Өлеңдер жинағы - 657 бет

Торғай – жыр

Светқали Нұржан

Құдай-ай, менен тағы кетті тыным,
Тесілдім түнегіне тек құтының.
Жүрекке тырнақ салып қыли дауыс,
Өкпемді үңгиді кеп көк түтін үн.

Толық оқу

Қара ағаш

Светқали Нұржан

Мынау — бала шағым өткен тау еді,
Тау әуені қылды тағы шала мас.
Жан сырласым тірі екен ғой! — әуелі
Қара ағашқа сәлем бермеу жарамас.

Толық оқу

Қызды ауылдағы түн

Светқали Нұржан

Ұйқыға бас қойды жұрт бірі қалмай...
Жатырмын тынши алмай, шырым алмай.
Бозбала — өзі ғашық, өзі жасық,
Ал сонда қызды ауылдың түні қандай!..

Толық оқу

Күзгі алтын

Светқали Нұржан

Ай сәулесі шықты жағып шөптегі,
Айналаға алтын зерін төккені.
Ойнақ салып жүрген сынды көп пері,
Жарқылдайды алтын шағыл бөктері.

Толық оқу

Дала. Түн

Светқали Нұржан

Алған шақта ұлы қыр жаңа тыным,
Аңсап жеттім алыстан дала түнін.
Шарбы бұлттың етегін шалды шапақ,
Шалғысындай ұлардың қанатының.

Толық оқу

Қарапайым жыр

Светқали Нұржан

Біле алмадым — тірліктің шарты қандай?
Алды мұндай болғанда — арты қандай?..
Хақ сыйлаған қып-қысқа ғұмырымды
Жүрсе болды бәз - біреу тартып алмай.

Толық оқу

Хан кегі

Светқали Нұржан

Түндік ашу немесе жамиғатпен амандасу
Уа, ар ма, тең — замандас, құрма - құрдас,
Кіші іні, үлкен аға жырға жымдас?!
Бұл бір кеп сырым еді сақтап жүрген,

Толық оқу

Сордағы із

Светқали Нұржан

Үңірейген құрдым, тылсым өңешін.
Қайттық бүгін ұлы ақынды өлтіріп,
Көрін қаздық, көмдік жылдам жең түріп.
Қаштық сосын төмен қарай жөңкіліп,

Толық оқу

Шынжыр

Светқали Нұржан

Кетпестей ғып байлаған,
Шуда жіппен кіндіктен.
Бар ма екен деп ойланам,
Мықты нәрсе сол жіптен?!

Толық оқу

Мылқау түн

Светқали Нұржан

Құдайы беріп тағы жарғанаттың,
Тұнжырап қасымда тұр жарғабақ түн.
Саусағын бопса - үміттің сорып тұрып,
Сәлемін мыңқылдаған аңдамаппын.

Толық оқу

Олжас – алжас

Светқали Нұржан

Жүректің сөзі - ақ алмас,
Ұмтылған шақ еді алды аңсап.
Есімде әлі, ең алғаш,
Алматы жаққа барған шақ.

Толық оқу

Ата – желік

Светқали Нұржан

Көкмойнақ атқа ер салып,
Шығайық қырға, жарай ма?
Елеуреп алған ер шабыт,
Артына енді қарай ма!

Толық оқу

Алматы - 86

Светқали Нұржан

... Желтоқсанның желі еді, ызғары еді,
Қабағында қарт таудың сыз бар еді.
Қабығында ақ талдың мұз бар еді,
Желтоқсанның желі еді, ызғары еді.

Толық оқу

Амалдың ақша қары

Светқали Нұржан

Қош келдің, көктем! Қош, қалқам!
Кәрі қыр, баққа жарығыр!
Далама жайған дастархан.
"Амалдың ақша қары" бұл.

Толық оқу

Биылғы көктем

Светқали Нұржан

Биылғы көктем ғажап-ақ келді,
Саңқылды самал тазалап демді.
Жаратып келді жаздың тойына,
Күлтелеп жалын қазанат белді.

Толық оқу

Мерт болды ақын

Светқали Нұржан

Мерт болды ақын ...
Е, мерт болмай жатыр ма?!
Жаңалық па ол, жаңғалақтау ақынға?
Осылайша тон пішеді шамамен,

Толық оқу

Қырда

Светқали Нұржан

Мына қырда тікен неткен көп еді?
Шеңгел, жантақ, түйеқарын, ошаған.
Дар-дар жыртып келіп тұрсың денені,
Ойыншық боп көрініп пе еді не саған?!

Толық оқу

Қазақстан бар ма екен?

Светқали Нұржан

Тіршілігі, тынысы, Асланы өңге,
Қазақстан бар ма екен басқа жерде?
Қазанымның кірпігін ашып тастап,
Шымыр-шымыр қайнайды жас тереңде.

Толық оқу

Қадыр түні

Светқали Нұржан

Білмеймін, әлдекімнен өш ала ма?
Желтоқсан жын қаққан-ды кеше ғана.
Көбесі қара тастың қопарылып,
Көкке ұшып кетердей еді мешел аға.

Толық оқу

Сағызда

Светқали Нұржан

... Шекпеген салқам сынды қайғы, күйік,
Қарайды дәл сен құсап ай жымиып.
Өзіңсіз келіп тұрмын Құм Сағызға,
"Ел қайда, Сағыз қайда?" - әй, Құлиев?!

Толық оқу

Жайық

Светқали Нұржан

Ақ Жайық - ақ көйлектей ілгегі жоқ,
Көп шалған бір жағын оқ, бір жеңін от.
Айналып төбесінен кете алмаймын,
Сәуірде көшкен бұлттың дүрмегі боп.

Толық оқу

Айрақты

Светқали Нұржан

Айрақты, сүйенемін тіреуіңе,
Ажар қыздың әні.
Жасынын Шерғала мен Жалғанға атып,
Көзінен Айрақтының тамған жақұт.

Толық оқу

Қош, Құрық

Светқали Нұржан

Көштім мен, көшкім келмей,
Қош, Құрығым!
Түсесің кейде есіме кештіғұрым.
Өтеді қапталымнан қанат сабап,

Толық оқу

Жастық жаңбыры

Светқали Нұржан

Жаумай жатыр жастықтың бұлты кімге?
Жетем саған, деуші едім, түн түбінде.
Сен мен жаққа қарасаң, бір мөлт күлкі,
Тұратын-ды тығылып кірпігінде.

Толық оқу

Көкем кететін жыл – 1981

Светқали Нұржан

"Таразыдан өттік қой таң суыған,
Сүмбіленің сақта, Алла, шаншуынан.
Сегізкөзде суық бар соғыс жылғы,
Сыр беріп жүр кезде енді қан шуыған.

Толық оқу

Біздің қыс

Светқали Нұржан

Қазақтың қыры құйынды,
Қазақтың желі арқалы.
Қаққылап өтті үйімді,
"Қазағымның қара талқаны".

Толық оқу

Біздік ахуал

Светқали Нұржан

Қағады, о, балақ далада қаһандар шаңы,
Шағала қанат самала шаһарлар шамы.
Үйімді үптеп кетердей жанығам елге,
Сарқылған шақта жарқылды сапарлар сәні.

Толық оқу

Өрмекшінің торы

Светқали Нұржан

Тіршіліктің қаңқасы - арбасы ұлып,
Келеді алға сүйрелеп далбаса үміт.
Далбаса үміт талақ қып кеткен күні,
Өліп жатыр ерлерім дарға асылып.

Толық оқу

Жолайрық

Светқали Нұржан

Бастама, Тәңір, теріске жолды,
Бір өзің жанның тірегі.
Оң қанатымнан Періште келді,
Ата - тегі оның - Нұр еді.

Толық оқу

Әттең!

Светқали Нұржан

Жылқы жайған ту өңір толды құл мен кесекке,
Қоңсы қылған, қу өмір - доңыз бенен есекке.
Қабағымда қайғы ізі, мен жатырмын шалқалап,
Жарқылдаған ай жүзі қиялымды жаңқалап.

Толық оқу

Халық па сол да?

Светқали Нұржан

Халық па сол да - соңында үні қалмаған!
Өз өркендерін өздері тірі жалмаған.
Салдақы сатқын сол болар, бабаның ділін,
Белінен тамған тамшыға сіңіре алмаған.

Толық оқу

Қадыр түнгі талпыну

Светқали Нұржан

Қыс кезіп жүр даланы күміс табан,
Тазарды әлем өкпесін түн ыстаған.
Тереземнің түтеді ақ түбітін,
Тентек аяз тісі өтпей жыны ұстаған.

Толық оқу

Өлең екеуміз

Светқали Нұржан

Жалтармай сөз айтқанмен түнге тура,
Зарыңды ұқтырып көр күлбет ұлға.
Басында бабалардың жанған шырақ,
Болармыз, байғұс өлең, кімге тұлға?!

Толық оқу

Тыныштықбек аңқылы

Светқали Нұржан

Шәр - Семейде, "Шәкәрімнің даңғылын",
Мекен қылып тұрып жатыр Ар - Ғұн ұл.
Күйік қанат Періштеге ұқсайды ол,
Кешіп келген Жұмақ жақтың шалғынын.

Толық оқу

Жартас пен теңіз

Светқали Нұржан

Жел тірілсе - теңізің де тентек қой,
Тұлан ашу тыншытпай ма өртеп бой?
Тауға шауып,
Толқындарын жентектей,

Толық оқу