Әңгіме мен мақала – 227-бет

Нұралы ханның өлгендігін естірту

29.08.2019

Нұралы қашып барып Уфа қаласында бір-екі жылдай тұрып, сонда өледі. Бірнеше адамдар жиналып, хан ордасына келіп өлімін ханымға естіртпек болады. Бұның ішінде Шеркеш Қосым деген би ...

Толық оқу

Сырымның өлімін естірту

29.08.2019

Сырым Хиуада жүріп қайтыс болғанда, бала-шағасына естіртуге елдің адамдары жиналып айтуға ешбір қисынын таба алмай жүріседі. Жетірудің шетінен Ұрышта деген биді алдырады. Халық: «С...

Толық оқу

Аққу – арман

28.08.2019

Шымылдық ашылғанда сахнада үлкен сандық тұрады. Оның екі жағында екі перде тұтылған. Оны масахана десе де болады. Сандықтың оң жағында асадал, сол жағында ағаш төсек. Төсектің үсті...

Толық оқу

Сұмырай хан

28.08.2019

Жұрт алдына мойнында асынған дорбасы бар ертегіші шығады. Ол сыбызғымен мұңлы күй ойнап, бір кезде дорбасынан хан бейнесіндегі қуыршақты суырып алады да, ертегісін бастап кетеді:

Толық оқу

Асан қайғы мен Әз Жәнібек

27.08.2019

Асан қайғы қойға қошқар қоймай, жылқыға айғыр салмай, бура шөгермей, сиырды бұқасыз сақтап, малды үш жылға дейін ту қылып ауған екен. Сол ауып бара жатқан бетінде ноғайылының ханы ...

Толық оқу

Сырым батырдың шешендік сөздері

27.08.2019

Бірде алыс сапардан үй ішін сағынып келе жатып ауылына жақындағанда, Сырым жолдастарына:

Толық оқу

Әйгел бидің әділдігі

27.08.2019

Әйгел Айтбайұлы XIX ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген. Торы Қыпшақтың Түйішке тобының Мырзабек бұтағынан шыққан атақты әділ би. Торғай уезінің Қарақоға болыстығын 40 жылдай (е...

Толық оқу

Асан қайғы би

27.08.2019

Ол 1361-1469 жылдар аралығында ғұмыр кешкен, қазақтың данышпан ақылгөй жырауы, өз дәуірінің абызы, бас биі, Үйсін Майқы бидің алтыншы ұрпағы.

Толық оқу

Бұзаубайдың тапқырлығы

27.08.2019

Бір күні Бұзаубайдың үйіне бір топ жолаушы түседі. Бұзаубай кедейлігіне қарамастан барын қонаққа тосатын жомарт адам екен. Қонақ келген соң әйеліне:

Толық оқу

Жантұрған би

27.08.2019

Бір жолы Мақаш правительдің үйіне Адай елінен Жантұрған би келе қалады. Мақаш Жантұрғанға сәлемдескенде былай депті:

Толық оқу

Ізбастының назы

27.08.2019

Ізбасты туралы ертегі, әңгіме, аңыз. Қарабалық Қостан деген момын адамның жеріне Қошқарұлы Жәнібек баса көктеп қонып алады. Қостан Жәнібекке тайсақтап тура бара алмай, ағайындас Із...

Толық оқу

Кішік болғаннан кішіреймейсің...

27.08.2019

Жапондар айтатын «алты қырсық» деген бар екен. Олар: ақылсыздық, ызақорлық, жеңілтектік, нәпсіқұмарлық, солқылдақтық және дүниеқоңыздық. Осылардың әрқайсысының он сегіз көрінісі ба...

Толық оқу

Сағиттың сөзден сүріндіруі

27.08.2019

Дуанбасы Жайықбайев Ыбырайдың туысы — Омар өте қатал кісі екен. Өзіне бағынбағандарды табанда тұтқындатып, айдатып жіберу әдетіне айналыпты.

Толық оқу

Жанқұттының жауабы

27.08.2019

Жанқұтты шешен бір күні қыпшақ дуанбасы Ыбырайдың үйіне келеді. Ыбырай именетін, немесе ерекше сыйлайтын кісі болмаса, кез келген адамды өзі отыратын үйіне кіргізбей, қонақ үйіне т...

Толық оқу

Ахметтің сөзден тосылуы

27.08.2019

Торғайда Ахмет төре дуанбасы болып келгенде, арғын, қыпшақтың игі жақсылары сәлемдесе барыпты. Солармен бірге бойы бір тұтам қолтоқпақтай Балақарақшы да барады. Ахмет Балақарақшыны...

Толық оқу

Табайдың тапқырлығы

27.08.2019

Табай шешен тумысынан қолы тар кісі болған екен. Сол кісі бірде жолаушылап келіп түсе қалған Шеген бидің бір баласын үйіне қондырмай жіберіпті. Содан өзі бірде Шегенге сәлем берейі...

Толық оқу

Қазыбектің сұрағы

27.08.2019

Шегеннің Қазыбегі Құлжабайдан: «Кәрілікке не ем?» деп сұрағанда, ол былай деп жауап беріпті:

Толық оқу

Данышпанның ақылы

27.08.2019

Баяғыда бір кедей өмір сүріпті. Ол қанша тырбанса да, жарлылықтан құтыла алмаған көрінеді. Әбден зығырданы қайнаған кедей бір данышпаннан ақыл сұрай барыпты.

Толық оқу

Қашаған би

27.08.2019

Қашаған Әуелұлы 1820-1905 жылдар аралығында ғұмыр кешкен. Ұлы жүз Бәйдібек бабаның Албан, оның ішінде Қызылбөрік аталығынан шыққан атақты шешен би.

Толық оқу

Төле бидің жауабы

27.08.2019

Төле би өз тұсындағы хандардың, баһадүрлердің, билердің ұстазы, ақылшысы болған. Мысалы, Шақшақұлы Жәнібек:

Толық оқу

Асан қайғының Жерұйықты іздеуі

27.08.2019

Асан қайғы Желмаяға мініп, жиһан кезіп, «Жерұйық» дейтін ну орманды, көкорай шалғынды, қой үстіне бозторғай жұмыртқалайтын жайлы қоныс іздейді. Жүрген жерінде жақсы-жаман қонысқа б...

Толық оқу

Қарлығаш әулие

27.08.2019

Ел ауған «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» кезінде Төле киіз үйін жықпай, қасиетті жұртын қимапты. Сонда жоңғарлық қолбасы Төле биден көшпей қалуының сырын сұрапты.

Толық оқу

Сағыныш сазы

27.08.2019

Шам шаһарында тұрғанда Әбу Насыр әл-Фараби бір жағынан шахтың бау-бақшасын күтіп-баптаса, екіншіден, қолы бос кезінде өлең жазумен шұғылданыпты.

Толық оқу

Төле бидің шешендігі

27.08.2019

Атақты билер арқаға жиналыпты. Айтқан мезгілден Төле би кешігіп келеді. Оған шамданған қарт билер:

Толық оқу

Сырым батыр

27.08.2019

Сырым әрі батыр, әрі шешен, тапқыр, ақылды адам болған. Ол халық қамқоры, батыл да адал адам бейнесінде көрінеді. Бір мәжілісте Нұралы хан Сырымнан:

Толық оқу

Қазыбек би

27.08.2019

Төле би тоқсан жасқа келгенінде Қаз дауысты Қазыбек би сәлем бере барыпты. Елдің жақсылары, шешендер, ойшылдары жиналып, әңгімі-дүкен құрып отырғанында:

Толық оқу

Жиренше шешен

27.08.2019

Әз Жәнібек ханның алпыс екі биі болған екен. Бір долы хан билеріне:«Дүниеде не өлмейді?» деп сұрақ қойғанда, алпыс бір биі бір ауыздан былай депті:

Толық оқу

Садықбетің Шонада қонақта болуы

22.08.2019

«Қуға қу намаздыгер — намазшамда кезігеді» дегендей, екі сатирик Садықбек Адамбеков пен Шона Смаханұлы кешке қарай Алматыдағы «Арасан» моншасында жолығысып қалады. Жиын-тойларда сө...

Толық оқу

Тура бетке айтамын

21.08.2019

Несін жасырайын, менің әдетім — тура бетке айтамын. Қырықтан асып кетсем де, әлі күнге дейін күйеуге шыққаным жоқ. Несін жасырайын, тура бетке айтамын, әлі күнге дейін қызбын. Баяғ...

Толық оқу

Бит бизнесі

21.08.2019

Бизнес десе, оны білмейтін адам жоқ шығар. Өйткені, бұл сөз қазаққа баяғыдан белгілі. Ол – кәдімгі «сауда» деген сөз. Иә, ол кезде, то есть, бұрынғы кездегі «сауда», «саудагер» дег...

Толық оқу