пошымы –
Бар пәлеңді берсең де,
Берме деп ем осыны!
Болса болды деп ойлаған бас аман,
Дінін сатқан, тілін сатқан осы адам.
Бұралқы иттей ел соңына ілескен,
Көш бастаса кәдімгі Иван-есалаң.
Жоқтан бар жасайтын,
Барды жоқ қылатын,
Кеңді тар жасайтын,
Азды көп қылатын
Періштелер жерге түсіп,
Барлық шайтан қашқанда,
Келешекті кесіп-пішіп,
Телмірген бар аспанға.
Иман, Намаз, Ораза,
Зекет, Қажы – парыз.
Азан айтсаң тілекпен,
Ниет қылсаң жүрекпен,
Бір деген – Жаратушы жалғыз ғана,
Екі – еркек, және әйел, ойлап қара.
Үш – ерлердің кезегі сөзге тоқтар,
Төрт деген – төрт құбыла жанға пана.
Күн шуағы, Ай сәулесі жайған нұр –
Нұры емес пе мейірімді Алланың.
Жарық жұлдыз, жауын суы, жауған қар –
Төгілген нұр шарапатты Алладан.
Жүрген кезім күліп-ойнап саятта,
Бақыт құсы келіп қонды аяққа.
Жер басқанда тайраң қағып, талтаңдап,
Білмей қойдым жүрерімді қай жаққа?
Ашылмай қалың қабағы,
Түнеріп жатыр Жабағы.
Жауының салған жарасы
Жанына батып барады.
Бала кезде топтан озған
Ұйқы көрмей, анық шыным,
Көп оқығам Пушкин жазған
Ертегісін балықшының.
Жалмауыз кемпір, мыстан кемпір дегенді
Көп естідім.
Жаным содан түршікті…
Әзәзіл ме әкелетін қырсықты?!
Бабамыздың үйінен салған сайран,
Үзілмеген шұбат пен қымыз, айран.
Жылқы мініп жорықта болса майдан,
Бейбіт күнде өріске малын жайған.
Неліктен Севан көлі лайланды,
Көзімді ашып-жұмғанша кім ойланды?!
Қайысып қабырғасы қара жердің,
Дүния қас қағымда шыр айналды.
Сен мен білетін өмір дейтін ұғым бар,
Жеңілістер мен жеңістерден тұратын.
Шын бақытты іздегендер қаншама,
Ол бақытқа жеткендері азғана.
Мешін жылы Түйеліде киелі
Қалды қурап қазақтардың сүйегі.
Көзі көрген қасіретін нәубеттің
Кемсеңдейді қарияның иегі.
Досым!
Сонау бала күнді сағындым,
Сағынғаннан сан тарапқа сабылдым.
Өндім-өстім, гуілдестім, есейдім,
Қазақ, қалмақ шайқасқанда,
Күш-қуатын байқасқанда,
Қолға түсті ажарлы қыз,
Шығарғандай айды аспанға.
Есте жоқ жылы қай жыл, күні қай күн,
Ауылына Қаумен атты ірі байдың.
Алыстан ат сабылтып, құда болып,
Әйтеуір, келгені анық Ыбырайдың.
Ор бойында жиын болып, сөз бастапты Құттықадам:
«Қайран, елім!
Ойраттардың ойранынан шықтың аман.
Алдымызда – қалың орыс,
Шыңында жүрсең арманның,
Мәнісін білсең жалғанның,
Ағайын, менін сырымды ұқ!
Аузына жетпей өз қолың,
Қарсы алам деп жүргенде
Келе жатқан ғасырды,
Ойда жоқта көшеде
Көрдім Қожанасырды.
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі