Нақыл сөздер
Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Ашумен басталған нәрсе ұятпен аяқталады.
Ілмектер: ашу, ұят Лев Толстой
Кімнің ісі жүріп тұрса — достары мың, қиналысқа түссе — айналасы шөл.
Ілмектер: дос, қиындық Сенека
Баймен айтыспа, палуанмен күреспе.
Ілмектер: бай, айтыс, палуан, күрес
Байлықтың не керегі, қайыры болмаса,
Ілмектер: байлық, қайыр, билік, әділдік
Биліктің не керегі, әділдігі болмаса.
Байлыққа жомарттық жарасады.
Ілмектер: байлық, жомарттық
Байлық іздеп, мақтан тілеп жортқан да,
Ілмектер: байлық, мақтау
Жарасады кісілігі артқанға.
Байлық үшін отқа түспе, таспағын,
Ілмектер: байлық, от, құмарлық
Құмарлықтың мойнын жұлып тастағын.
Байлық не дегізбейді,
Ілмектер: байлық, аштық
Аштық не жегізбейді.
Байлық — нағыз дұшпан.
Ілмектер: байлық, дұшпан
Байлық — басқа машақат,
Ілмектер: байлық, машақат, ашкөздік, әдет, жаман, қайғы, өкініш, кедей, бай, тағдыр
Ашкөздік — жаман әдет, серті қатты,
Өкініш артында оның қайғы жатты.
Бай болу, кедей болу — тағдыр ісі,
Мал іздеу — ерге әшейін машақат-ты.
Байлығы тайған бек
Ілмектер: бай, байлық, бек, жұрт, күн
Жұртсыз күн көре алмайды.
Байларменен алысып болмас,
Ілмектер: бай, терек, күрес
Терекпенен күресіп болмас.
Байлардың сыйлығынан
Ілмектер: бай, кедей, сыйлық, сабыр, артық
Кедейдің сабыр еткені артық.
Байлар ашты тоқ санар,
Ілмектер: бай, аш, тоқ, жаман
Аш жаманын жоқ санар.
Байғұстың аузы асқа тисе,
Ілмектер: байғұс, ас, мұрын
Мұрны қанайды.
Байғұстың асын «биссмилла» тауысар.
Ілмектер: байғұс, ас, тағам
Байқасаң, бақыт бір жерде тұрмайды.
Ілмектер: бақыт, жер
Байдың ісі пәрменменен,
Ілмектер: бай, іс, жарлы, кедей, пәрмен, дәрмен
Жарлының ісі дәрменменен.
Байдың мың қойының ішінде
Ілмектер: бай, мал, кедей, жарлы, тоқты, қара
Жарлының жалғыз қара тоқтысын көреді.
Байдың малы теңіз,
Ілмектер: бай, мал, теңіз, байлық, доңыз
Ептеп жемеген доңыз.
Байдың қойы желігіп қасқырға соқтықса да, аман қалады.
Ілмектер: бай, қой, қасқыр, аман
Байдың асын байғұс қызғанар.
Ілмектер: бай, ас, қызғаныш
Байды мал басар,
Ілмектер: бай, жарлы, кедей, бала, мал
Жарлыны бала басар.
Байдан сыралғы, батырдан сауға.
Ілмектер: бай, сыралғы, батыр, сауға
Бай мінеді бір ат,
Ілмектер: жазғытұры, бай, ат, жарлы, кедей
Жарлы мінеді бір ат.
Жазғытұры болғанда,
Бай мінеді құр ат.
Бай менен жарлының арасы ауа менен жердей.
Ілмектер: бай, кедей. ауа, жер
Бай мен бай құда болса, жорға жүрер,
Ілмектер: бай, құда, кедей, дорба
Жарлы мен жарлы құда болса, дорба жүрер,
Бай мен кедей құда болса, зорға жүрер.
Бай мақтанса, май табылар,
Ілмектер: бай, май, кедей
Жоқ мақтанса, не табылар.
Бай мақтанса, табылар,
Ілмектер: бай, мақтану, кедей
Әрнәрсенің, қоры бар.
Жоқ мақтанса, шабылар,
Маңдайының соры бар.
Бай қасына көшіп бар да,
Ілмектер: бай, байлық, қу
Байымасаң, маған кел.
Қу қасына көшіп бар да,
Қурамасаң, маған кел.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі