Әңгіме мен мақала – 63-бет

Дәстүрлі қазақ қоғамындағы қыздың орны

02.09.2023

Жалпы, дәстүрлі қазақ қоғамындағы қыздың орнын зерттеу бізге гендерлік қатынастар саласындағы қиындықтар мен прогресті жақсы түсінуге мүмкіндік береді. Бұл әйелдер мен қыздардың та...

Толық оқу

Алдияр батыр туралы

28.08.2023

Өз заманында туған Елке бабамыз өте момын адам болған. Сол кезде өзінің туған інісі Тілеуімбеттің түйесін бағыпты. Күз айларының бір күні үлкен ас беріліп, Тәуімбет өз балаларын ер...

Толық оқу

Бір шайқас жайлы

28.08.2023

Тауасар мен Амандық батырлардың оқиғасы қалмақтардың орта жүз жерін шапқыншылыққа ұрындырып, көп жерді басып алған шағы екен. Нұраның шығыс жағында Қыземшек деген қос өркешті шоқы ...

Толық оқу

Тауасар батырдың жас шағы

28.08.2023

Тауасар он сегіз жасқа шығып, күш-қайраты толысып, ел алдына, ер қатарына ілінген кезде жоңғар шапқыншылары қазақ жеріне шабуыл жасайды. Бұған қарсы орта жүз ханы Әбілмәмбет үш жүз...

Толық оқу

Шақшақ Жәнібектің Тауасар батырға ат қойғаны

28.08.2023

Тауасардың әкесі Есенаман баласына ат қойғызарда арғынның шақшақ руынан шыққан қарт Жәнібекті жорықтан келе жатқан жолынан тосып, сәлем беріп, қуанышты көңіл-күйін айтады.

Толық оқу

Әйтей батыр

28.08.2023

...Қазақ, қалмақ жасақтары екі төбенің басына жиналып, қан төгіспек үшін бірін-бірі жекпе-жекке шақырады. Қалмақ жағынан дене бітімі ерекше, ірі жасақ Жамқайын атын ойнатып, екі тө...

Толық оқу

Қарақұл батыр

28.08.2023

Қарақұл әрі жас, әрі тұлдыр жетім қалды. Ол әпкесі Қарашаштың тәрбиесінде өседі. Он төртке толып, етек-жеңін жинауға тырысқан Қарақұл бір күні әпкесінен:

Толық оқу

Құттығай батыр

28.08.2023

Саржала, Құттығай, Шұбар үшеуі құрдас екен, олардың бір-біріне деген сыйластығы, қимастығы ерекше болыпты деп ел әлі күнге аңыз етеді. Ұлы отан соғысының ардагері болған марқұм Жұм...

Толық оқу

Аралбай батыр (І нұсқа)

28.08.2023

Бірде Үмбет, Мәмбет, Тілеке үшеуі аттарына мініп, сәукеле сынды қалпақ киіп келе жатады. Үшеуінің де сақалдары белуарларына түскен. Үшеуі де сексенге жақындап қалған екен. Сонда бұ...

Толық оқу

Аралбай батыр

28.08.2023

Аралбай батыр XVIII ғасырдың 40-жылдары мың сарбазды бастап, Талас өзені бойында қалмақ шеріктерімен соғысып, ірі жеңіске жетеді. Бір күні Сары Манжаның түмені Анырақай тұсынан өтп...

Толық оқу

Шегірдің Жәнібекпен кездесуі

28.08.2023

Керей Бәрдәулетұлы Жәнібек батыр қасына нөкер ертіп Алтайға барып, қоныс шалып қайтады. Тарбағатай тауының үстіртімен суыт жүріп отырып Қарғыба өзеніне жетеді. Қарғыбаның басына қо...

Толық оқу

Байсерке

18.08.2023

Сол кездегі қазақтың батырларымен бірге Сәмен де балаларын, інілерін ілестіріп, қалмақтармен соғысуға кеткенде, Байсеркені елдегі аз ғана шаруаның қисынына бола ауылда қалдырып, «с...

Толық оқу

Жоламан батыр туралы

18.08.2023

Шалабай өз заманыңда батыр ер болған. Өзі кедей болған. Бірнеше өзара соғыстарда Шалабай жауға шауып, жеңген, сүйтіп, өз заманында батыр атанған ер атақты кісі болады.

Толық оқу

Қазақ-қырғыз шабысы

18.08.2023

...Қалмақтар сүріліп кеткеннен кейін көп жер босайды. Оны бұрынғы меже бойынша жайма-жай бөлістіре алмай, қазақ пен қырғыздың ортасында шатақ шығады. Қырғыздар қалмақтар сүргініне ...

Толық оқу

Алымбектің шежіресі

17.08.2023

... Сары Үйсін, Қасқарау, Жансейіт, Садыр, Шапырашты, Ысты, Ботбай, Сыйқымнан: Қарақойлы, Аққойлы, Қусирақ. Үйсін рулары Сарытауқұм, Үш Алматы, Іленің бер жағын басып алып, сонда қ...

Толық оқу

Бердіқожа батыр

17.08.2023

Бұрынғы өткен заманда, қазақ-қалмақ жау болып жер таласы болып, жаушылық қатты болғанда, Түркістаннан бір бала қашып шығып керейге келіп сіңіп, шанышқылы деген елге келіп сіңген ек...

Толық оқу

Бердіқожа (ІІ нұсқа)

17.08.2023

Абылай хан заманында Шанышқылы Бердіқожа батырды жерге таласып, кектесіп жүріп, руы аздығынан өштескен дұшпан, өсіп-өнген ру туғаны көптігінен ұстап алып өлтірейін деп жатқан екен:...

Толық оқу

Бердіқожа (І нұсқа)

16.08.2023

Шанышқылы Бердіқожа батырды бір дұшпаны өлтірейін деп жатқанда, айтты дейді:

Толық оқу

Толыбай

16.08.2023

Батыр Толыбай Жарасұлы туралы ел аузында аңыз-әңгімелер баршылық. Нақты дерек, осы уақытқа дейін бізге жеткен әңгімелерге сүйенсек, Толыбай Барақ батырмен араласып-құраласып, жорық...

Толық оқу

Айнұрдың Ай-Жур подкасы

16.08.2023

Айнұр Аңламасова - Жамбыл облысының тумасы. Айнұр қазіргі таңда ҚазҰУ-дың журналистика факультетінде білім алып жатыр. Айнұрдың ютуб желісінде жас журналистерге арнаған каналы бар....

Толық оқу

Қайың сауған жұт жылы

15.08.2023

Абақ керейдің ең өскен руы — жәнтекей дедік. Мұны «Үш жәнтекей» деп атайды. Сол үштің бірі — Сүйінбай (көк көз, сары кісі болғандықтан оны жұрт орыс деп атаған) бес балалы болған. ...

Толық оқу

Сатай батыр (І-нұсқа)

15.08.2023

Ымырт үйіріле бере ұзын бойлы, ақ сақалды, ірі денелі кісі бірнеше жолдасымен аттан түседі. Алдынан шыққан бәйбішесіне:

Толық оқу

Сатай батырдың алғашқы олжасы

14.08.2023

Бірде Сатай, Жәментік би, Бөлтірік атты бала үшеуі Дәулет деген байдың үйіне қонаққа барады. «Сатай батыр, қал-жағдайың қалай?» — деп Дәулет құрақ ұшыпты. Алдарына әкеліп сары қымы...

Толық оқу

Сатай батыр

14.08.2023

... Албан Хангелді батыр бастаған қазақ сарбаздарының қалмақтармен шабуылы кезінде Сатайдың ерлігі жайлы айтылыпты: «Былтырғы мамыр айында қалмақтармен қатты шайқастық қой, жау жағ...

Толық оқу

Боранбай батыр

13.08.2023

Боранбай батырдың бір ересен ерлігі Доланқара тауының етегінде өткен қырғын соғыста көрінеді. Жекпе-жекте жаудың бас батырын мерт қылып, қара құрымдай қаптай лап қойғалы тұрған жоң...

Толық оқу

Сеңкібайдың «Ақиық сұңқар» атануы

09.08.2023

Сеңкібайдың жас шағында Мойнақ би атасының қолында шәкірт боп жүрген кезі екен.

Толық оқу

Әйгілі Баян батыр туралы

09.08.2023

Қашқан торғауыттарды қудалау «Тылдағы жорық» деген атпен белгілі. Бұл жорықта халық сансыз көп болды, басқа батырлардың наразылығына қарамастан, хан тұрған орнынан қозғалмай, батыр...

Толық оқу

Қанжығалы Айтбай батыр мен Қаракерей Әлдебек батыр

09.08.2023

Абылай хан Қасым (Абылайдың қалмақ қызы әйелінен туған) деген баласын орнына хан сайлаймын деп Орта жүздің беделді билері мен батырларын ордасына жинайды. Сол жиынға Қанжығалы Айтб...

Толық оқу

Томаш батыр туралы

09.08.2023

Орта жүз қырғыздары (қазақтары) қара қырғыздарды шабады. Қырғыздар мұны біліп қойып, соғысқа дайын отырады. Қайсақтар (қазақтар) қашады, жау оларды Ілеге дейін қуып келеді. Қазақта...

Толық оқу

Елшібек батыр туралы

09.08.2023

Бірде қалмақтар бір үңгірге бекініп алыпты. Үңгірдің аузында сол уақытта атақты қорама қара қаруымен (қалмақтар онымен Ертіс асырып сайғақ атқан) мерген отырып алыпты. Бірнеше баты...

Толық оқу