Шал Құлекеұлы
Әкесі Құлеке батыр Абылай ханның жақын серігі болған. Шалдың өлең, жырларынан өз дәуірінің өмір көріністері айқын аңғарылады.
Пайдасы жоққа жалынсаң — семіз бір жемқор малмен тең,
Ілмектер: пайда, әйел, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, жемқор Шал Құлекеұлы
Жақсы қатын алсаңыз — Алладан жауған нұрмен тең.
Алыстан кедейлiктiң алдынан шық,
Ілмектер: кедей, кедейлік, алыс, қиын, алдын алу, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шал Құлекеұлы
Төбесi көрiнген соң қиын болар.
Имансыз көңiл — кiрмен тең.
Ілмектер: иман, көңіл, кір, нақыл, афоризм Шал Құлекеұлы
Ағайын жат болады алыс болса,
Ілмектер: ағайын, ағайын-туыс туралы, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шал Құлекеұлы
Жат та жақын болады — таныс болса.
Дұшпан түгіл достарың табалайды,
Аяғың бір нәрседен шалыс болса.
Қамқа тонның тозғанын көп жасаған қарт білер, ағайынның озғанын жақын емес, жат білер.
Ілмектер: ағайын, ағайын-туыс туралы, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шал Құлекеұлы
Тәңірі алдына барғанда бәрі бірдей,
Ілмектер: алтын, патша, құдай Шал Құлекеұлы
Патша болып мінсең де алтыннан тақ.
Адамды жөн білетін дана деп біл,
Ілмектер: жалқаулық, дана Шал Құлекеұлы
Істерін жалқау жанның шала деп біл.
Дос болма майда тілді күлгенменен,
Ілмектер: дос Шал Құлекеұлы
Беймағына сырты жылтырап жүргенменен.
Шабан ат жаман аттан азбас, тегі.
Ілмектер: ат, тек Шал Құлекеұлы
Елу — ердің жасы екен, алпыс - бір сұмдықтың басы екен.
Ілмектер: кәрілік, адам жасы Шал Құлекеұлы
Жас сыны: қырықта — қынаптағы қылыштаймын, елуде - әр қиынға жұмыстаймын, алпысымда — ашқарақ бөрідеймін, жетпісте — шала илеген терідеймін, жетпістен асып, сексенге келгенімде — кері кеткен перідеймін, тоқсанға келгенімде — торғайдаймын: атқа мініп, малымды зорға айдаймын, кемпір мен шалдан билік кеткеннен соң, отырып от басында ойбайлаймын. Тоқсан бесте - мен өзім тор болғамын, мүләйім отқа салған бор болғамын, кәрілік әбден езіп болғаннан соң – баланың баласына қор болғамын.
Ілмектер: жастық шақ, кәрілік Шал Құлекеұлы
Ат — жетім: өрен жүйрік шабылмаған, құс — жетім: саятшысы табылмаған, әйел — жетім: өзінің теңін тауып қосылмаған.
Ілмектер: жетім, ат, құс, әйел Шал Құлекеұлы
Өткен қайтып келмейді, алғанын құдай бермейді.
Ілмектер: адам, өмір Шал Құлекеұлы
Кәрілік — күлге аунаған кәрі бура.
Ілмектер: кәрілік, адам, өмір Шал Құлекеұлы
Ханнан тақыт таярда - қараша жұртпен хас болар,
Ілмектер: адам, өмір, абырой, кәрілік, бай, ас, тамақ, жұрт Шал Құлекеұлы
Байдан бақыт таярда — дәулетіне мас болар.
Кәріден абырой таярда — аңдығаны ас болар,
Жетесіз туған жігіттер — жиырма бесте жас болар.
Елу - ердің жасы, жетпіс - оттың басы, сексен - шоқтың қасы.
Ілмектер: жас, өмір, кәрілік Шал Құлекеұлы
Кәрілік қалдырады ұятқа.
Ілмектер: кәрілік, ұят Шал Құлекеұлы
Кәрі өлсе — дауыл тынғаны, жас өлсе – бәйтерегіңнің сынғаны.
Ілмектер: кәрі, өлім, жас Шал Құлекеұлы
Көңілі өсіп мейманасы асқан адам кәрілікті мойыңдамайды.
Ілмектер: көңіл, кәрілік, адам Шал Құлекеұлы
Ақыл мидан қайнап шыққаны дұрыс.
Ілмектер: ақыл, ми Шал Құлекеұлы
- Төлепбек Жантай
- Есбол Бозан
- Виктор Франкл
- Оразбай Сарыбаев
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі