Чайльд Гарольд
Британияда тұрыпты бір жас жігіт,
Езгілікке ден қоймай,дел-сал болып;
Күндерін ол өткізді көп қыдырып,
Бос сандалыс болды оған-ұлы мақсат,
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Британияда тұрыпты бір жас жігіт,
Езгілікке ден қоймай,дел-сал болып;
Күндерін ол өткізді көп қыдырып,
Бос сандалыс болды оған-ұлы мақсат,
Жалғызбын мен, жалғызбын
Сортаңдағы сояудай,
Не бақытты, не сыйды
Бермеді маған бір құдай;
Тұрсам да Украинада,не жат жерде,
Әйтеуір бір сүйретілген бір өмір ғой.
Еске алар, не ұмытар мені пенде,
Қалсам да қар астында, бәрі бір ғой.
Жел қияққа сыбырлап,
Сырласады тоғаймен,
Жалғыз қайық қалтылдап,
Келеді ағып Дунаймен.
Қойды-ау бір атып-атып, тәуба құдай!
Түнімен дөңбекшідік біз ұйықтамай,
Жоқ шығар бұл қалада көз ілген жан,
Зіркілдеп зеңбірегі, атты-ау тынбай.
Сұрқия жыл! У-шу етіп газетті,
Қырғын-сүргін сұмдық тағы кеп жетті.
Қан ағызу, кісі өлтіру ниеті
Ақырында мені әбден қажытты.
Меймандос, әрі әзілқой қарияның
Үйінде бір күн қонып, таттым дәмін.
- Памирде туып, өстім, - деп бастады ол,
Жазып ап, жыр еттім мен айтқандарын.
Құралай көзі мөлдіреп,
Кекіл шашы желбіреп.
«Папалап» кеп әрдайым,
Сүйдіретін маңдайын.
Орамалым батар-батпас,
Қалқып қана ағады.
Сүйген жарым сүйер-сүймес,
Уақыт өтіп барады.
Халім нашар. Кім ұғынар қайғымды...
Көргім келмейд күйзелгенде ай-күнді!
Жалғыз балам, Даримғашым, жалғызым!..
Бір сені ойлап, қайрат қажып майрылды.
Атың Сана, көзің қара, гөзәл қыз,
Жыр жаздырдың жүрегімнен амалсыз.
Мен кетермін, альбом ашып қарарсыз,
Ақын қазақ ағаны еске аларсыз.
Дариғашым, Дариғашым!
Қуанышым, балақаным.
Шешең – Сәпен, әкең – Қасым
Жайды саған алақанын.
Сақыпжамал! Бір өзіңде
Екі әйелдің аты бар.
Күн боп көзің күлгеніңде,
Қабағыңнан ай туар.
Тозыпты сенің көйлегің,
Тозбайтын өлен жазайын.
Болмаса сенің көмегің,
Шығар ма, құрғыр, күн сайын.
Мен сүйем аспандағы алтын күнді,
Мен сүйем ауаменен ширатылып,
Құлаққа жылы тиген мұңлы үнді.
Мен сүйем сылдыраған салқын суды,
Жаным, сәулем, еркешім, қызыл гүлім,
Тек сенімен гүлдесін жас ғұмырым.
Күздей күңгірт көңілге жас орнатқан,
Жадыратқан жанымды сенің нұрың.
Алқара көк астымда,
Белде болат қанжарым.
Күзеттемін мен мұнда,
Қайда менің жан жарым?
Айтшы, жаным, неге тайдың сертіңнен,
Айтшы, жаным, от шығарып бетімнен.
Айтшы, жаным, біліп қана кетейін,
Өлсем-дағы сенің салған дертіңнен!
Алыстан айтқан сөзім өтер ме екен,
Биіксіз, созсам қолым жетер ме екен.
Алам деп айға ұмтылған жас баладай,
Қиынға қолқа салу бекер ме екен?
Жаңбырлы кеште, көшеде
Жүрді жалғыз жас жігіт.
Дем алады күрсіне,
Өңі қашқан сұп-сұрғылт.
Сөзімді құп ал, құрбым, күлімсіреп,
Мінекей, саған арнап соқты жүрек.
Кеудемде махаббаттың оты лаулап,
Уыздай жас жүрегім тұр елжіреп.
Қыз-қызыл гүл бақшадағы,
Күн нұрынмен құлпырар.
Көрсе кенет әркім-дағы
Гүлді алуға ұмтылар.
Домбырамда бір күй бар тартылмаған,
Көңілімде бір сыр бар айтылмаған.
Күйімді де сырымды сыйлар едім,
Жаным сүйер жар болсаң жарқылдаған.
Құлағымнан кетер емес
Сенің, сәулем, тәтті үнің!
Жас музадан еш кем көрмес,
Сен-сен сүйікті бұлбұлым.
Сүйдім дедің, білегіңнен ұстадым,
Бірақ сені сүй деп зорлап қыспадым.
Адамшылық жүрегіңмен, еркіңмен
«Сүйдім» деп, сен білемісің құшқаның?
Қара көз, қиылған қас, жаздық маңдай,
Алма бет, ақша жүзі нұр тамғандай.
Қыр мұрын, оймақ ерін, меруерт тіс,
Бейне мақпал қызыл тіл шекер балдай.
Қайдасың махаббаттың періштесі?
Жаныма жақынырақ ұшып келші.
Қолға алып жүрегімді жалбарынам,
Жұбатшы жан қайғысын, есіркеші.
Ғашық едім, қайтейін,
Кеттің аулақ алыстап.
Айтып айтпай не дейін,
Жоқ қой енді табыспақ.
Жан сәулем, сағындым ғой көптен көремей,
Сен неге мен кеткенде қалдың ермей.
Баурында Баянаулы, Көкшетаудың
Жүрдім ғой елегізіп ескен желдей.
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі