Әңгіме мен мақала – 205-бет

Дайрабай (V нұсқа)

Дайрабай (V нұсқа)

04.01.2020
...Дайрабай Алтай руынан Сармантай елінен екені рас, ол аса мықты балуан жігіт болған. Әрі әнші, әрі домбырашы, бірақ өте кедей болған. Оның жамағайыны Көбен деген бай кісі болады....
Толық оқу
Дайрабай (ІV нұсқа)

Дайрабай (ІV нұсқа)

04.01.2020
Дайрабай — әңгімеге шебер, әзілге ұста, ашық-жарқын адам болыпты. Өзі әнші, күйші, сері атанған, жалғыз атты кедей екен. Бір күні Дайрабайды Алтайдағы Тобықты Құбылтай деген нағашы...
Толық оқу
Дайрабай (ІІІ нұсқа)

Дайрабай (ІІІ нұсқа)

04.01.2020
Көбен байдың қиянат-зорлығымен түрмеге түскен Дайрабай бір күні орайын тауып, қашып шығады ғой. Сол бетінде, бой тасалау үшін Қорғалжын көлінің қалың қамысын паналайды.
Толық оқу
Дайрабай (ІІ нұсқа)

Дайрабай (ІІ нұсқа)

04.01.2020
Дайрабай мен Көбен деген жамағайын байдың арасы жақсы болмапты дейді. Мұндай қырбайлыққа себепші Көбеннің шолжың болып өскен жалғыз баласы болса керек. Көбен бай өзімен иықтас Қанж...
Толық оқу
Дайрабай (І нұсқа)

Дайрабай (І нұсқа)

04.01.2020
Дайрабайдың жамағайыны Көбен деген бай жалғыз ұлына Қанжығалы жағынан қыз айттырса керек. Ата салтында құда мен құданың бастары сай келіп, сөздері жарасқан соң, болашақ күйеу бала ...
Толық оқу
Ақшолпан (ІІ нұсқа)

Ақшолпан (ІІ нұсқа)

04.01.2020
Бірде Мәмен күйші жолаушылап келе жатып, Шолпан атты қыздың ұзатылу тойына тап болады. Шолпан атына заты сай, төңірегіне ақыл көркімен ұнаған аяулы ару болса керек.
Толық оқу
Ақшолпан (І нұсқа)

Ақшолпан (І нұсқа)

04.01.2020
Мәмен «Ақшолпан» күйін өткен заманның атадан балаға жеткен бір аңыз әңгімесін естігенде шығарып еді дейді.
Толық оқу
Кіші Қаратөс

Кіші Қаратөс

04.01.2020
Ел арасында Қаратөс атанған Аймағамбет деген атақты домбырашы болыпты. Қаратөстің жасы Қазанғаптан үлкен екен. Қазанғап Қаратөспен кездесіп, күй тартысады. Бірақ бірін-бірі жеңе ал...
Толық оқу
Ілияс айтқан екі өлең

Ілияс айтқан екі өлең

04.01.2020
— Шырағым, мен 1882 жылы Қарағанды болысы Спасскіде тудым. Әкеміз кедей болды. Сондықтан жұмысқа ертерек түстік. Мен 1900 жылдан бастап мыс қорытатын заводта засипчик /пеште жанып ...
Толық оқу
Ердің сыры

Ердің сыры

03.01.2020
... 1914 жылдың жаңылмасам, ғыйнуар кезі болу керек. Біраз үй көшіп, осы күнгі 12 шахтаның бастығы Егеубаев Оспанның бастауымен Құмдыкөл зауытынан Қарағандыға келдік. Анда-санда бі...
Толық оқу
Немковтың жауыздығы

Немковтың жауыздығы

03.01.2020
Забой іші тұнып тұрған қою шаң болатын. Дем алудың өзі қиын. 12-14 сағатқа созылған жұмыс үстінде тіреусіз забойдың төбесіне шытынап /жарыла төніп/ тұрған көмір породосының астында...
Толық оқу
Ол кезде

Ол кезде

03.01.2020
Мен 1907 жылғы ауылдан бірсыпыра қазақ кедейлерімен бірге Қарағандыға келіп, ағылшынның «Қарауыз» делінетін шахтасына жұмысқа түстім. Асылында ол шахта емес, бір тар қапас еді.
Толық оқу
Ақ талон

Ақ талон

03.01.2020
«Берерменге бесеу көп» дегендейін ағылшын капиталистері шахтерлердің қиын қыстау, тар кезеңде жаны қиналып жүріп тапқан аз тиынын «тамағың» деп бір ұстаса, «жұмыс киімің», «шахта а...
Толық оқу
Шернияздың зорлығы

Шернияздың зорлығы

03.01.2020
1914 жыл еді. Ағылшын капиталистерінің қолшоқпары подрядщик Шернияз деген байдың бір ауру бұзауы Ахмет деген жұмысшының үйінің алдына келіп өліп қалды. Шернияз бай ағылшынға барып:...
Толық оқу
Бұраңдама, келіншек!

Бұраңдама, келіншек!

03.01.2020
Қазанғап күйшінің өнері шартарапқа тарап белгілі бола бастаған шағы болса керек. Қайда барса да, елі құрметтеп қарсы алған ғой. Жылда жазғытұрым ауыл-елді аралап, күмбірлетіп күйін...
Толық оқу
Домалатпай

Домалатпай

03.01.2020
Бір жылы Қазанғап ел аралап жүргенде Адай ауылындағы Ботақара деген байдың үйіне барады. Үйде бойжеткен қыз ұршық иіріп отырады. Жанында сүйеулі домбырасы тұрады. Ол — Ботқара байд...
Толық оқу
Торы жорғаның бөгелек қақпайы

Торы жорғаның бөгелек қақпайы

03.01.2020
Қазанғаппен сыйлас, қадірлес Бүркітбай деген бай болған. Мал тегін адамға бітпейді ғой, Бүркітбай төрт түліктің тілін білетін, шаруаның ығын тапқыш, табиғат сырын танығыш зерек жан...
Толық оқу
Көкіл (I нұсқа)

Көкіл (I нұсқа)

03.01.2020
«Көкіл» күйіне қатысты ел ішінде аңыз-әңгіме көп. Соның бірі Қазанғап пен Үсен төренің алғаш кездесуіне байланысты айтылады. Бірде Қазанғап ел аралап жүріп Қарақамыста отырған Үсен...
Толық оқу
Бауыржан Момышұлының батасы

Бауыржан Момышұлының батасы

02.01.2020
Ұлы Отан соғысы аяқталған соң, Бауыржан Момышұлы Бішкек қаласына әскери қызметке жіберіледі. Ол жолшыбай өзінің туған жері — Жуалы ауданында (Жамбыл облысы) 4-5 күн аялдайды. Батыр...
Толық оқу
Балжан қыз

Балжан қыз

02.01.2020
Балжан деген қыз қарақалпақтар ортасында туып-өскен қазақ қызы екен. Ақылына көркі сай, қылығына өнері сай, жұрт аузына іліккен ару бойжеткен болса керек. Қазанғап жер көріп, ел та...
Толық оқу
Ташауыз

Ташауыз

02.01.2020
Мырза Ташауыз жерінде базар аралап келе жатады, — деп баян етеді күйдің ұзын-ырға тарихы. — Халық жиналған жаймада бір түркімен жігіті дутар тартып, өнер көрсетіп отырады. Түркімен...
Толық оқу
Раздасу

Раздасу

02.01.2020
1925 жылдар шамасында «Ойынду» деген алқапта қыз ұзату тойы өтеді. Бұл — қазіргі Қазалы ауданы, Құмжиек елді мекенінен он шақырымдай жер.
Толық оқу
Тәнтән қыз

Тәнтән қыз

02.01.2020
«Тәнтән қыз» тарихын айтушылар «Мырза бұл күйді бір үлкен тойда шығарған екен» деседі. Жаздың күні, ми қайнатқан шілде айы. Көрші ауылдың үлкен жиынында бас қосқан ел сауық құрды. ...
Толық оқу
Мұңлы қыз

Мұңлы қыз

02.01.2020
Бұл күй халық арасында «Әуппәли, бөпем-ай», «Жетім қыз», «Мұңлы қыз» деген атауларға ие. Көп тараған аты — «Мұңлы қыз». Күйдің де, аңыздың да бірнеше нұсқалары бар. Сол аңыздардың ...
Толық оқу
Жалтаң қарға

Жалтаң қарға

02.01.2020
Жапан далада өлексеге қонып, жемтік шоқыған қарға балапандарына ақыл айтыпты, деп басталады аңыз. «Балапандарым, мен қартайдым! үш жүз жасқа келдім.
Толық оқу