Тау суындай мөлдіреген
Тау суындай мөлдіреген,
Жүрегіміз біздің ақ.
Рахатқа бөлеуші еді,
Екеумізді күзгі бақ.
Тау суындай мөлдіреген,
Жүрегіміз біздің ақ.
Рахатқа бөлеуші еді,
Екеумізді күзгі бақ.
Ақ көңілім алып ұшқан,
Алып келді өзіңе.
Ет жүрегім суып-ысқан,
Көңіл бөлші сөзіме.
Жүрегімді табындырған,
Аяулыма не десем.
Сағынышым сағындырған,
Бұрылмадың неге сен?
Жаңбыр жауып басылмады,
Сен де күліп қарамадың.
Ақ жауынға малындым да,
Бақты жалғыз араладым.
Басыңа қонған бақытты,
Байлаулы деп ойлама.
Бақытың-біреу, қайғың-мың,
Түбіне жетер ой ғана.
Аласұрған бір сезім бар бойымда,
Өзіңді ойлап жаным менің уайымда.
Бұлбұл сайрап тереземнің тұсынан,
Әнге салар қалқам, өзің жайында.
Сезімім кернеп жүректі,
Ақ қағазға төгілер.
Жабыққан жаным жай таппай,
Көңілім бұлттай сөгілер.
Айға қарап телміремін,
Көз ілмеген шығар деп.
Желге қарай сыбырлаймын,
Самал соқса ұғар деп.
Ұқпайды жүрек дұрысын,
Мең-зең боп осы жүрісім.
Ауру емес, сау емес,
Махаббат дерті құрысын.
Көктем келді далама,
Құлпырады бар маңай,
Ару қыздар қалада,
Біздер үшін арман-ай.
Қарағым-ай! Құралай көз ақ маңдай,
Сенсіз ойым бір-біріне жалғанбай.
Жүрегімді саған ғана тапсырып,
Жанды жалғар кәусәр іздеп барғандай.
Қыр асып тау кездім де,
Гүл үздім саған арнап.
Қалқажан сен сездің бе?
Жанымды алған баурап.
-Сан қырлы жолы тағдырдың,
Елесін іздеп әр күннің.
Балалық шағы әкемнің,
Кеудеме еніп жаңғырдың.
- Қазығұрттың жайғасқан бауырына,
Аңсап келген ақыным ауылына.
Қолындағы баяны күңіренген,
Мұңды әуеннің ырғалып дауылына.
Көңілдің құсын кесе өткен,
Байый ма пенде есептен.
Жарытпас жанды жалқаулық,
Жібермес жылы төсектен.
Қазығұрт жайдақ төсіңе,
Жапқанда көктем көрпесін.
Жоталар түсер есіме,
Түйенің салған өркешін.
Толғандырмас сезім кімді,
Әр гүліңді етем мақтан.
Қошақан гүл есіміңді,
Дана халқым тауып айтқан.
Тауық жылы тұмау келді құстарға,
Бүйте берсе құс қала ма ұстарға.
Қорғансызды құрбандыққа шалмайтын,
Мына дерттен құтқаратын күш бар ма.
Күлім қаққан жанарыңнан,
Күн көрінер білесің бе?
Айдай сұлу ажарыңнан,
Ай көрінер білесің бе?
Көзімді жасқа малып текке міне,
Отырар көз жібердім өткеніңе.
Бір кезде қала едің қайнап тұрған,
Іргеңді жауың ойран етпеді ме.
Тіршіліктің өзегін оята алған,
Ұят болды-ау, жер ана, сая талдан.
Місе тұтпай бүйірін жаралаймыз,
Қалып еді қара жер қай атаңнан.
Сынаптай сусып тұрар өмір деген,
Сұрасаң періште де, пері де емен.
Тірліктің ащысын да, тәттісін де,
Таңдамай татып келем өмірден мен.
Бұл қалай?
Әлде солай болғаны ма?
Мән бермей неге қалдық ол жағына.
Бұл елдің сатылмаған несі қалды,
Әке, бүгін аңғал балаң басылды,
Естелігің көкейіме ой салды,
Өзің еккен үш терегің мәуелеп,
Үш тал гүлің бүршік атып жайқалды.
Сорлатама енді мені құдайым,
Хақ тағала не қылса да шыдайын.
Жақсы жанның нәзік жанын жаншымай,
Жақсылықпен тынса екен лайым.
Көңіл құсым көкжиекке көтеріп,
Арманымды жұлдыздарға жалғайды.
Жан дүниеңнен сезім алау от өріп,
Жанарыңнан жуылады бар қайғы.
Бұл өмірдің шірей тартып ескегін,
Өткен ғұмыр,
Ізіндей-ақ кестенің.
Мұқағали тебірене жырлаған,
Кепкен Арал құмындай,
Қасіретке ұрынбай.
Сақтау керек Каспийді,
Көздің қарашығындай.
Көрген дана талайды,
Ескерткіш боп қарайды.
Исі қазақ баласы,
Жыр піріне балайды.
Аңызыңды арқа тұтып жаттағам,
Киелі тау жусан дала бақ маған.
Тіршілікті топан судан сақтаған,
Қасиетіңді құрмет тұтам мақтанам.
Ел аузында Нұхтың тоқтап кемесі,
Топан суда тау теңескен теңізбен.
Аман сақтап тіршілікті белесі,
Киелі тау Қазығұртым емізген.
Қалалар мен ауылдарды жалғаған,
Жоталарың жол боп жатыр ондаған.
Цемзауытым әр тасыңды үгітіп,
Жарты ғасыр цемент жасап сомдаған.
Арызымды айтсам,
Ұғынар ма екен адамдар.
Кеудемде сызат,
Жаныма батқан жарам бар.
Дос дегенім қас болды,
Жау дегенім бас болды,
Ет жүрегім тас болды,
Жанарыма жас толды.
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі