Шақантай батырдың құдалығы
Қабанбайдың соңынан ерген еді,
Қалмақпенен соғысып жеңген еді.
Жүз он ұлы жүз он сан ауыл болған
Шақантайға қандай ер тең келеді?
Қабанбайдың соңынан ерген еді,
Қалмақпенен соғысып жеңген еді.
Жүз он ұлы жүз он сан ауыл болған
Шақантайға қандай ер тең келеді?
Атыңнан айналайын Қанай баба,
Жырламай жайланайын қалай ғана.
Мұңданып аруағың мұнартқандай,
Жарқырап нұр шашқанда талай дана.
Сайын дала...
Сақарасы Торғайдың,
Сайын дала сағынышын толғаймын.
Тоқсан толғау –
Айтайын тыңдасаңыз сезініп,
Бір әжей мен жолым түсті кезігіп.
Ішіндегі сырын айтар жан таппай,
Отыр екен жалғыз өзі езіліп.
Қазақ деген батыр ел ғой мәңгілік,
Ат үйретіп, көкпар тартқан сән қылып.
Қазы, қарта, қымыз, қымыран төл азық.
Бабалардың жолына еріп жалғасып.
Анамның саясында ер жетіп ем,
Аяулы ақ бесікте тербетілген.
Анаңдай ақ жаулықты асыл жанды,
Таппайсың айналсаң да жер бетінен.
Ешқашан да қарағым,
Ана жанын күйреме.
Дүниедегі пенденің,
Қайран орны бір төбе,
Білмедік біз өмір бұндай шырғалаң,
Аттаған соң, ақыл жасты таңқалам.
Болып едік баласы біз ойынның,
Қазір ойлап, бола алмаймын қылқалам.
Арал, Каспий, Есілім қалдың құрғап,
Қарасы ғаламаттың бітті қорлап.
Құртпақтың, жауыздықтың ең қорашы,
Адамзат кесірінен қара зарлап.
Халқым, қайран қазағым,
Қолың ашық жомартым.
Өзге елдің жұртына,
Жаны ашыған қарағым.
Зымыраған уақыттар өтіп жатыр,
Адамдық дүние үшін өліп жатыр.
Байлық, мансап, рақатты қуамын деп,
Көрге де дайындықсыз кетіп жатыр.
Жалған айтып, өзіңді алдап едің,
Өтірікті шындыққа жалғап едің.
Басқаның мазаласа арбаулары,
Адалдыққа, шындыққа қас деп едің.
Алдаспаны бір өзіңе алдандым,
Махаббаттың сезіміне былғандым.
Сеніп едім, сезімге, жүрекке де,
Сенген қойым қылдыңдағы, арбалдым.
Жанарыңнаң көрер ме екем тұңғиық?
Ғашық болып өтер ме екем ғұмырлық?
Бұйырмаған бір көруді сәт қылып,
Замананың дүниесі екен алдамық.
Мұңы батып,
Махаббаттың тебірене.
Елестейсің,
Көзімнің мөлдіріне.
Биіктерге ұмтыла,
Өзіңді-өзің бағала.
Ынжықтыққа басылмай,
Дарындықты жағала.
Шыға алмадым шырғалаңнан әттең-ай,
Жатыр мида түрлі ойлар, мың сарай.
Тылсым сырлар жай тапқызбай, бек қойды,
Қамалғандай сан жылдарға зынданға-ай.
Біздің халық қорықпайды мылтықтан,
Шыдатпады азық-түлік қымбаттан.
Қымбатшылық келіп жетті енді деп,
Арзандаттық газды біздер нарықтан.
Қиындықпен алысатын кез келді,
Ғылымменен жарысатын кез келді.
Қазіргі білектілік, күштілік,
Білімменен сыналатын кез келді.
Қанша менің ғұмырым?
Қанша менің сағатым?
Қашан барып үзіліп,
Таусылады тағатым?!
Періштемнің бірісің ғұмырдағы,
Өзің едің бағалы асылдағы.
Арам дақты бір тамшы ойламайтын,
Құрметіме ерекше лайық тағы.
Білім атты ұлағатты сөзің бар,
Білмей жатып сөйлемеген ақыл бар.
Атақ сақтап жүзділікпен жүруді,
Жібермейді жүректегі намыс-ар
Уайымдап өміріме сыр сақтаттың,
Қорқамын сазайынан жалғыздықтың.
Өтпей ме адамдарсыз жанға жақын,
Қалған, жалғыз күнім деп алаңдаттың.
Қазіргінің жастары осындайды,
Оқу-білім алуға ұмтылмайды.
Байлық, мансап, рахатты қуып жүріп,
Ғылым-білім, кітапты ұғалмайды!
Аңсаймын,
Ұмтыламын мақсатыма,
Қандай қиын,
Ауырлау жол болды ма?
Корқамын бұл өмірде неден мен?
Жапанда қиыншылық көп көрген,
Қорқамын жалғыздықтың сазайынан.
Жетім қылған әлдилеген баласын,
Ең алдымен өзіңе тәрбие бер,
Одан соң жан-жағыңнан үйрене бер.
Жақсының істерінен үлгі алып,
Өмірден жақсылықты іздене бер.
Кереметқой ғажапқой бейнең сенің,
Мың сұлудың арасыннан көрген менің.
Мен үшін сұлу болып қала бердің,
Көрмеп едім бұндай бейне бұған дейін.
Қыз мінезді, алтын жігіт,
Жүреді ылғи мәз боп күліп.
Қолы — жеңіл, сөзі — шипа,
Атасындай үздік медик!
Қыз мінезді, алтын жігіт,
Жүреді ылғи мәз боп күліп.
Қолы — жеңіл, сөзі — шипа,
Атасындай үздік медик!
Түрі маған ұқсайтын,
Кісі көңілін жықпайтын.
Тек күлімдеп жүретін,
Өз ісін шебер білетін.
Жездемнің құтты болсын жаңа жасы,
Қадірлі бола берсін ғазиз басы.
Ұл-қызы шеттерінен атақты боп,
Тарихта қалсын мәңгі жақсы аты!
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Салтанат Айдарбекова
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі