Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 547-бет
Әлем әдебиетіндегі әйгілі жүз кітапты емін-еркін бар бояуымен төгілтіп түсіретін тіл – қуатты тіл, қазақ тілі – сондай тіл.
Ілмектер: тіл, қазақ тіл, кітап Нұрсұлтан Назарбаев
Үйренбейтін немесе аз үйренетін мұғалім - жаман мұғалім.
Ілмектер: мұғалім, жаман, үйрену Максим Горький
Сақтар болсаң халқыңды, тілді сақта.
Ілмектер: сақта, тіл, халық, мұра Әбу Сәрсенбаев
Баға жетпес мұра жоқ, тілден басқа.
Тіл — жұрттың жаны. Тілінен айырылған жұрт — жойылған жұрт.
Ілмектер: тіл, жұрт, жан Халел Досмұхамедұлы
Білім – бақтың жібермейтін қазығы,
Ілмектер: білім, білімсіз, бақ, азық Мұхтар Әуезов
Білімсіз бақ – әлдекімнің азығы.
Ескі киімнің биті ащы,
Ілмектер: жетім, бала, ащы, тіл Қорқыт ата
Жетім баланың тілі ащы.
Өлім байдың малын шашады, жоқтың көтін ашады
Ілмектер: өлім, дүние
Боранды күні берілген уәде тынық күні ұмытылады.
Ілмектер: уәде, күн Уильям Шекспир
Қам көңілдің қайғысына дауа бол,
Ілмектер: қайғы, дауа, жол, шаршау, сая Қожа Ахмет Йассауи
Жолда шаршап шалдыққанға сая бол.
Адамның алдымен адам сипаты болуға тиіс.
Ілмектер: адам, сипат Міржақып Дулатұлы
Тұзаққа түскен бұлбұлдан еркін жүрген торғай артық.
Ілмектер: тұзақ, еркіндік Төле би Әлібекұлы
Адалдық: өзі алданса алданар, өзі ешкімді алдамас.
Ілмектер: адалдық, алдау Ғабит Мүсірепов
Алтын артқан атанның да
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Алдында есек, артында ит жүреді.
Маң-маң басқан, маң басқан,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Шудаларын шаң басқан,
Төрт аяғын тең басқан —
Түйе деген жануар.
Кірекештің түйесі
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жүгіменен жайылар.
Түйелі бай — киелі бай,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, бай
Қойлы бай — қорлы бай.
Жылқылы бай — сылдыр бай,
Сиырлы бай — сылбыр бай,
Ешкілі бай — есепті бай.
Келеге түспес бура,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Керенау тартады.
Үйірге түспес айғыр,
Саяққа тартады.
Түйенің терісі де есекке жүк.
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Түйе жұлғанын білмейді,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жұтқанын біледі.
Тұз десе түйеде тағат жоқ,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, қыз, төркін
Төркін десе қызда тағат жоқ.
Бағы тайған адамды
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, адам, бақ
Түйе үстінен ит қабар.
Күркіреген бураны келеде көр,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Азынаған айғырды үйірде көр.
Бойың қысқа болса,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Түйеге мін,
Бойың ұзын болса,
Есекке мін.
Аталы сөз атан түйеге татиды.
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Артында бар — оңалар,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Арық түйе — қоңалар.
Құнажын көзін сүзбесе,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Буыршын бұйдасын үзбейді.
Түйенің не де болса түйе аты бар,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Сондықтан ботаның да ұяты бар.
Жаман түйе жабуын жер,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жазының қабуын жер.
Жүк ауыры нарды сынайды,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жол ауыры ерді сынайды.
Жүк ауырын нар көтереді,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Сөз ауырын ер көтереді.
- Омархан Айнұр
- Омархан Айнұр
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі