Есенберлин кім десең
«Ғасырдың көркін құраған
Екі-үш қана роман», –
Депті Пушкин кезінде,
Сол ұғым әлі дін аман.
«Ғасырдың көркін құраған
Екі-үш қана роман», –
Депті Пушкин кезінде,
Сол ұғым әлі дін аман.
Сенен артық көрмедім сымбатты адам,
Ашық еді жанарың мұң батпаған.
Көгілдірі аққудың секілді едің
Көк толқынның құшағы құндақтаған.
Аралап Фазыл елін барғанымда,
Шарбақкөл көрдім ескі шарбағын да.
Көз тартты зор ақ қайың зират жақта,
Жайқалған жас қайыңдар жан-жағында.
Құтты болсын, Зайролла,
Жеткенің биік белеске.
Орта жас деген қақ жолға
Ту тіккен күнің емес пе!
Ақындық кеншілікпен тел табысқан,
Қос өнер – қос қанатым ел қонысқан.
Әрі жар, әрі сепшім, сен ортақсың
Менде бар қуат-жігер, ар-намысқа.
«Ауыл кеші көңілді» боп самғады,
Абай әнін Нұрғисалар жалғады.
Сол ән жинақ қазақ үшін басы ашық
Хайдоллаға ескерткіш боп қалғаны.
Ақтангерсің, Ескендір,
Әніңді қазақ жаттаған.
Сұлу саз болып көшкен нұр,
Бабалар рухын сақтаған.
Әншінің бәрі сұлу ақын үшін,
Сүйеді күміс көмей татымдысын.
Жырыма қанат байлап, әнге қосса,
Әлемде сол емес пе жақын кісім.
Қазақтың сәні – домбыра
Думанды тойын ашатын.
Қазақтың жаны – домбыра
Мұңы мен шерін басатын.
Кеншілердің қаласында үйімде
Үйреніп ем талай құтты үйірге.
Дәл қасында бүгін қатты тебірендім,
Тұрғандай боп баяғы жас күйімде.
Мұнаралы қарасам шахталарға,
Жонда жүрген ұқсайды ат-құнанға.
Әне біреу алыбын атан дерсің,
Кіріп кеткен өркеші ақ тұманға.
Асылдарды байқа, достым, іргеңде,
Адам, шіркін, барын сыйлай білген бе?
Қызылжардың қыран ұлын хас батыр
Кездестірдім Сыр бойында жүргенде.
Тағы да есеңгіреп қалдым да бір,
Жоқ жерде жылы шуақ жаудың ба нұр?
Күн түскен айдын көлдей мейірленіп,
Ай қабақ дидарың алдымда тұр.
Ұлытау барсаң ұлар бар,
Ұларға біздей құмар бар.
Ұмыту қиын болған соң,
Ұйқысыз досы жыр арнар.
«Мүдірмес жақ, сүрінбес тұяқ болмайды»,
Мен емес-ау, халқым айтқан ол жайлы.
Осал жерін мойындаған мықты ғой,
Тек ақымақ кемістігін қорғайды.
Сен өзгеден кербездеусің, сылқымсың,
Серпілсеңші, жүрегің бір бұлқынсын.
Сылап-сипап таба алмасам бабыңды,
Сезімі көп өз көңілім құлшынсын.
Ақын досым, қайғырма,
Айтпасақ мақтау жырыңа.
Күннен алған айдың да
Шәк келтірем нұрына.
Сырымды жанға айтпаған айтады өлең,
Тағдырдың қызық сырын байқа менен.
Шабыттың өлең сүйгіш шарты да сол,
Барлығын тудырған жоқ «қалқа» деген.
Сәлемімді ал, тел өскен құрдастарым,
Ауыл жолын талай жыл бір баспадым.
Қолдарыңа тиді ме шағын кітап,
Тірлігімді баяндар жыр-дастаным?
Сәкен маған кім десеңдер, ағайын,
Ол – ұстазым, ерте құшқан арайын.
Бала күнде тығылып жаттап, оқумен
Жабық жатқан аштым жырдың сарайын.
Мені әркім жамандаса сенбейтінсің,
Ақылға, тек білімге ер дейтінсің
Тек қана шартпен сүйген бұл әлемде,
Сен менен түк те талап етпейтінсің.
Еркіндік деп ерте кеткен боздақтар,
Салқын самал еседі әлі сол жақтан,
Рухың қандай қастерлі еді,халықты
Оята алған, қарлы аязда от жаққан!
Бір зұлматтар болған елдің
Берекесін қашырған.
Сол қырғындар жетпей жүрген
Шындық шықпай ғасырдан.
Ақын деген-жұмбақ сыр,
Шабыты келсе тасатын.
Ақын деген-өлең жыр ,
Сырласы еткен қаламын
Желтоқсанның сол түні ұзақ болды,
Елім деген әр жанға тұзақ құрды.
Қазақ болсын деп айтқан көпшілікке,
Жауап бермей, билікке құлақ түрді.
Махаббат деген сезімнің шыңы,
Тыныштық пенен үйлесім.
Махаббат деген жүректің сыры,
Көзқарас қана сөйлесін.
Ана сенің жүрегің неткен жұмсақ!
Бар ойларың ұл қызың, жатсаң-тұрсаң.
Сен беретін махаббат, жылулықты,
Мүмкін емес сағынбай, аңсамасақ!
Қазақ деген ұлт болу қандай ғажап!
Бір шаңырақ астында ортаймасақ!
Палуан да, ақын да, айтыскер де,
Жалғыз ұлтта табылар, енді ойласақ.
Сол 71 сыйлады жарық күнді,
Жарқыратты қараңғы, қара түнді,
Құранбектер отбасын толықтырған,
Бейсен болды, халықтың, ұлттың ұлы!
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі