Өлеңдер жинағы - 399 бет

Айнакөл толқындары

Тортай Сәдуақас

Ардақты дос, Айнакөлде болып па ең,
Көл бетіне көз жіберіп көріп пе ең?
Жұмбақтасқа қарап па едің – сымбат тас,
Көздің жауын алған ғажап көрікпен.

Толық оқу

Айдын жағасында

Тортай Сәдуақас

Арала дала көрмесін,
Өмірден бір сәт түңілсең;
Қозғаған көңіл пернесін,
Сыр қанша көлге үңілсең.

Толық оқу

Егіс дастаны

Тортай Сәдуақас

Жасампаздық шығады шын тектіден,
Танап – парақ, қаламдарың көк түрен:
Тебіреніп жүрген осы сәтіңде,
Диқан, сені дарынды ақын деп білем.

Толық оқу

Көктем

Тортай Сәдуақас

Шабытпен шүлпілдеткен көп кемерін,
Күндер-ай, тебіренген көктеменің.
Жасаулы қыздай жайнап көз тартады,
Ақ қайың, ару тал мен көк терегің.

Толық оқу

Шортаным

Тортай Сәдуақас

Сөз жетпестей өлкесі бар, Шортаным,
Оқжетпестей өркеші бар, Шортаным.
Көкше таулы, көк мұнарлы, Шортаным,
Ғашық болған көп құмарлы, Шортаным.

Толық оқу

Сұлулық

Тортай Сәдуақас

Қарашы анау қайсар мінез құздарға,
Қабақ шытпас қаншама аптап, ызғарға.
Көкше деген нар жігіт қой, нар жігіт,
Нар жігітке наз артпайтын қыз бар ма?!

Толық оқу

Көгілдір әлем

Тортай Сәдуақас

Өңірің өңшең өрім гүл,
Көлдерің – күміс, көгің – нұр;
Көргенде сені көңіл дүр,
Көгілдір, Көкшем, көгілдір.

Толық оқу

Өзіңде алғаш

Тортай Сәдуақас

Кербез Көкшем, келбетіңе теңбе-тең,
Келетұғын керім өңір кемде-кем;
Болса да, – деп, – жиһан жалпақ, кең мекен,
Асыл айтқан, Қасым айтқан, мен бе екен?!

Толық оқу

Жер жаннаты

Тортай Сәдуақас

Уыз берген оған, саған, маған да,
Туған жердей жер жаннатын табам ба;
Өмірді – ана, бақытты – еңбек, туған жер, –
Махаббат пен арман сыйлар адамға!

Толық оқу

Оқжетпес өрінде

Тортай Сәдуақас

Туған жердің самал желі тербеген,
Жас кеудені арман, шаттық кернеген;
Сол бір сәттер есіңде ме, досым-ау,
Оқжетпестің биігіне өрлеген?...

Толық оқу

Шайтанкөл басында

Тортай Сәдуақас

Көрдің бе?!
Көлден де ірі, ойлан ақын,
Кім екен Шайтанкөл деп қойған атын;
Секілді ол телескоптың шарайнасы,

Толық оқу

Жанартау

Тортай Сәдуақас

Жанартаулар, сен бір құт жер үсті үшін,
«Теріс» кісім, о мейлі, теріс түсін!
Везувийдей айтарым кесірлі емес,
Жанартаулар – керемет кенішті шың.

Толық оқу

Оқжетпес бейнесі

Тортай Сәдуақас

Құлпырған бояуымен көктеменің,
Бұлқынған «Айнакөлдей» өр кемерің;
Сияқты сұлулықтың баламасы,
Оқжетпес, сен не деген көркем едің?!

Толық оқу

Қаратау

Тортай Сәдуақас

Ұрпаққа мұра қылған баба қауым,
О, менің қара шаңырақ, дара отауым;
Шертетін шерлі күйім, шежірем сен,
Көне көз көпті көрген Қаратауым.

Толық оқу

Қарағанды кеніштері

Тортай Сәдуақас

Құландар жортқан құба жон едің кешегі,
Маңдайының соры бес елі.
Сүйікті ұлдарың сен дескен,
Сүйекке түскен таңба деп,

Толық оқу

Қаладағы досыма

Тортай Сәдуақас

Бала ғашық ежелден, дана ғашық,
Далаға асық, досым-ау, далаға асық.
Құпиясын өзіңе қалады ашып,
Ақ селеумен кетсең ғой араласып.

Толық оқу

Өткен күннің елесі

Тортай Сәдуақас

Е-е, достым, елес пе еді ол, ертек пе еді,
Еске алсаң еспе көңіл елтед тегі;
доп қуып кететінбіз, асық атып,
үй-үйдің тентектері.

Толық оқу

Сол түнде

Тортай Сәдуақас

Жандырған жүрегімді өртіңменен,
Түстім сан тебіреніске сол түнде мен.
Алтын ай сәуле шашқан жасыл бақта,
Көрдім мен жанарыңды мөлтілдеген.

Толық оқу

Сен ұялшақ қыз едің

Тортай Сәдуақас

Сен ұялшақ қыз едің, Мен ұяңдау ұл едім.
Сен деп соғып жүрегім, Сел боп тасып жүр едім.
Сен алманың гүлі едің, Мен қайыңның бүрі едім.
Жанымда боп бір бақта, Жайнауыңды тіледім.

Толық оқу

Көңілімнің көкшесі

Тортай Сәдуақас

Сүйем сені! Арым таза, сөзім шын,
Көңілімнің Көкшетауы өзіңсің!
Асылынан алқа таққан көріктің,
Бақытымның Бурабайы деп ұқтым.

Толық оқу

Көкшетау

Тортай Сәдуақас

Қашаннан қияға үкі, далаға айдар,
Қарағайлар, секілді нар ағайлар;
Ақ қайың, құшағыңды аш, анама айнал,
Сағынып салып келдім араға айлар,

Толық оқу

Айнакөл ажары

Тортай Сәдуақас

Толқытып толқындарың торғын жайған,
Айнакөл, ажарыңа болдым қайран.
Суреті жүрген көптен жүрегімде,
Япырмау, бұл бейнеңді көрдім қайдан?!

Толық оқу

Бурабай Баурайында

Тортай Сәдуақас

Армысың, ардагер жер, ардақты шың,
Сен сері – сымбаттысың, салмақтысың;
Рахатқа батырасың келген жанды,
Сіміртіп самал – саумал, шәрбат – шырын.

Толық оқу

Жолаушы толғанысы

Тортай Сәдуақас

Япырмау, неткен ғажап өңір едің,
Тапқандай саған келіп көңіл емін.
Тотыдай тоғай жапқан төңірегің,
Толайым дүниенің төрі ме едің?!

Толық оқу

Жиһазды өңір

Тортай Сәдуақас

Көкшетауым, Көкше деген ат қандай!
Көрген адам қалмас, сірә, шаттанбай;
Сексен көлі сексен ауыл секілді,
Тарқамас той төрінде өтіп жатқандай.

Толық оқу

Егінжай суреті

Тортай Сәдуақас

Алтын нұр аймалап алапты,
Шапағат сәулесін таратты.
Шығыстан шырайлы күн шығып,
Таң атты, таң атты, таң атты!

Толық оқу

Ұстаз

Тортай Сәдуақас

Көкірегіңнің аршыған тұнбасын кіл,
Тәлімгердің таудай зор тұлғасын біл:
Ұлы міндет атқарған ұстаз деген,
Ақылгөйің әрі дос, сырласың бұл.

Толық оқу

Ат жарыс

Тортай Сәдуақас

«Алысқа айда, аттарды алысқа айда,
Желдей жүйткіп жүйріктер жарыспай ма?
Жіберетін ат басын – жұлдызша ағып,
Жігер қайда-ей, жігіттер, намыс қайда?!»

Толық оқу

Ауыл қотанында

Тортай Сәдуақас

Ырыс елі, бұл ауыл, тоқтық елі,
Тыныштық қой – мұндағы көп тілегі.
Туыссырап бір үйге келсең де сен,
Күллі ауыл мейманымыз деп біледі.

Толық оқу