Ұлағатты, дана, нақыл сөздер мен ойлар
Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Әз Жәнібек хан ноғайлы жұртымен бірге, қалмақ елін де қоса билеп тұрады. Ол ел тағдырын он екі бимен ақылдасып шешіп отырады екен. Бидің үлкені баяғы Жиренше. Бұл ердің білгірлігін сынағыш хан бір күні:
Ілмектер: пәле, кәрілік, нақыл, афоризм Жиренше шешен
- Әу, Жиренше! Адам қалай қадірлі болады? - дейді.
- Қадірлі болғысы келген адамға үш жолдас керек, - дейді Жиренше табан астында.
- Иә, қандай жолдас?
- Бақыт, дәулет, ырыс.
- Ал басқа пәле қайдан?
- Басқа пәле тілден.
- Кәріліктің белгісі не деп білесің? - дейді хан.
- Қаратауға қар жауар.
- Қарсы алдынан жел тұрар, - дейді Жиренше.
- Қыз алған қалай?
- Қыз: "өзің білесің" дер.
- Жеңге алған қалай?
- Жеңге: "өзім білем" дер.
- Жесір алған қалай?
- "Балам білер" дер.
Бас биінің білгірлігіне хан осылайша тәнті болады екен.
Ақылды жігіт жұртқа жақсылығын шашып жүрер. Және қылған ісін көпке жайып, мақтанбас.
Ілмектер: жақсылық, нақыл, афоризм Лао-цзы
Мейірімді адам өзін кінәлайды, төмен адам өзгені кінәлайды.
Ілмектер: мейірім, Кінәлау, нақыл, афоризм Конфуций
Беттің әрі кеткен соң,
Ілмектер: өмір, нақыл, афоризм Қашаған Күржіманұлы
Қырмызы киіп не керек.
Бұл өмірдің мысалы:
Кешегі көрген бүгін жоқ,
Ұшып кеткен көбелек.
Балаларым болса екен деу — табиғи нәрсе...бала болмаса, адам мен адамның табиғи байланысының болуы да мүмкін емес.
Ілмектер: адам, бала, табиғат, нақыл, афоризм Цицерон
Өз ойларыңызға мұқият болыңыз. Кез келген іс ойдан басталады.
Ілмектер: ой, іс, нақыл, афоризм Лао-цзы
Үнсіздік – ұлы дос, ол ешқашан саған опасыздық жасамайды.
Ілмектер: Үнсіздік, нақыл, афоризм Конфуций
Білім қуған жанның ойы күнделікті күйбіңнен көп алыста жатады.
Ілмектер: білім, нақыл, афоризм Әл – Фараби
Адамның байлығы оның әмиянындағы теңгенің санымен өлшенбейді.
Ілмектер: байлық, адам Джордж Самуэл Клейсон
Белгісі болса – жолдан жаңылмас,
Ілмектер: жол, білім, нақыл, афоризм Махмұд Қашқари
Білімі болса – сөзден жаңылмас.
Нағыз білім атаулыға, өздігінен білім алу арқылы ғана қол жеткізеді.
Ілмектер: білім, нақыл, афоризм Николай Рубакин
Ақыл-парасат күші адамның ойлауына, пайымдауына, ғылым мен өнерді ұғынуына және жақсы қылық пен жаман қылықты айыруына көмектесетін күш.
Ілмектер: ақыл, парасат, ойлау, нақыл, афоризм Әл – Фараби
Көрнекілік арқылы бала зат пен сөздің арасындағы байланысты табуға үйренеді.
Ілмектер: көрнекілік, бала, үйрену, нақыл, афоризм Константин Ушинский
Адамның шын мағынасындағы білімді болу үшін үш қасиет қажет – кең көлемді білім, ойлай білу және қайырымдылық сезім.
Ілмектер: білім, сезім, қайырымдылық, нақыл, афоризм Николай Чернышевский
Көрінеді тілден түйсік, білімде
Ілмектер: тіл, білім, нақыл, афоризм Жүсіп Баласағұни
Біле білсең жарылқаушы – тіліңде.
Жүректің көзін аштағы,
Ілмектер: Жүректің көзі Бағлан Нұғманов
Надандықтан қаштағы.
Адамдыққа аяқты жаймен жүріп бастағы,
Сəулеңді көрсет еліңе,
Нұрыңды күндей шаштағы.
Ақ көңілдің белгісі — райын сөйлеп, ыржиған.
Ілмектер: көңіл, нақыл, афоризм Қашаған Күржіманұлы
Пітнә көңіл белгісі — құпия сөйлеп, құнжиған.
Адамдар өздеріне байлық пен атақты қалайды; егер осы екеуіне адал жолмен қол жеткізе алмасаңыз, олардан аулақ жүргеніңіз дұрыс.
Ілмектер: байлық, атақ, нақыл, афоризм Конфуций
Әділдіктің екі қайнар көзі бар: ешкімге зиян шектірмеу және қоғамға пайда келтіру.
Ілмектер: әділдік, зиян, қоғам, нақыл, афоризм Цицерон
Адамзат баласына келетін кез келген ауыр қайғы болмашы нәрселерден басталады. Ұлы істер де осы секілді кішкентай жұмыстан бастау алады.
Ілмектер: қайғы, жұмыс, нақыл, афоризм Лао-цзы
Көп өтірік айтатын адамдар шыншыл болып көрінуге тырысып бағады.
Ілмектер: өтірік, адам, нақыл, афоризм Цицерон
Сабырлылық — жақсылықтың қайнар көзі.
Ілмектер: сабырлық, жақсылық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Лао-цзы
Өтірікші шындығына келгенде өзін-өзі алдайды.
Ілмектер: өтірік, алдау, нақыл, афоризм Махатма Ганди
Білімді адам күнмен тең,
Ілмектер: Білім Бағлан Нұғманов
Нұрын шашқан ғаламға.
Дүние алдамшы ол, сенбе оған.
Ілмектер: Алдамшы дүние Бағлан Нұғманов
Кетеді алдап малғұндарды, оны қуған.
Еркіндік ол өзіңді, жаман ойлардан босатып, жүрегіңді тазалау.
Ілмектер: Еркіндік Бағлан Нұғманов
Елін ойламаған ерден, ұлтын ойлайтын ұл қайдан шықсын.
Ілмектер: Елін ойламаған Бағлан Нұғманов
Əр адамның өз ойы,пікірі болуы керек деп ойлайм.
Ілмектер: Өз ойы Бағлан Нұғманов
Неге десеңіз ойсыз, пікірсіз адам хайуанға есеп.
Ойсыз адам, санасыз болса керек.
Ілмектер: Ойсыз адам Бағлан Нұғманов
Санасызға ой емес, үбірде гүбір той керек.
Өлім деген жалғаннан,
Ілмектер: Өлім Бағлан Нұғманов
Шын өмірге, өтетін көпір.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі