Ақылыңмен барла,
Ілмектер: Ақыл, жүрек, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Жүрегіңмен талға.
Алланың ісіне араласпа.
Ілмектер: Алла, араласу, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Ағашты жейтін – құрт,
Ілмектер: ағаш, құрт, күйік, адам, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Адамды жейтін – күйік.
Ажалға қарсы амал жоқ.
Ілмектер: ажал, амал, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Аяй білмеген адам емес.
Ілмектер: аяу, адам, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Ақынға керегі – асқақ сөз бен аспап – саз.
Ілмектер: ақын, сөз, саз, аспап, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Аярдың арбағанына алданба.
Ілмектер: арбау, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Айтарыңды алдын ала анықтап ал.
Ілмектер: айту, алдын ала, анықтау, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Алтын легеннің қан құсқанға не пайдасы бар?
Ілмектер: алтын, леген, қан, құсу, пайда, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Ақ қойдан қара қозы да туар.
Ілмектер: ақ, қара, қой, туу, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Арбамен қоян ауланбас.
Ілмектер: арба, қоян, ау, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Ананың бақыты қызына.
Ілмектер: ана, бақыт, қыз, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Аласа есектің арқасы босамас.
Ілмектер: аласа, есек, арқа, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Алтын отта сыналар,
Ілмектер: алтын, от, адам, мехнат, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Адам мехнатта сыналар.
Алтын есек күміс есекке мұқтаж болар.
Ілмектер: алтын, күміс, есек, мұқтаждық, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Арыстан ақырса, аттың аяғы шалынар.
Ілмектер: арыстан, аяқ, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Ат адамына карай жүгірмес,
Ілмектер: ат, адам, жүгіру, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Адымына карай жүгірер.
Адам адамға керек болмаса,
Ілмектер: адам, тау, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Бір-бір таудың басында каңғырар еді.
Адам адамнан қорықпас – ұялар.
Ілмектер: адам, қорқу, ұят, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Атасын танымаған – Алласын танымас.
Ілмектер: ата, Алла, тану, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Адам болатынға бір сөз де жетер.
Ілмектер: адам, сөз, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Алла берерінде: «Кімнің ұлы?»
Ілмектер: Алла, ұл, қыз, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
«Кімнің қызы?» – демес.
Ана хақысы – Алла хақысы.
Ілмектер: ана, Алла, ақы, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Алтын қолды пышақ кеспес.
Ілмектер: алтын, қол, пышақ, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Асыл азбас,
Ілмектер: асыл, бал, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Бал базданбас.
Адамның қадірмені – адам.
Ілмектер: адам, қадір, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Ақыл үшін тарих біреу-ақ.
Ілмектер: ақыл, тарих, Түрік халқының мақалы Мұзафар Әлімбаев
Екі жинақ- “Қырық мысал”, “Маса”- қазақ әдебиетін жаңа тақырыптармен, идеялармен, ойлармен, өрнектерімен байытты; Абайдың ақындық дәстүрі ілгері жалғасты, заман талабына сай жігерлі поэзия туды, бұдан кейін талантты ақындардың жаңа буыны тарам - тарам жүлгелерді тереңдетіп, жалғастырып әкететін болады.
Ілмектер: қырық мысал, қазақ әдебиет, Ахмет Байтұрсынұлы Рымғали Нұрғалиев
Көз жасы, жылау туралы мақал-мәтелдер
Ілмектер: Көз жасы, жылау, жас
Балаға пышақ бермесең бір жылар,
Берсең екі жылар.
Бiреу бiлмегендi, бiреу бiлер,
Бiреу жылайтынға, бiреу күлер.
Жылайын деген баланың
Үш күн бұрын көзі қышиды.
Жылағанды сұрама, күлгенді сұра.
Баласы жыламаса,
Анасы жұбатпайды.
Жылау мен күлу – төркіндес.
Қайғы – пайдасыз,
Жылау – жәрдемсіз.
Баланың жылағаны –
Емшек сұрағаны.
Жыламаған балаға,
Емшек бермейді.
Тіріде сыйласпаған,
Өліде жыласпайды.
Шын жыласа соқыр көзден жас шығады.
Аңдарға байланысты мақал-мәтелдер
Ілмектер: аңдар, жануарлар, аң, жануар, мақал-мәтелдер, мақал, мәтел
Төменде жануарлар мен аңдарға қатысты ең танымал әрі жиі айтылатын мақал-мәтелдер жинағы ұсынылған:
Арыстанда бір кісінің күші бар,
Қырық кісінің жүрегі бар.
Жолбарыста бір кісінің жүрегі бар,
Қырық кісінің күші бар.
*** *** *** ***
Ерді намыс өлтіреді,
Қоянды қамыс өлтіреді.
*** *** *** ***
Бір жылға қоян терісі де шыдайды.
*** *** *** ***
Құнанның жайылымы бір, жусауы басқа.
*** *** *** ***
Құлан құдыққа жығылса, құрбақа құлағында ойнайды.
*** *** *** ***
Құланның қасуына, мылтықтың басуы да дәл келді.
*** *** *** ***
Құлан басына күн туса, қодығына қарамас.
*** *** *** ***
Құлан кісінесе, үйірі жиналады.
*** *** *** ***
Түлкі түгінен жазады.
*** *** *** ***
Әр таудың түлкісін, әдісін білген тазы алар.
*** *** *** ***
Қоян көлеңкесінен қорқады, қанжығада табысады.
*** *** *** ***
Арыстанның аузында,
Түрікпеннің түбінде.
*** *** *** ***
Қаршығалыға қоян кездеспейді,
Жарақтыға жау жолықпайды.
*** *** *** ***
Өлік шыққан үйдің алдында арыстан жатады.
*** *** *** ***
Асықпаған арбамен қоянға жетер.
*** *** *** ***
Қой еті — қоян еті.
*** *** *** ***
Қоянның қарасын көріп,
Қалжасынан тұңіл.
*** *** *** ***
Аюға намаз үйреткен таяқ.
*** *** *** ***
Бір түлкі жеті бөріні алдайды.
*** *** *** ***
Бөлінгенді бөрі жейді.
*** *** *** ***
Қасқырдың ауызы жесе де қан, жемесе де қан.
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі