Эссе және өлең-жыр байқауы

Гек-кой

Жақсылық-ау, табылмайтын бір ғанимәт,
Сай тұрған-ау уақытында сыр мен сымбат.
Ғажайып-ау жүрген жерің сайран қылған,
Жігіт сол-ау райхан гүл көңілге шат.

Толық

Гигәгә-гигәк

Жұртбайдың қызы едім мәпелеген,
Ажал тағдыр қоймайды төпелеген.
Бес жасымда құдайым көзімді алып,
Сол себепті-ау, атандым жетелеген-ай,

Толық

Гәкку (2-нұсқа)

Таранған дария ішінде сіз бар аққу,
Мұндай сөз естіп пе едің бек ләзәтлу.
Сырнай мен домбыраның арасында,
Толқыған қорғасындай, қайран, Гәк-ку.

Толық

Гәкку (1-нұсқа)

Шүрегей, көлден ұшқан, сіз бір аққу,
Қалқаға арнап жаздым осы хатты.
Сырнай мен домбыраның арасында,
Балқыған қорғасындай, қайран, Гәкку.

Толық

Гауһар тас (3-нұсқа)

Ажарың ақ түлкідей қашқан құмнан,
Шолпандай таң алдында жалғыз туған.
Жылы су, қолда құман, қарда орамал,
Жібекпен қызыл кәріс белін буған.

Толық

Гауһар тас (2-нұсқа)

Қарағым, қарай көзім, қайтейін мен,
Дертіме бір күн дауа боларсың сен.
Зіннатың ғұләнданның раушанындай,
Бихабар қалдым, сәулем, қасіретіңнен.

Толық

Гауһар тас (1-нұсқа)

Қарағым, қаракөзім, қайтейін мен,
Дертіме бір күн дауа боларсың сен.
Зейнетің күләндәнің раушанындай,
Бихабар қалдым, сәулем,қасіретіңнен.

Толық

Бірлән

Қарағым, айналайын, көз көргенім,
Дәм айдап өзіңменен кез келгенім.
Бірлән, Бірлән,
Әнім түрлен.

Толық

Бір бидай

Көңілім сүйген таңдаулы бір бидайым,
Шырқап әнге салайын келсе ыңғайым-ай.
Бір бидай, ұнай ма-ай,
Әнім-ай, жаным-ай!

Толық

Бір ағашта қос жиде

Базардан алып келген күміс қасық-ау!
Сындырдым балалықпен сабын басып.
Көп айдың көрмегелі жүзі болды-ау!
Ән салшы бір азырақ мауқым басып.

Толық

Бүлкілдек

Жасымнан жүріп өстім талай жерге,
Жамиғат, құлағыңды сал біздей серіге.
Таңдайға түрлі өнер біткеннен соң,
Белшемнен батып жүрмін дария көлге.

Толық

Бұлқынып-ай

Бұл елде толып жатыр жылқылы бай,
Тұсынан ақ боз үйдің сөйлестім-ай.
Ол үйден шыға келді бір сұлу қыз,
Жамылып жанат ішік құлпырып-ай.

Толық

Бөлем-ай

Айдап салдым жылқымды тақырға деп-ай,
Қарамаушы ем кеш батса жатыр-ау деп-ай!
Бөлем-ай, бөлем-ай,
Күнің барда күнде ойна,

Толық

Бөбек-ай

Дүние бір қисық жол бұраңдаған,
Бақ тайса, ерге дәулет құралмаған.
Шалқыған асқар таудай асыл күнім,
Бұ дүниеде ешнәрсеге тына алмаған.

Толық

Бөбек

Ай, Бөбек, кеткенің бе серттен тайып,
Адамды айырады ерлі-зайып.
Ай, Бөбек, танымасаң, танытайын,
Баласы Қарабайдың, аты — Қайып.

Толық

Бояубай

Ала бием тай табар,
Мінсем, көңілім жай табар-ау.
Мен қалқамды сағындым,
Сәлемімді айта бар-ау.

Толық

Бойында Сарысудың

Сарысудың бойында ін бар ма екен,
Тал мойныңда тарыдай мін бар ма екен,
Мін бар ма екен.
Көрмегелі көп айдың жүзі болды,

Толық

Бозжорға

Бозжорға, жорғаңа-ай бас, алдыңда ел жоқ,
Ішетін шөлдегенде айдын көл жоқ.
Алыстан ат терлетіп келгенімде,
Ат ұстап қарсы алатын бұраң бел жоқ.

Толық

Бозбала

Дүния-ау өте шығар, ай-дай, ебелектеп,
Құрбыжан, сөз айтамын, ой-дай,
Саған ептеп-а-ой.
Сыртыңнан талай құрбың, ой-дай,

Толық

Бипыл

Асау кер ат жүрмейді шалдыққан соң,
Еркін даусым келмейді қарлыққан соң.
Ахау, тәнім-ай,
Талма менің жаным-ай.

Толық

Бинау-ай (2-нұсқа)

Шақырған таң сәріден, Бинау-ай, ала тауық,
Есігі ақ боз үйдің, Бинау-ай, сықырлауық.
Есіме түскеніңде қайран бауырым,
Құладым ақ боз аттай есім ауып,

Толық

Бинау-ай (1-нұсқа)

Айта бар, барсаң, сәлем, есіне алсын,
Ақ кербез есіне алса, қасына алсын.
Жібектің түйініндей бір сөз айттым,
Көрсетпей еш адамға шешіп алсын.

Толық

Бизар

Сәлем жаздым, құрбыжан, саған арнап,
Шығарайын шерімді, а-ха-ха,ей, бірден талдап.
Шырт ұйқыда жатқанда еске түссең,
Қанша қашсаң ойым бар, а-ха-ха, ей, сені алмақ.

Толық

Бибіжамал

А-ей!
Бала едің ақылың бар, ай-ау, аңлағанға-ай,
Бересің жүре жауап арнағанға.
А-ей!

Толық

Айсұлу

Айтайын ба, оқушым,
Сұлудың қайда жүргенін.
Көз жасымен түн ұзақ
Өзінен-өзі күлгенін.

Толық

Кәдір түн

Бұдан алпыс жыл бұрын
Оразаның айы еді,
Қара түнек бұлт басқан
Қараңғы түннің жайы еді.

Толық

Беу-беу

Аппақ еті қардай боп,
Бет қызылы қандай боп!
Отыр ма екен сол сәулем,
Көлге дүзген хандай боп!

Толық

Бейнем-ау (2 ­нұсқа)

Үш қиян — біздің елдің қияны-ай-ау,
Даусыңды ести алмадым қиядағы-ай-ау.
Болғанда сіз ақ сұңқар қиядағы-ай-ау,
Талпынған мен балапан ұядағы-ай-ау.

Толық

Бейнем-ау (1 ­нұсқа)

Ел көшеді Арқадан Атырау деп,
Келер күнді ойлаймын-ау, апырау деп,
Бейнем-ау.
Жатсам ұйқым келмейді, тұрсам күлкім,

Толық

Бәкен

Атым мінген астымда торы жорға,
Жорғалатып келемін, а, жанай қырға.
Кетер шақта ауылыңа-ай келдім салып,
Амандасып сенімен, а, жолығарға.

Толық

Баянаула

Жері кең Баянауыл даңқың асқан,
Жер жоқ қой бұл маңайда сенен асқан.
Әркімнің туған жері өзіне ыстық,
Сондықтан шыдамастан әнге қостық.

Толық

Башқұлбай

Қара тайдың үстінде қалғып жүрмін-ай, ай,
Байқасаңыз, ағалар, нағып жүрмін.
Башқұлбай, Башқұлбай,
Башқұлбай, Башқұлбай!

Толық

Барабан

Су дарияның ортасында қос барабан.
Сол таудан дария тасып су тараған.
Сұлу қыз, әсем жігіт-ей бәрі сонда,
Япырмай, неге келдім-ай сол арадан.

Толық

Балқурай

Домбырам екі ішекті қолға алайын,
Қайырып он екі алуан ән салайын.
«Нұр жауар талапты ерге» деген сөз бар,
Мен неге бұл талаптан құр қалайын.

Толық

Балғын көл-ді

Есігімнің алдында Балғын көл-ді,
Балғын көлдің балығын алғым келді.
Кішкентайдан бірге өскен қыз Дариға,
Аттандырған жерінде қалғым келді.

Толық

Бақсы

Айналайын атыңнан, Мұхамметім,
Анасы өліп жасында қалды жетім.
Ей, Аллай, жан, Аллай!
Жан-ай, пірім, жан-ай, гүлім,

Толық

Әупілдек

Қар басты Әупілдектің қамыстарын,
Айтады әркім көрген хасірет, зарын.
Түседі қайғылыға қара тұман,
Кім білер соның қашан ашыларын?

Толық

Әридәм

Алдында есігімнің ну қарағай,
Жанбайды отқа салсам қу қарағай.
Әридәм, ә-ри-дәм-ай.
Жылжыған бәйге атындай жиырма бес,

Толық

Әридай, қалқаш

Ай қараңғы болғанда, жұлдыз жарық,
Қайда жүрсең бір жарық түспегі анық.
Өліммен ойнама, талапқа ұмтыл,
Кеткен адам қайтқан жоқ түкті тауып.

Толық

Әри-ау

Аспанда Ай бірдей ме жұлдызбенен,
Шын кәмшат түрі бір ме құндызбенен.
Әри-ау, құндызбенен.
Жарамсыз жай кісіні кім мақтайды,

Толық

×