Әңгіме мен мақала – 114-бет

Қажылық сапары

Қажылық сапары

16.11.2021
Меккеге барамын-ау деп ойлаған жоқ едім. Жеті атамда қажы болған да ешкім жоқ екен. Иісі Қаратайдан Меккеге жол шеккен он мүсәпірдің тоғызының сүйегі сонда қалыпты. Төрімде әл-Хара...
Толық оқу
Алтайға Абай келді

Алтайға Абай келді

16.11.2021
— Қалаға, жинала беріңіз, сізді Өскеменге тез жеткізіңдер деген Бердібек Сапарбаевтың бұйрығы келді. Ислам Әбішевтің шақыру қағазы қолымызда тұр, — деді. «Ел жатса да енекем жатпай...
Толық оқу
Жаратқан осылай жазып қойғандай...

Жаратқан осылай жазып қойғандай...

16.11.2021
... Біздің тұқымға үш қыз берсе, бір ұл. Үш ұл берсе бір қыз. Не ұл жалғыз, не қыз жалғыз. Артық-кемін Жаратқанның өзі реттеп отырады. Байкөбекке тоқалдан ғана бір қыз бес ұл берге...
Толық оқу
Көк аспан, тұңғиық түпсіз дүние...

Көк аспан, тұңғиық түпсіз дүние...

16.11.2021
Биыл Қаратай елі қара дауылдың астында бұйығып отыр. Қыс қатты, қар қалың болған екен. Сол қалың қар бір түнде жоқ болып, сарқ-сұрық Бұқтырмадан бірақ шығыпты да тоң болып сіресіп ...
Толық оқу
Туған жер екі дүниеде де тұрағың...

Туған жер екі дүниеде де тұрағың...

16.11.2021
«Адамзат, сенің қасыретің сол, жастығыңды ақымақтықпен өткізіп, жасампаз шағыңды жалқаулықпен тауыстың. Енді көрге лақтырар қаңқаң ғана қалды. Пендеге де, батырға да, Адамның бүкіл...
Толық оқу
Ойдауа

Ойдауа

16.11.2021
Ойсыз адам мұңсыз. Мұңсыз адам суреткер бола алмайды. Жазушы дейтұғын пақырдың екінші аты суреткер. Көрген, білген, естігенді ақ қағазға сурет қылып қайта сызу кез келгеннің қолына...
Толық оқу
Әкеңді көрген өлмесін

Әкеңді көрген өлмесін

16.11.2021
...Бозжігіт ағам үй көлеңкесіндегі тілдей тақтай сәкіде отыр екен. Немересі картоп түптеп жүр. Жыл өтіп кетсе де амандасып жатып ол мені қолымнан таныды. Біраздан бері көзден айрыл...
Толық оқу
Асу да асу бел еді

Асу да асу бел еді

16.11.2021
Ұлы таудың иығына шықсаң көңілге мұң кіретіні рас. Ұлы тарихтан қашанда мұң тебеді. Екі алпауыттың айтағына еліріп өзін өзі оқ пен отқа айдаған, ақыры өзін өзі жоқ қып тынған қалма...
Толық оқу
Жесірлер мен жетімдер өлкесі

Жесірлер мен жетімдер өлкесі

16.11.2021
...Бұл бүкіл қазаққа келген нәубет еді. Соның ерекше бір құрбаны Қаратай елі. Бұрынғы Өскемен-Зайсан үйезінде қазан төңкерісіне дейін де жоғары, орта білімді азаматтар баршылық бол...
Толық оқу
Қаратайдай ел қайда...

Қаратайдай ел қайда...

16.11.2021
— Қалаға, бұл жолы атамекенді атпен аралатамын, — деді. Алматыда отырып Алтайда жүргендей, Алатауды көріп отырып Алтайды сағынатын Дидахмет қой. «Тас монша» есіне түссе қарап отыры...
Толық оқу
Шабанбайдай жер қайда...

Шабанбайдай жер қайда...

15.11.2021
... Отыкен, Күнтауы, Алтай... Алашқа қоныс болғанға дейін Алтайдың қанша аты болды екен? Кім білсін. Әйтеуір Алтайға біткен әр шоқының да бәсірелі аты бар. Ел қонысы Шабанбай да мы...
Толық оқу
Отыкен

Отыкен

15.11.2021
Алтайдың етегінен аспанға қарасаң, көк тұңғиық көзіңді суырады. Алтайдың асуынан етекке қарасаң, боз мұнарт көз жамыратады. Боз кіреуке желпініп, Қаратай елі боз жібектен жыртық кө...
Толық оқу
Қара орман

Қара орман

15.11.2021
Бөктердегі жалғыз үйден баран атты шал шықты. Самарқау дүниенің шырқын бұзбай самарқау ғана аяндап келеді. Көңілі бей-жай, жүзі ұйқыда сияқты еді. Басында пұшпақ бөрік, үстінде шол...
Толық оқу
Менің ағаларым

Менің ағаларым

15.11.2021
Біз ағайынды үшеуміз. Ең үлкені Жанымхан, онан кейінгі Әлімхан, кенжесі менің атым Қасымхан, бір әкеден үш ханбыз. Апам хандарын алып тастайды да, Жаным, Әлім, Қасым деп атайды. Жа...
Толық оқу
Қарапамның қатыны

Қарапамның қатыны

15.11.2021
Біздің ел жайлауға маусымның ортасынан ауа, қардың құртын қуалап шығады да тамыздың басында көбік қардан қашып түседі. Алтайдың әр қолтығында апталап жыла қонып, төр жайлауға жетке...
Толық оқу
Ысқыртып жатыр екен

Ысқыртып жатыр екен

15.11.2021
Төбедегі жыртиған жалғыз шырақ бөлменің төрт бұрышына жетпей қалыпты. Қасқыр көрген түлкінің балапандарындай қара көлеңке іргеге бөкселерін тығып әр тұста шашылып жатсаң бала-шаған...
Толық оқу
Эпилог

Эпилог

15.11.2021
...Қадалып көкжиекке көп қараған соң ба, домалақ жер шеңберінен шыр айналып зырлап жөнелді. Алтайдың ырсиған көкшағыр мұзарттары көкжиекті қан жоса қып тіліп бара жатқандай еді. Кө...
Толық оқу
Бұқтырманы немістер басып алғанда

Бұқтырманы немістер басып алғанда

15.11.2021
Наурыздың зілдей ымырты қыстан көтерем болып шыққан Шоққайыңның қотыраш үйлерін онан сайын мыжырайтып, жаншып барады. Күндізгі маңдай сипаған жылымықтан өзен бойы түтіндеп қалып ед...
Толық оқу
Клиент

Клиент

15.11.2021
...Пеш көмейіне жүгірткен көсеуі әрмен қарай батпай тақылдап тұрып алды. Үзіле қарап еді, шала үйітілген адамның басы екен, төбесі таз, қапталы қара күйе, танауы біздиіп шалқасынан...
Толық оқу
Аюлыда адам да бар

Аюлыда адам да бар

15.11.2021
Көктемнің нағыз кемеліне толған бұла шағы, Алтай бөктері көкжасыл көрпесін айқара жамылып гүл-жапыраққа малынып жатыр.
Толық оқу
Ескендірдің Асхаты

Ескендірдің Асхаты

14.11.2021
Асхаттың көшесін "Губернатор көшесі" дейтін жұрт. "Мұнда губернатордың өзі тұрады екен-ау" деп ойлап қалмаңыз тағы. Баяғыда, шамасы, осыдан жүз жыл бұрын, осы көшенің ортасынан үш ...
Толық оқу
Құтты қол нәсіп

Құтты қол нәсіп

14.11.2021
Соғыстан соң біраз жыл өтті. Әлемге бейбітшілік орнап, елге береке кірді. Тән жарасы бітіп, жан жарасы да жазыла түсті. Аяқсыздың ақсақтығына, қолсыздың шолақтығына, жетімнің жетім...
Толық оқу
Талпақ Тәліп

Талпақ Тәліп

14.11.2021
— Анау ешкі терілерін Тәліпке апарып беру керек еді. Неге екенін қайдам, өзі көрінбейді, — деді әкем таңертеңгі шай үстінде. Өзі арбаға ат жегіп, әлдеқайда кетіп қалды. Ағайларым м...
Толық оқу
Еріккеннің ермегі

Еріккеннің ермегі

14.11.2021
— Енді Салих та темекіге салынды, Мұртазаның тартқаны аз болғандай... — деп күңкілдеді Үлкен шешем кешке қарай. — Үйде шырпы тұрмайды.
Толық оқу
Екі үкім

Екі үкім

14.11.2021
Ауылда өлім-жітім бола қалса, салт атты екі бала көшенің екі жағынан әр үйдің тұсына тоқтап: "Жаназаға барыңдар! Жаназаға барыңдар! Жаназаға барыңдар!" деп айқайлап өтеді. Осыдан а...
Толық оқу
Кавказ патшасының мұрагері

Кавказ патшасының мұрагері

14.11.2021
Асхат досымды басқа елден құйын көтеріп әкелген бе, жоқ па, ол жағы бізге қараңғы. Ал мына Шыңшаң Исабектің бізге шеттен келгені рас. "Тағдыр айдап келді мені осында" дейді ол Он б...
Толық оқу