Бұрышқа тұр!
Көтере алмай келеңсiз еркелiгiн,
Жазалады әкесi тентек ұлын:
– Тұр бұрышқа! – ақырды ашуланып,
Батырындай бағзы бiр ертегiнiң.
Көтере алмай келеңсiз еркелiгiн,
Жазалады әкесi тентек ұлын:
– Тұр бұрышқа! – ақырды ашуланып,
Батырындай бағзы бiр ертегiнiң.
Жылуын жасыл жаздың iздедiм мен,
Кешегi көктем қайда күзге күлген?
Өмiрден өзге түктi мойындамай
Ойпырмау, өтемiз бе бiз де өмiрден?
Буалдыр будай түтiн буып бақты,
Желкек жел сейiлтпек боп қуып бақты.
Қызусыз қу жапырақ қоздап жанып,
Бұрқырап бықсуға да жуықтапты.
Күн жауды ақ сабаумен сабап келiп,
Артынан аспан шықты садақ керiп.
Жаздағы бар қызықтың төлеуiне,
Тоғай тұр алтындарын санап берiп.
Шомылдырып бұлттарды шұғылаға,
Күн еңкейiп барады құбылаға.
Батқан күн мен атқан оқ қайырылмасын,
Қанағатсыз қу көңiл ұғына ма?
Қараша...
Қыр астында – қыс ылаңы,
Көкжиек көлбетуде құсын әлi.
Қайыңдар қоштасуға қолын созып,
Сұрықсыз күздiң сұрғылт тұманы
Сәтенiн жаймен жайды атырапқа.
Сабақтан тамшы сырғып құлады,
Сырт етiп тамып сар жапыраққа.
Қалыпты бiр шақ есiмде:
Қоңалы көлдiң қауында,
Көктемнiң күңгiрт кешiнде
Қорғалап тұрдым жауында.
Күнi кеше жайқалған өндiр емен,
Жапырағы саржағал, селдiреген.
Табиғаттың жейдесi тозып қапты
Ауыстыра аларсың ендi немен?..
Маңайда маңып мизамы
Маужырап жатыр сары күз.
Күзеуде, киiз үй жаны –
Тiкенi толған кәрiқыз.
Бауырға басып өскен дала шөбiн,
Ауылдың қарасирақ баласы едiм.
Аңқау ем ажырата бiлмейтұғын
Адалдық – арамдықтың ара шегiн.
Астархан көрсе мәз болып шалқалай кеп,
Иықтан менi ұрып қалатын:
– Әй, хал қалай, – деп, –
Ауылды ұмытқан ақын?..
Күн киiнiп қызыл алау жейдесiн,
Аймалайды көкжиектiң кеудесiн.
Күн емеспiн күнбатысқа жоғалар,
Қыр үстiнде мұңаямын мен несiн?
Ауылға бардым ақпанда,
Ақ табан жолмен ылаулап.
Үскiрiк үрлеп соққанда
Үсiген бетiм қылаулап.
Беймезгiл тұмшаланып таулар тұман
Аспанда ақкөбелек қар қалқыған.
Ызғырық ыдыратып сол тұманды
Сабалап жапалақ қар жауды артынан.
Мүлгидi сәукелелi тал, қайыңдар,
Басыпты шыршалардың шалғайын қар.
Қоншыма қар құйылып бақта келем,
Кеудемде сәл сағыныш,
Бiздiң ауылдың айындай айды
Кездестiрмедiм еш жерден.
Ешқандай бұлтқа ол қайырламайды,
Будақтап жолын кескенмен.
Тисе де таудың тасына басың,
Жеменей,
неге тасып ағасың?
Бiз ашулансақ басыламыз ғой,
Шөп шауып жүр шабындықта шал кiсi,
Кешкi нұрмен жарқылдайды шалғысы.
Екi бетi нарттай жанған Күн жақта
Салбырайды бұлттың алтын шарбысы.
Қомша құмдар қойнауы тұр
әлi ысып,
Мәжнүн талдар мүлгiп қапты майысып.
Екi шөпшi шағын мая түбiнде
Құбыланың бұлты ашылып,
Жаңбыр саябырлағанда:
Жапырағынан маржан шашылып,
Жас талдар баяу ырғалғанда.
Ауылда биыл қар қалың ба, аға,
Тағаладың ба тарланыңды, аға?
Тазымен құмның қолтығын тiнтiп
Шидарық жақты шарладың ба, аға?
Қара Ертiстiң шытынап шыны реңi
Мұз бетiне қызыл су жүгiредi.
Жербауырлай жылымнан ұшқан буды
Шытқыл ауа шым-шымдап сiңiредi.
Таңғы ауыл,
Торғын самал келдi жетiп,
Селеулер сергiп қалды сәл дiр етiп,
Ұйықтап жатып жылаған сәбидейiн
Тыңдап жатып шегiрткенiң шырылын,
Сәл мызғышы, көздiң алып шырымын.
Оянғанда өз кеудеңнен сезесiң,
Кәусар бұлақ кеудесiнiң дiрiлiн.
Капитан, шығайықшы каютадан,
Бiздерден қайда қашар дайын тағам.
Палуба шынжырына шынтақ тiреп,
Қарайық толқындарға байырқаған.
Боз қырау күзде бөз-орман
Базары тарқап бозарған.
Бұл шақта аспан атынан
Бұлағай бұлттар сөз алған.
- Омархан Айнұр
- Омархан Айнұр
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі