Сауысқан мен ит
Сауысқан жерге жақын қанат жайды.
Аңшы иті босқа әуре боп далақтайды.
Шыға алмай шырқ айналып көк шалғынды,
Байғұсың ауа қармап босқа алқынды.
Сауысқан жерге жақын қанат жайды.
Аңшы иті босқа әуре боп далақтайды.
Шыға алмай шырқ айналып көк шалғынды,
Байғұсың ауа қармап босқа алқынды.
Сауысқандар ағашқа көптеп қонды,
Жердегі мысықты
өздерінше ермек етпек болды.
Айнала ұшып, бірде жақындайды,
Сары маса түні бойы әндетті,
Дегбір қашты,
ұйқы ұшты,
әл кетті.
Тыншып тынған тауға да,
Сыңсып тұрған бауға да,
Жандыға да жансызға,
Қара тастай қамсызға,
Иә, біздер жұрт айтатын ұғымға қарсы емеспіз,
шағын елміз, шынында.
Қанша мәрте қабырғамыз қайысты
қанды қырғын,
Қызған, мейлің, қызғанба,
Жар емеспін некелi.
Мендей кәрi қыздарға
Шал-шауқан да жетедi!
Сағым қуған сахара саяғындай
Заман көші заулайды баяғыдай.
Алты жасар баладан аумай қалған
Адал, аңғал құлыңды ая, Құдай.
Мына заман қай заман? Түлкі заман.
Кез келіппіз заманға құлқы жаман.
...Жан әкемнің түр-түсі жадымда әлі,
Түн ішінде төсектен жұлқылаған:
Еңiсте жүрген ел болмас,
Етектен кесiп жең болмас.
Еншiлеп алған ауруға
Екi дүниеде ем қонбас.
Иыққа келiп бас қонбай,
Әбiлет бiздi басқандай.
Жаратушы ием көзiне
Қараймыз қашан жасқанбай?
Ереуiл атқа ер салмай,
Еңку-еңку жер шалмай,
Ел iшiне зер салмай,
Ертеңгi күннен еншi алмай
Аттанып жүрсең алқасың,
Топтанып жүрсең торқасың.
Мүлгiп те жүрсең мiскiнсiң,
Қалғып та жүрсең қаңқасың.
Жұт жаулады көңiлдi,
Жат жайлады төрiмдi.
Желкелерiн май басып,
Серкелерiм семiрдi.
Аңыз-шыны аралас
Елiргенi қандай қиын елшiнiң?!
Семiргенi қандай қиын көршiнiң?!
Апат-опат аз болғандай қан құсқан,
Жапырақ жанбай өртендi,
Жac сәби өспей ерте өлдi.
Жетелеп кеттi Жезтырнақ
Желкiлдеп жүрген еркемдi.
Сәбидей күлiп бiр шуақ алдан,
Желегiм қашан жайқалар?
Алқасын тiзiп сыңсыған, Арман,
Ауылға сәлем айта бар.
Сөз салар сабаз таппай Сабалаққа,
Жанарым жаутаңдайды жамағатқа.
Сiресiп әкiм отыр «әткеншекте»,
Сыра iшiп ақын отыр саябақта.
Мөңiреген бiз – Сиыр, нарық – Тұлып.
Уәде – семiз, хал-қадыр – арық-тұрық.
Қалталы мен балталы Батыраштар
Қазағымды тастады қарық қылып.
Көш озды...
Көне мекен, қабір қалды...
Қаранар қара жолда тағы ырғалды.
Көшкен жұрт көкжиекке көзiн сатып,
Ей, бұлт!
Сен – көшпендi, мен – көшпендi,
Кiм кештi сен кешкендi, мен кешкендi?
Заманның арғы-бергi ауанында
Туған жұртым –
Тым аңғырт та тым аңғал,
Тұрағым-ау тұғыр тепкен Тұраннан,
Мандайыңа менмiн сенiң – Шырағдан,
Сарайдың салтанатты салтын бағып,
Басынан шiрiп жатыр алтын балық.
Жадылар атқа қонған жат қоғамнан
Қай жаққа кетсем екен халқымды алып?
Бүгiнде бiрегей кiм, кiлегей кiм?
Ақын да бұл қоғамда бiрi өгейдiң.
Алманың сағағындай басымды иiп,
Алланың тек алдында жүрелеймiн.
Санаға тiл тигенде талай шұбар,
Сарқылмай сабыр шiркiн қалай шыдар?!
Атан түйе тарта алмас сауал артып
Қайда барсам, алдымнан Абай шығар.
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі