Әңгіме мен мақала – 61-бет

Сырым мен ишан

29.10.2023

Сырым батыр бір жолы Бұхарға барады. Сол күні молдалар мешітте жұма намаз оқып жатыр екен. Сырым мешіт жанынан өтіп бара жатса бір молда жанына келіп:

Толық оқу

Руы адай Атақозының бір әңгімесі (II нұсқа)

29.10.2023

Баймағамбет хан қасында Сырымның баласы Қази би бар, тағы да ерткен бірнеше нөкерлері бар үгітпен патшаның үкіміне көндіремін деп жүріп, Адайдың елін аралайды. Адайдың елін аралап ...

Толық оқу

Қайғысыз хан семіз (I нұсқа)

29.10.2023

Сырым жаңа атқа мінген жастау кезінде Нұралы ханды көргелі ханның ордасына барады, «кімсің» деген ханға «Сырыммын» деп жауап береді. Сонда хан:

Толық оқу

Сырымның Хиуа ханына айтқан үш қызметі (IV нұсқа)

29.10.2023

Сырым Хиуа ханына барып:

Толық оқу

Сырымның Хиуа ханына баруы (III нұсқа)

28.10.2023

Бірде Сырымды Хиуа ханы шақырыпты. Ол Сырымның хандарға, байларға қас екенін біледі. Хан реті келсе, Сырымды өлтірмек болады. Хан Сырым келместен бұрын оның алдынан бір сыншы адамд...

Толық оқу

Хиуа ханы мен Сырым (II нұсқа)

28.10.2023

Сырым батырдың келе жатқанын естіген хан алдынан үй тіккізіп, құрмет көрсетіп, алдап қолға түсіруді ойлайды. Ең болмаса елге күлкі ғып, абыройын түсіріп жібергісі келеді.

Толық оқу

Хиуа ханы мен Сырымның қағысуы

28.10.2023

Сырым қалың қолмен Нұралыны шауып алысымен, ханға патшадан көмекке көптеген салдат келеді. Сырымды әскерлер жеңіп, Сырымның бірнеше жолдастарын тұтқынға алады. Сөйтіп, Сырым бастағ...

Толық оқу

Сырым батыр мен Ақсуат би

28.10.2023

Байұлының әлім елінде жүріп бір кісісі өлген екен. Соның құнын алуға Байұлынан байбура Сырым, есентемір Бөкен, қылыш Кестен, шеркеш Арыстанбай, амандық Қаракемпір, шеркеш Асау мен ...

Толық оқу

Сырымның әйелге қамқорлығы (IV нұсқа)

28.10.2023

Кіші жүздің Орта жүзге берген бір қызы бар екен. Орта жүзге барған Кіші жүздің жігіттерінен бір күні қыз көйлегінің үшкілін беріп жіберіпті. «Өздері білер», — деп. Бірақ та Кіші жү...

Толық оқу

Сырымның әйелге қамқорлығы (III нұсқа)

27.10.2023

Осы алшынның екі адамы сол арғын жаққа барып ауылға қайтып келе жатқанда, жолда қой бағып жүрген бір әйелге тап болып, жөн сұрайды. Сонда әйел «Сіздер Сырым дегенді білесіздер ме?»...

Толық оқу

Сырымның үш қасиеті

27.10.2023

Бір топ жолаушы Сырымды іздеп келе жатса, алдарынан бір әйел шығады. Жөн сұрасып, әйел жолаушылардың Сырымға бара жатқанын біліп, беріп жіберетін аманаты бар екенін айтып, оны Сыры...

Толық оқу

Сырымның Мөңкені жеңуі

27.10.2023

Сырымға бір жолаушы шекті елінің бір малшысы сізге «бере сал» деп еді деп екі жапырақ ескі шүберек береді. Сырым шүберекті тана Қоске би мен Бөкен биге көрсетеді. Сонда Бөкен би бы...

Толық оқу

Сырым мен Перовский

27.10.2023

Сырым батыр заманында Текенің екі басты ұлықтарыменен қатты дос болған екен. Оның біреуі — губернатор Перовский, екіншісі домуправления деген екен. осы екеуінің бірі бір күндері Сы...

Толық оқу

Менің губернаторда жұмысым жоқ

27.10.2023

Сырым батыр Руссия мен қазақ шекарасына, қазақ жеріне қала салуына қарсы болады, қалың қол жинап: «Елек суының жағасына Елек қаласын салдырмаймын», — деп, салынған үйлерді өртеп жі...

Толық оқу

Сырым мен губернатор

27.10.2023

Сырым батыр Ресей мен қазақ шекарасына, қазақ жеріне қала салуға қарсы болады, қалың қол жинап: «Елек суының ар жағына Елек қаласын салдырмаймын», — деп, салынған үйлерді өртеп жіб...

Толық оқу

Сырым батырдың тама руы Есет батырға бата алуға барғанынан

27.10.2023

Есет батырдың қартайған кезі екен. Сырым батыр «бата аламын» деп барса, жас әйелі үйінің қасынан қарсы алыпты. Сырым батыр амандасып, әйелден:

Толық оқу

Ескі әңгіме

27.10.2023

Тама Есет батыр бір күндерде жолаушы жүріп келе жатып Даттың үйіне келіп түсіп, түстеніп жатқан көрінеді. Сырым бала бесікте екен. Түстеніп кетерінде құдағайға келіп:

Толық оқу

Тұлпардың дыбысы шығады (I нұсқа)

23.10.2023

Көкі тама Есет батыр бір күні жолаушы келе жатып Даттың үйіне қонады. Сырым сонда бесікте жатқан бала екен. Есет кетерінде:

Толық оқу

Жақынды жаралама, алысты қаралама

23.10.2023

Кіші жүздегі он екі ата Байұлының байбақты деген руына басшы болған Бұлан деген кісі қартайған кезінде бір жиында жұртқа: «Мен қартайып жасым жетті, мына алдымдағы піскен қойдың ба...

Толық оқу

Сырым мен Мөңке би

08.10.2023

Сырым сексен жасқа келіп, қартайып жатқан Мөңке биге барып бата алып кетейік деп барған. Барса, Мөңке би киізге оранып жатыр екен. Сырым жөнін айтқан соң, Мөңке: «Құлағыңнан сыбыр ...

Толық оқу

Бөкен бидің Сырымнан жеңілуі

08.10.2023

Кіші жүздің елі он екі атадан тұрады. Оны он екі ата Байұлы деп атайды. Он екі ата рулы елдің бірі Есентемір руынан құралған ел. Есентемір руының ішінде атақты Бөкен би болыпты. Ел...

Толық оқу

Бөкен қарттың Сырымға берген батасы

08.10.2023

Сырым жас кезінде Есентемір Бөкен биге батасын алайын және ақыл сұрайын деп ат, шапан алып барады. Барып қонақ болғаннан кейін Бөкен би Сырымнан келген жұмысын сұрайды. Сонда Сырым...

Толық оқу

Сырым батырдың ханды шабуы (V нұсқа)

08.10.2023

Нұралы атасы Әбілқайыр хан дүниеден қайтқан соң, оның орнына Жайықтың шығыс бетіндегі Кіші жүз нәсілдері — әлімұлы, байұлы, жетіруға хан болып тұрады. Нұралы Россия патшасына қадір...

Толық оқу

Сырым батырдың Нұралы ханды шабуы (IV нұсқа)

08.10.2023

Нұралы ханның бір қатынынан Сығалы Қисық деген баласы болып, бір күні бір жақтан келе жатып, бір қыз-келінге бара қонып, кемпір менен шалын үйден қуып шығып, түнде ықтиярсыз қыз-ке...

Толық оқу

Сырым батырдың Нұралы ханды шапқаны (ІІІ нұсқа)

08.10.2023

Сырым жас өспірім бала күнінде-ақ қой бағуды қойыпты. Жігіттік дәуіріне жетісімен хан, билердің кеңесінде болып, билікке кірісіп сөз айтпағанмен, сөзін тыңдап отыруға құмар болыпты...

Толық оқу

Сырымның Нұралы ханды шабуы (ІІ нұсқа)

08.10.2023

Сонымен Сырым Нұралыны шапты, Нұралы жеңіліп, Уфаға қашып кетті. Балалары қашып тарап кетті. Есімді алып кетеміз деп Нұралының екі-үш баласы қайтып келсе, ағаларына Есім айтыпты:

Толық оқу

Жылқының торысы көп пе, төбелі көп пе? (І нұсқа)

08.10.2023

Кіші жүздің атынан Россия патшасына қарауға қол қойып және патшамен көңілдес болғандығы үшін Нұралы ханға Сырым наразы болыпты. «Қалың жұртқа ақылдаспай, одан биліксіз іс қылдың» д...

Толық оқу

Баймағамбет сұлтан мен Сырым батыр

05.10.2023

Баймағамбет сұлтан: «Өзім теңді кіммен құда болам?» — деп, кердері Намаз биден ақыл сұрапты. Намаз би: «Сырыммен құда бол», — депті. Сұлтан айтқандай Сырыммен құда болып, біраз жыл...

Толық оқу

Сырым батыр мен Байсал би

05.10.2023

Сырым батыр шеркеш Байсал бимен құда болысады. Сырым батыр Байсалдың баласына қыз бермек болып бес жиырма мал алады, балалар ержетіп аларына келісіп, күйеу бала малын әкеліп беріп ...

Толық оқу

Сырым мен Алдар (ІІІ нұсқа)

05.10.2023

Сырым тағы да Жайық беріші Алдармен кездеседі.

Толық оқу