Табиғат туралы жұмбақтар – 3-бет


Жиып-теріп болатын
Қанбаға астық толатын
Қызыл қырман ойнайтын
Қай мезгілде болатын?

Күз


Қар суы еріп, сай-салаға толады,
Жер көгеріп, бүршік атып,
Жайлау малға толады.
Бөбектерім айтындаршы,
Бұл қай кезде болады?

Көктем


Бос жер қалмай аспанда
Түнде шешіп тастаған
Моншақтардың аты не?
Қайсы әріптен басталған?

Жұлдыз


Тай қазаным күні бойы қайнайды
Ортайып та, сарқылып та қалмайды.

Көл


Қолымыз кір болса,
Мұрынға лас қонса,
Кім деп білеміз досты
Кетіретін кір қоқысты?
Апамыз онсыз түк істемейді,
Кір жумайды, ас пісірмейді
Онсыз, төтесін айтайық,
Адам да күн көрмейді.
Аспаннан жауын құйсын,
Масақ дәнге толсын,
Кемелер жүзсін айдында –
Өмір жоқ онсыз, ол ...

Су


Сен бар әлемді жылытасың,
Шаршауды еш білмейсің,
Терезеден күллімдейсің,
Сенсің кәдімгі ... дейтін.

Күн


Мұрныннан кеудеге өтеді,
Одан кері кетеді,
Өзі көзге көрінбейді,
Онсыз өмір сүрілмейді.

Ауа


Өзі көкшіл,
Кейде кекшіл,
Тегі көктен,
Қалың шөптен.

Мұз


Ақбоз десең ақбоз,
Көкбоз десең көкбоз.

Мұз


Аяқ-қолсыз өсіпті,
Ашып-жабар есікті.

Жел


Көк теңіздің бетінде көпіршіген жүгері.

Аспан мен жұлдыздар


Гүл гүл жайнап жер аспан
Гүрілдейді сайда өзен
Гүлжазира жарасқан
Гүлдерімен қай кезең?

Көктем


Ауызы жоқ ,сыңғырлайды күледі.
Онсыз бірақ жер бетінде тірлік жоқ.

Су


Тырс-тырс тамады,
Сайға қарай ағады.

Жаңбыр


Тоңғақты таниды,
Беті — қолын қариды.

Аяз


Таусылмайтын ақ мақта,
Қысы — жазы тау жақта.

Қар


Көзге көрінгенмен,
Ұстасақ қолға тимейді.

Бу


Өзі судан жаралған,
Бірақ судан қорқады.

Мұз


Жылт – жылт етеді
Жылғалардан өтеді

Су


Мен сұйықпын да, мұзбын да,
Тамшысымын жаңбырдың.
Оюланған қыраумын,
Жылымын да, салқынмын.
Шөлдесең кеуіп кенегең,
Мейіріңді қандырдым.
Сыйлаймын мен тазалық,
Рақат беріп денеңе,
Айта қойшы бұл не?

Су


Тілі былдыр, үні сылдыр.

Жаңбыр


Құм сиақты ұсақ болғанымен,
Жер бетін жауып үлгереді.

Қар


Мамықтай жұмсақ болады,
Ұстасаң қолың тонады.

Қар


Жұлдыздай жарқырайды,
Күндіз бірақ байқалмайды.

Ай


Аспанда алып доп,
Жарқырайды жарық боп.

Күн


Сыртылдайды шәйнегін
Ұнатпаса да жұрт мейлі
Терезенің әйнегін
Жуады бірақ сүртпейді.

Жаңбыр


Суға батпайды,
Отқа жанбайды.

Мұз


Шана зырғып желетін,
Коньки, шаңғы тебетін.
Аққала жасап ойнайтын,
Қай мезгіл деп ойлайсың?

Қыс


Жиын-терін болатын,
Қамбаға астық толатын.
"Қызыл қырман" ойнайтын
Қай мезгіл деп ойлайсың?

Күз


Аяғы жоқ, жүреді,
Сылқ-сылқ күледі.


Бұлақ


Әдемі түнде,
Мен жүрсем,жүреді бірге.

Ай


Терезені өрнектеп,
Әдемі сурет салыпты.
Кім екенін табайық.
Көрінбей кетіп қалыпты.

Аяз


Жаңбыр жауып басылды,
Аспан шайдай ашылды.
Қызыл, сары, жасылды,
Көкте бір зат асылды.

Кемпірқосақ


Бір нәрсе жоғарыда от жағып тұр,
Дабылдап дабылын ол қағып тұр.

Найзағай


Бір нәрсе жоғарыда от жағып тұр,
Дабылдатып дабылын ол қағып тұр.
От жағып, дабыл қағып тұрғанында,
Сабалап төмен қарай су ағып тұр.

Жаңбыр, найзағай


Аспаннан жауды ақ бидай,
Үйге қарай жүгірдім.
Ызғарына шыдамай,
Сүмелектеп бүгілдім.

Бұршақ


Ақ моншақтар сабалар,
Қалмайды олар жанды аяп.
Жатып-жатып жоғалар,
Ешкім жинап алмай-ақ.

Бұршақ


Тырсылдап түседі,
Жер бетіне жетеді.
Жер бетіне жеткен соң,
Ғайып болып кетеді.

Бұршақ


Таудан топ түсті,
Аяқ-қолы жоқ түсті.

Бұршақ


Әуеде қызғыш, жерде бұзғыш.
Қызғыш айтады: “беремін” деп,
Бұзғыш айтады: “аламын” деп,
Берсе - барлық,
Бермесе - қаһарлық.

Жаңбыр, егінші

Жұмбақ бөлімдері мен түрлері

Жұмбақ жауабымен: балаларға, логикалық, қызықты және тақырыптық бөлімдер.