Табиғат туралы жұмбақтар – 12-бет


Алауға оранып,
Көкке өрлеп шығады.
Бiр айналып оралып,
Көкжиекке бұғады.

Күн


Үлкен алтын табақтан,
Әлемге нұр таратқан.

Күн


Мекенi көкте екi ару,
Бiр-бiрiн көруге зәру.

Күн мен ай


Әлемнiң бар екi күзетшiсi;
Бiрi – күндiз тынығады,
Бiрi – түнде тынығады.

Күн мен ай


Айдалада көк шатыр,
Көк шатырда
Қызыл көздi шал жатыр.

Аспан мен күн


Қос алып көз,
Бiрi – жарықта көредi,
Бiрi қараңғыда көредi.

Күн мен ай


Жайғаным түктi кiлем,
Iлгенiм – тықыр кiлем.

Жер мен аспан


Күмбез сынды кең сарай,
Еш жерде жоқ тен сарай.

Аспан


Тiршiлiк аусар тек,
Ұстасаң қауқар жоқ,
Айналам қоршау көк,
Одан асқан кәусар жоқ.

Ауа


Төрiнде тұр нұр көзi,
Жердiң биiк күмбезi.

Аспан


Көкжиегi тұйық дөң,
Шатыр тiккен биiк кең.

Аспан


Қара батпақ, қара батпақ,
Жанады от ғып жақсақ.
Алады елдің бәрі
Қайғы улап жайды
Алтынға көп ғып сатсақ.

Мұнай


Аспанға жайып қойған
Ақ мақтам ғайып болған.

Ақша бұлт


Түндегі көп шырақты жағып кеткен
Кім келіп таң алдына алып кеткен?

Жұлдыздар


Көктен түседі,
Жер ішеді.

Жаңбыр


Шымылдық ішінде қап-қара
Ұйықтап жат, дала, жат, қала.

Түн


Төбесінде даланың
Төбесінде қаланың
Аяғы жоқ –
Жүреді,
Езуі жоқ –
Күледі.

Күн


Киіз үйімнің төбесі
Түбітке толы. О несі?

Бұлттар


Ақ көбелек қонды,
Құстар енді тонды.

Қар


Қозғалып жүрер жортақ шам,
Барлығымызға ортақ шам.

Күн


Жапырақты бояды,
Атырапты бояды.
Бояп-бояп барлығын
Сап-сары ғып қояды.

Күз


Сырылдатады шәйнегін,
Ұнатпаса да жұрт, мейлі.
Тереземіздің әйнегін
Жуады,
Бірақ сүртпейді.

Жаңбыр


Гүл-гүл жайнап жер, аспан,
Гүрілдейді сайда өзен.
Гүлжазира жарасқан
Гүлдерімен қай кезен?

Көктем


Қыста ғана болады,
Ұстасаң қолың тоңады.

Қар


Сатайын десем ауыр кілем,
Сатпайын десем тәуір кілем

Жер


Көк жиекті шай табақта,
Алтын алма тербеледі.
Кейде бүркер алма жүзін,
Ұлпа мақта перделер.

Күн


Тең, тең, тең киіз,
Екі ортасы кең киіз.

Аспан, жер


Дүниеде бір қарбыз бар солмайтұғын,
Жаз шіріп, қыста үсіп тоңбайтұғын.
Жаһанның жерін, суын, жәндіктерін,
Іші кең бәрін салса толмайтұғын.

Көк, аспан


Қонақтап күнде қонар су бетіне,
Сүйсінер барлық адам келбетіне.
Тұлғасы су ішінде көрінеді,
Таңырқап қарап тұрсам суретіне.

Ай


Әуеден күбі түсті,
Күбінің түбі түсті.

Күн күркүреуі


Қанаты жоқ – ұшады,
Аяғы жоқ – қашады.

Жел


Қуып едім-мойнын бұрмады,
Ұстайын деп едім-қолға тұрмады.

Боран


Арыстан арқырады,
Орман жарқырады.

Найзағай


Аяқсыз жетіп барады,
Қолсыз есік қағады.

Жел


Қараңғыда жымыңдайды, жанады,
Жарық түссе, бірден сөніп қалады.

Жұлдыз


Ат шаптырым аумағы,
Байқалмайды салмағы.
Мың кессең де ол мейлі,
Жүреді,ұшып өлмейді.

Бұлт


Қанаты жоқ, ұшады,
Аяғы жоқ, жетеді.
Аузы жоқ,ұлиды

Боран


Шым - шытыр,
Шидай қотыр.

Жұлдыздар


Көзге ілінбейді,
Жұтсаң білінбейді.

Ауа


Бір халық аспанда ұшқан, аяғы жоқ,
Ұстаған қолдарында таяғы жоқ.
Күніне талай жерге кетер кезіп,
Нәрсенің бұл секілді саяғы жоқ.

Бұлт

Жұмбақ бөлімдері мен түрлері

Жұмбақ жауабымен: балаларға, логикалық, қызықты және тақырыптық бөлімдер.