Махамбетше
Көгенге көзi көнбеген,
Көкiрегiнде шамы сөнбеген,
Iрiден iзет көре алмай
Iрiген iшi шерменен,
Көгенге көзi көнбеген,
Көкiрегiнде шамы сөнбеген,
Iрiден iзет көре алмай
Iрiген iшi шерменен,
Жетiмдердi қарғама,
Жесiрлердi алдама.
Түңiлсең де тiрлiктен,
Тiл тигiзбе Аллаға.
Сiлкiн, Бауке!
Бар болса аруағың,
Сен болмасаң селк етер зарыма кiм?
Тарылады пейiлi тiршiлiктiң
Ел еңсесi естi ұлды
Езетiнi қинайды.
Тiршiлiктен бес күнгi
Безетiнi қинайды.
«Сайра», Қарға,
Сайрамасаң көңiлiң жайланар ма?
Гүлжұмағын жайнаған жаулап алып,
Бұлбұл әнiн сен айтсаң, айла бар ма?..
Мықты болсаң өмiр сүрiп көр бүгiн!
Есiктi кiм, еншiледi төрдi кiм?
Қасиетсiз қазымыр бұл заманға
Қажет боп тұр өжеттiгiң, өрлiгiң.
«Iш қазандай қайнайды,
Күресерге дәрмен жоқ».
Жанды жалын жайлайды,
Жанашырдан жәрдем жоқ.
Бiр-бiрiңнiң артыңа шала байлап,
Үлкенiңдi саласың балаға айдап.
Тәңiрiңдi танымай, тайқазанда
Шала пiсiп жатасың, шала қайнап.
Сезiнсем «iштен шыққан жау жаманын»,
Қауiптен қалай аман-сау қаламын?
«Апыр-ай, ата-анасы кiм?» – дейсiң ғой
Шықпаған әлi тiлi «дәу баланың?»
Сайран салар кезiмде сезiмменен,
Қайтсем екен көңiлдi көз iлмеген?
Қоңыраудың тiлiндей жүрегiм бар
Тағдыр жәйлi таң атпай безiлдеген.
Абайымнан айырма, Абайымнан!
Безiп жүрмiн онсыз да талайыңнан...
Абайымнан айырсаң алда–жалда,
Аққуды атқан аңшыдан кәне, айырмаң?
Мен екiнiң бiрi емен!
Ұғына бiл,
Құлақ аспас Құдайдың құлына кiм?!
Балық барда Сырдың да суы мәлiм,
Iшiнде қазымыр мен әккiлердiң
Қалайша қамсыз ұйықтап, шат күлермiн?
Қайрылған қанатынан құсты көрдiм,
Айрылған санатынан тақты көрдiм.
Алладан келген пәрмендей
Намысшыл, аршыл, тобашыл,
Дария көңiл дәл мендей
Ақынды қайдан табасың?
Қанатым, қайран, қырқылған ба едi,
Қажытқан жанды қайғым-ай...
Алыс та жақын жұртымнан менi
Айырдың екен, қай Құдай?
«Бетеге кетiп, бел қалар,
Бектер кетiп, ел қалар...»
Бел шұрайы – бетеге,
Көктем келсе бүр ашар.
Қоналқы iздеп қойнына қонатұғын Ай
Қозыдай қоңыр момақан мола түнiн-ай...
Күлiп те тұрып күдiкпен күнiмдi өткiзiп,
Бiлiп те тұрып бiлмеген болатыным-ай!..
Намыссыздық – Рухқа жау,
Арға жат!
Өлiмсекке одан өзге бар ма азап?!
Бақ пен тақтың басы бүтiн болмаса,
Ауыл баласы...
Қалаға қаңғып келгелi
Қара үйде қалды өлшеулi өмiр өлмелi.
Қара балаға қатыгез тағдыр көнбедi,
Өңiм түгiл түсiме енбей пүлiш бақ,
Өмiр сүре алмадым-ау дұрыстап.
Еңсе езiлiп,
Еңкiш тартып екi иiн,
Кiмге керек құр мақтан
Таңдайыңды құрғатқан?
Парызымыз – бiр мысқал,
Қарызымыз – мың батпан.
Бәрiмiз бiр орманның өскiнi едiк,
Өрт шалды қара орманды...
Өштi желiк.
Жетпiс жыл желге ұшқандай,
Инабат шетке ығысты,
Жыландай жылжып ЖЫН ептеп...
Сұм Батыс сұлу Шығысты
Күлiнен шығар күң етпек.
Талқаның мен таусылып тар соқпағың,
Үкi көздi бiр үрей қоршап қалың,
Алматының көнетоз көлiгiндей
Бара жатыр көбейiп қолшоқпарың.
Аппақ айдың бетiн бұлт
Айғыздады сүртем деп.
Көктей солған Жетiмдiк
Көшеде жүр бүрсеңдеп.
Демеушiм бар,
Аты оның – бiр Құдай.
Ал өңгесi...тоқалдан қу, байдан сақ.
Арыстан боп жүрмес пе едiк, құрғыр-ай,
Ассалаумағалейкум, Тоқал қала!
Болғанда Отан – ождан,
Опаң – Дала.
Бiз деген Бәйбiшенiң баласымыз,
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі