Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 399-бет
Желге қарсы түкірсең —
Ілмектер: жел, қарсы, түкіру
Өз бетіңе былш етер.
Қарыстың алыстығы бар,
Ілмектер: алыс, жақын
Сүйемнің жақындығы бар.
Кезенген пышақ,
Ілмектер: пышақ
Кез бойы ұзарып кетеді.
Қудан —үйрен,
Ілмектер: қу, сұм
Сұмнан — жирен.
Мұрыны кішкентайдың
Ілмектер: мұрын, бет, есе
Есесі бетінде.
Сабырлы адам сақтанып сөйлер,
Ілмектер: сабыр, адам
Сабырсыз адам мақтанып сөйлер,
Сапырыстырып, ақтарып сөйлер.
Біреу көріп күледі,
Ілмектер: күлу, күлкі
Біреу еріп күледі.
Бүркіт саңқылдаса,
Ілмектер: бүркіт, киік
Киік күйбектейді.
Қойға қасқыр шапса,
Ілмектер: қасқыр, кедей, жарлы
Жарлының жалғызын жейді.
Дәндеген қарсақ
Ілмектер: қарсақ, дәндеу
Құлағымен ін қазады.
Көптің аузы дуалы.
Ілмектер: көп, ауыз, дуа
Алтын пышақ өтпесе,
Ілмектер: алтын, пышақ, пайдалы болу, пайдалы
Алтынын ал да отқа жақ.
Өткен күнде белгі жоқ.
Ілмектер: өткен күн, күн
Бұраудың да сұрауы бар.
Ілмектер: сұрау
Шілге тұзақ құрса да,
Ілмектер: тіл, тұзақ
Тілге тұзақ құрмайды.
Шар болат
Ілмектер: болат, сыну
Шорт сынады.
Көсе бетінен қылтанақ көрсе,
Ілмектер: құт
Қырғанша құты кетеді.
Оңқай – асықтай,
Ілмектер: асық, күміс
Күміс – қасықтай.
Біреу қақпанын мақтайды,
Ілмектер: мақтану
Біреу сақпанын мақтайды,
Бірақ қуырдаққа ет таппайды.
Жер астынан жік шықты,
Ілмектер: табан астынан
Екі құлағы тік шықты.
Іздегенге – сұраған.
Ілмектер: іздеу, сұрау
Бас – кемеңгер,
Ілмектер: амалын табу, дене мүшелері, тіл, бас, жүрек, құлақ
Жүрек – ер,
Құлақ – бұлақ,
Аяқ – пырақ,
Қол – мұрап,
Тіл – тілмаш,
Кілтін тап та сырын аш.
Тамызығын тапсаң,
Ілмектер: амалын табу
Тас та жанады.
Қыс киерін жаз киіп, кедей қайдан байысын.
Ілмектер: кедей
Арық атқа - қамшы ауыр,
Ілмектер: кедей, кедейлік
Жыртық үйге - тамшы ауыр.
Жарлы атанар жігіт - байталын атқа айырбастайды,
Ілмектер: жарлы, кедейлік, жігіт, ағайын, кедей
Жалғыз қалар жігіт - ағайынын жатқа айырбастайды.
Бай - балпаң, жоқ - қалтаң.
Ілмектер: бай, кедей, байлық, кедейлік
Тоқ бала аш баламен ойнамайды,
Ілмектер: кедей, кедейлік, бай, байлық
Тоқ кісі аш қалам деп ойламайды.
Бай баласы мақтанса - жылқыдан жорға міндім дер,
Ілмектер: бай, би, мақтаншақтық, мақтану
Би баласы мақтанса - парадан шапан кидім дер.
Кедейдің қолы қысқа.
Ілмектер: кедей, кедейлік
- Аймақ Әбілда
- Лев Шестов
- Лев Шестов
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі