Жаһаншаһ Досмұхамедов
Мақсатын қойып ең алға,
Қарамай бөгет, қамалға,
Оқу орнын питердің
Бітірген алтын медальға.
Мақсатын қойып ең алға,
Қарамай бөгет, қамалға,
Оқу орнын питердің
Бітірген алтын медальға.
Қазақтың жоқтап мұң-зарын,
Аштықтан қорғап ұлдарын,
Қиямет-қайым заманның
Құрбаны болған шын дарын.
Халқым деп туған жандарды
Тексізге теліп кіл жаман.
Айтқызбай би мен хандарды,
Тұмшалап келген сұм заман.
Елі үшін туған бір озық ұл,
Бай, мырза, өзі би, өзі құл,
Гүлденткен «Мамания» мектебін
Атақты Есенқұл қажы бұл.
Ұстаздың көріп қолдауын,
Шәңгерейден бата алған.
Әйгілі Алашорданың
«Ұраншысы» атанған.
«Мамания»* түлегі,
Қараша елдің тірегі.
Ел ертеңін көксеген
Қайраткердің бірі еді.
Түн-түнек шақта кешегі
Тер төгіп ерен, еселі,
Дербестік үшін алысқан
Алаштың ұлы көсемі.
Жеткізіп тәлім, ақылын
Әңгіме, мысал, жырменен,
«Қазақ» газеті арқылы
Бірлікке жұртын үндеген.
Сонау көне жылдарғы
Кент еді әсем бұл дағы.
Шыңғысханның тырнағы
Аяусыз-ақ шырмады.
Көпке тиген батасы,
Имандылық атасы –
«Авестаның» ең көне
Бiр бөлімін аташы.
Юлий – Цезарь патшаңыз,
Ол жайлы білеміз жақсы аңыз.
«Келдім, көрдім, жеңдім» – деу
Соның сөзі бақсаңыз.
– Білікті ойға бекемім,
Түстеп, түптеп мекенін,
Эскадрилья дегеннің
Айтып берші не екенін.
– Шолғыншы қосын сардары,
Барлаудың бапты «бағбаны»,
Ер есімін кім айтар
Шолғынмен атқан таңдары?
Күш-қайраты толған күн,
Ерлігі мәлім болған күн,
Жекпе-жекте Абылай
Басын алған жоңғардың
– Шахмат та соғыс өнері,
Шайқасып алар тақтада.
Жасағың саған сенеді,
Қолбасшы өзің тек қана.
Сақтандырып жауынан,
Оқ атқызбай тасадан.
Арашалап дауынан,
Төрелігін жасаған.
Шыққан көне Римнен
Кем саналмас піріңнен,
Қолбасшы екен даңқты,
Даналығы – бір інген.
– Байбатыр-ау, Байбатыр,
Ақыл-ойға сай батыр,
Айта қойшы сен бізге
Баһадүр ол қай батыр?
Батыр деген – баһадүр,
Исфаһаным – шаһар бұл.
Шаһнамамыз – дастан жыр,
Қаһармансыз жаһан тұл.
Күрделі, даулы аса тым,
Тарихты алға тосатын,
Кенесары туралы
Айта қойшы, пьеса атын.
Азулы да Айқасқа
Батырдың бірі – Хангелді.
Қалмақпен қалың шайқаста
Жан алысып, жан берді.
Көңілің шын толатын,
Ғажап қала болатын...
Айта қойшы, қанеки,
Ф-дан бастау алатын
– Он алтыда дүрбелең,
Birге болған елменен
Қарқараның түлегі,
Қара бұлт боп жүрегі,
Махаббатым жалындаған,
Терең үміт жолынан жаңылмаған.
Тең келмейді ешбір жан болмысыңа,
Тыныштықты бақытпен нақылдаған.
Шаба шаба қамшылай,
Жылқыға жүйрік батар ма?
Көңілі қалған адамның,
Кешірім демін басар ма?
– Індетіп жауын, жасқанған,
Тажал боп төнген аспаннан,
Кім еді ұшқыш қаһарман
Екі рет Батыр атанған?..
Қол шығарып бір жеңнен
Жауларын да бір жеңген,
Қолбасылар атақты,
Түсінісер бір демнен.
- Омархан Айнұр
- Омархан Айнұр
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі