Жұмбақтар жауабымен – 66-бет


Тұрқы кептерден кiшi,
Сарғыш мамық төсi.
Айдары желкесiнде,
Өрнегi өр төсiнде.
Бұл қандай құс?

Күжiргей


Айдары шағын,
Қаракүрең сауыры
Аппақ қардай бауыры.

Қызғыш


Ұшқанда өте ұшқыр,
Алдына жан салмайды.
Алға да,
Артқа да самғайды.
Гүлдердiң сорып сөлiн,
Басады шөлiн.
Жылы жақта мекенi,
Бұл не екен?

Колибра


Бес грамм салмағы,
Тұмсығы қармақ.
Қыраннан қалмайды,
Биiкке ұшса самғап.

Королек


Сазды жер мекенi,
Құрт-құмырсқа қорегi.
Кереметтей өнерi,
Қанаттан үн бередi.

Тауқұдiрет


Маңдайы ақ қасқа,
Ақ жерi жоқ басқа.

Қасқалдақ


Сарғыш бояу жалатқан,
Тұмсығы бар қалақтан.
Қауырсыны бiр уыс,
Қара сирақ iрi құс.

Жалбағай


Өзi ұя салмайды,
Мекендейдi шатырды.
Бау-бақшаны барлайды,
Зиянкеске батыл-ды.

Жарқанат


Жалаңаш болған соң,
Күн бойы бұғады.
Өзегi талған соң
Түнде ұшып шығады.

Жарқанат


Қалқан құлақ,
Қанаты бар шатырдай.
Жардан жырақ,
Түнде ұшады батырдай.

Жарқанат


Қалқиып құлағы,
Күндiз бұғады.
Серуенге тек,
Түнде шығады.

Жарқанат


Түнде жортады,
Жарықта қорқады.

Жарқанат


Күндiз сөнген шырағы,
Түнде көрер қырағы.
Тiкiрейiп айдары,
Егiн жауын қырады.

Үкi


Шұнтиып қос құлағы,
Түнде көрер қырағы.

Үкi


Қара жағал кiшкене,
Қанаты бар сүйрiктей.
Оған теңдес құс кәне?
Тапшы осындай жүйрiктi?

Жағалтай


Жұдырықтай шұбар құс,
Мекенi қыр,
Жұпар дүз.
Дыбыс шықса тыпырлап,
Ұшады тез бытырап.

Шiл


Қызықтырар әрi
Қарай берсең табылар,
Алуан түстi бояудың,
Өн бойында бәрi бар.

Қырғауыл


Тақылдатып,
Мазаны ап,
Ағаштарды тазалап,
Ормандарды емдейдi,
Зиянкестi жазалап.

Тоқылдақ


Ағашта болса егер мең,
Хабар берiп морземен,
Тұмсығымен емдейдi,
Сосын көңiл демдейдi.

Тоқылдақ


Шуға бөлеп жағаны,
Қанаттарын қағады,
Айдын судың түлегi,
Шабақ iлiп жүредi.

Шағала


Үп-үшкiр таяғы,
Жылан көзiн ояды.

Дәуiт


Ұзақ тектес құс,
Шiркей жеп.
Ауыл маңынан
Ұзап кетпес құс.

Қараторғай


Қалқып тұрып аспанда,
Үн шығарып сан қилы,
Өнерiне басқанда,
Тұла бойың балқиды.

Бозторғай


Әуеде бiр ноқат
Тапжылмай қалқып тұр,
Әдемi бiр ырғақ
Аспаннан шалқып тұр.

Бозторғай


Екi айыр құйрығы,
Қияқ мұрт қанаты,
Ұшқырлардың жүйрiгi.

Қарлығаш


Бұдыр-бұдыр балшықты,
Жинады да талшықты.
Ұқсатып қамытқа,
Үй салды жабыққа.

Қарлығаш


Ботаға ұқсас саны бар,
Шөл даланың құмайы.
Шәлкем мiнез жануар,
Ашу қысқан ұдайы.

Түйеқұс


Сирағы ұқсас қамысқа,
Мойыны бар сорайған,
Денесi бар,
Алыстан
Қарақшыдай қарайған.

Көкқұтан


Сирағы ұзын,
Тырнағы ұзын.
Балықты сүзбей,
Ұстайтын шоқып,
Тұмсығы бiздей.

Тырна


Көк жүзiнде жылжып жай,
Керуен құрған тiзiлiп,
Iлгек-iлгек шынжырдай,
Қалмайды олар үзiлiп?

Тырна


Имек тұмсық алғыр құс.

Қаршыға


Кеудесi қайқандап,
Жүредi байпандап.

Қаз


Салатын ұяны.
Өткiр көзi шегiр,
Бүргенiн құртар тұяғы.

Бүркiт


Бекінген бір тау теке тұшалау үйге,
Құдайым оны салды мұндай күйге.
Күн шықса жатады салқын үйде,
Күн жауғанда кетеді жапан түзге.

Ұлу


Бір мақұлық келе жатыр маң-маң басып,
Құтылмас көзге түссе жолдан қашып.
Бұл жерде оны табар еш адам жоқ,
Таппаса үлкен молда кітап ашып.

Бит


Бір мақұлық мойны жуан, тірсегі ұзын,
Тікпесе өзі етік, сақтар бізін.
Тағы да іске ыңғайлы қайшысы бар,
Іс тігіп көрген де емес еш қызығын.

Шаян


Кішкене ғана бойы бар,
Адам жейтін ойы бар.

Бит, бүрге


Домалақ таудың басында
Тоқты қошқар ойнайды.

Бит


Алпыс тісті айдаһар,
Ешқайда қадам баспайды.
Қозғамасаң жатады,
Ештеңеден саспайды.
Ағаштан тамақ жейді екен,
Жұтпай шайнап тастайды.

Ара


Тыру-тыру тырналар,
Тауға қарай жорғалар.

Ара

Жұмбақ бөлімдері мен түрлері

Жұмбақ жауабымен: балаларға, логикалық, қызықты және тақырыптық бөлімдер.