Өлеңдер жинағы

Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.

Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.

Бір үзік жыр

Ахат Кендебай

Бала көңіл, бал мінез, бидай өңді,
Маңдайына түсірген шимай енді.
Жарқын ойлы пейліңе пида болдым,
Жан-жағына жүретін жинай елді.

Толық оқу

Дендрарийдегі сыр

Ахат Кендебай

Ойға тұнған қазақы жазық маңдай,
Келешекке хат болып жазылғандай.
Сәлем бере ағаңа хош келіпсің,
Жетім көлге оралған аққу-қаздай.

Толық оқу

Достық әзіл

Ахат Кендебай

Сіз бастықсыз – түсімізге енетін,
Біз жастықпыз – қалай қойса көнетін.
Сіз қылышсыз – қыннан шықса кесетін,
Біз шыбықпыз – тыға салса өсетін.

Толық оқу

Үлес

Ахат Кендебай

Жауыр қылып көкірегін сабалау,
Өз-өзіне сын көзбенен қарамау,
Қуыс кеуде надандардың үлесі –
Адам жанын ойланбастан жаралау.

Толық оқу

Сайтанның ақылы

Ахат Кендебай

Қайта-қайта танысып сырын алдың,
Қуып жүріп соңынан тиіп алдың. 
Аман-есен есегің судан өтіп,
Қоймай жүріп –

Толық оқу

«Қара мысық»

Ахат Кендебай

Қараниет – қара мысық, қара түн,
Адамзаттың алдын кесіп бағатын.
Енді ғана кемеліне келгенде,
Тағы бірдің қайырдың ба қанатын?

Толық оқу

Көпір салудың машақаты

Ахат Кендебай

Жас арыстан жинап алып жас орманның аңдарын,
Ақылдасты ортаға сап, қауіпсіздік қамдарын.
Сел алғалы ормандағы жалғыз ғана көпірді,
Санап берді қанша аңның суға кетіп қалғанын.

Толық оқу

Арқа

Ахат Кендебай

Тау бөктері, саяжайлы танапта,
Шахановпен бірге болдық қонақта.
Тост көтердік, ән шырқадық, биледік,
Ара-кідік көңіл қойып шарапқа.

Толық оқу

Өмір – мәре

Ахат Кендебай

Азулылар көнбістерді жүндеумен,
Дарынсыздар дарындарды күндеумен.
Тақыр кедей қу жалғанға кіжініп,
Өтіп кетер өз тағдырын тілдеумен.

Толық оқу

Экспромт

Ахат Кендебай

Сен мені менсінбейсің – көйлегің көк емес деп,
Мен сені мүсіркеймін – тәрбиең жөн емес деп.
Сен мені менсінбейсің – жегенің қазы емес деп,
Мен сені мүсіркеймін – ниетің таза емес деп.

Толық оқу

Мені іздеңдер

Ахат Кендебай

Мені іздеңдер, мені іздеп табыңдар,
Інжу болсам сыр сандыққа салыңдар.
Ең алдымен арман қуған жүрекке,
Жалынымнан ұшқын алып қалыңдар.

Толық оқу

Сарқыт

Ахат Кендебай

Белі талса жетектегі қара нар,
Аунап кейде шағыл құмға таранар.
Түскен түгі саған қиқым болғанмен,
Кейбіреудің тағдырына пара-пар.

Толық оқу

Парадокс

Ахат Кендебай

Қаулап өскен қамыс тұрып
Өзеуреймін,
Көңіл құлап құраққа.
Дайын жауап әзір тұрып

Толық оқу

Муза

Ахат Кендебай

Көктем шығып, құстар келіп, тоғай үнге толғанда,
Жер құлпырып, шие гүлдеп, ара гүлге қонғанда,
Іңкәр еттің сылдырлаған мөлдіріне бұлақтың.
Қуаныштан кірпік ілмей таң бозарып атқанда,

Толық оқу

Қыранға жасалған қиянат

Ахат Кендебай

Еңсені езген қапырық қолқаға қол сап тарылтты,
Мамырлап ұшқан ақша бұлт шүмекті аздап ағытшы…
Аспанның астын апыр-ай, қас-қағым сәтте жаулап ап,
Ғайыптан келген қара бұлт дүниені түгел жауыпты.

Толық оқу

Қара емен

Ахат Кендебай

Ширек ғасыр мұң кешіппін жетімдікпен алысып,
Ширек ғасыр тер кешіппін кісілікпен табысып.
Әжетіңе жарап қалар көргенімді саралап,
Енді балам, ой кешейін музаменен қауышып.

Толық оқу

Көңіл

Ахат Кендебай

Қарадан қалған хан-көңіл,
Тарқатып шерді басылар
Түнерген аспан – қамкөңіл,
Нөсер боп жауып, ашылар.

Толық оқу

Көкпар

Ахат Кендебай

Өмір – дода, жігіт – асау арғымақ,
Тізгін үссе, ор қазсаң да қарғымақ.
Шабандоздың тақымына қысылған,
Бала күнім – көкпар болған көк лақ.

Толық оқу

Заман

Ахат Кендебай

Неге сонша қағындың түлкі заман,
Төрге шықты долларлар шытырлаған.
Тазы болып ізіне түсе алмасаң,
Ізгілігің көк тиын, бақырға алман.

Толық оқу

Жаңа қазаққа

Ахат Кендебай

Тыңда мені, жаңа қазақ-жауқыран,
Көңіл күпті, несін сенен жасырам.
Сатылатын дүниені айтпаймын,
Рух байлығын қалай саған асырам?

Толық оқу

Жай әйел мен бай әйелдің қақтығысы

Ахат Кендебай

– Уа, бәйбіше, есенбісің, көрінбейсін бармысың?
Барған жерің аман ба екен, өзің қалай, саумысың?
– Есеп берер, сен кім едің, о, бейшара-байғұсым,
Неге келдің мазамды алып, бірдеңеге зармысың?

Толық оқу

Дәрігерге өтініш

Ахат Кендебай

Мен жатармын төсекте аласұрып,
Кәрі дүние қарайды баласынып.
Қаба сақал әкемнің қолындағы,
Намысымды осады қара шыбық.

Толық оқу

Бел үстіндегі ой

Ахат Кендебай

Жоқ та болдым, ағайын, тоқ та болдым,
Еркін маздап жанбадым, шоқ та болдым.
Қара шұбар тағдырым бұра тартып,
Күресінге атылған оқ та болдым.

Толық оқу

Бата

Ахат Кендебай

Көш бастаған азаматтар ел сенімін ақтасын,
Сарбаздарға сабыр беріп нәпсі-сайтан тоқтасын.
Аман қылып қазағымның әрбір момын отбасын,
Ата салтын қадірлемес имансыздан сақтасын!

Толық оқу

Балапаным-ау

Ахат Кендебай

Балақаным-ау,
Балапаным-ау,
Алайыншы өзіңді алақаныма-ау.
Қанаттарың қатайып, бекігенше,

Толық оқу

Базарлар кешені

Ахат Кендебай

Ару қала айналып қан базарға,
Жер де қалмай барады бой жазарға.
Төр босатты саялы саябақтар,
Тас қамалды казино, сауналарға.

Толық оқу

Анашым

Ахат Кендебай

Көзелерден мұң тамып жөргегіме,
Шырмап мені кетті ме өрмегіне?
Ашпай жатып өмірдің шымылдығын,
Айналдым ба тағдырдың ермегіне?

Толық оқу

Алтын тордағы бұлбұл

Ахат Кендебай

Даңғойға әкеп жарамсақ жәркей сыйлаған,
Бойына дарын, жүрекке жалын жинаған.
Бағдаршам болып құстарға көкте жанғанмен,
Бұлбұлға әттең бармақтай бақты қимаған.

Толық оқу

Ақын

Ахат Кендебай

Алладиннің шамын ұстап жағардай,
Қу жалғанның мәнін іздеп табардай.
Қадау-қадау ой қашаудан мұқалмас,
Пешенеңе хан жұтынып қарардай!

Толық оқу

Ғұмырдария

Ахат Кендебай

Ағып бара жатырмыз күн батысты бетке алып,
Жайындарды ортаға, шабақтарды шетке алып.
Күн шығысқа қараймыз атқан таңға үмітпен,
Қарсы жүзер дәрмен жоқ – толқын келеді оқталып.

Толық оқу

Дендрарийде

Ахат Кендебай

Жайбарақат жайсаң жаздың баса-көктеп меселін,
Күз де жетіп, жауын-шашын түгелдеді есебін.
Жасыл түсті дендрарий аппақ қарға оранып,
Жердің беті қысқа қарай, жаңарта ма төсегін?…

Толық оқу

Адам жасы туралы аңыз

Ахат Кендебай

Жаратушы жаратып-ап, саз-балшықтан Адамды:
«Сана берем саған ғана, өсіретін бағаңды.
Тіршіліктің бесігі, сақтау үшін ғаламды,
Сан ойланып, сан толғанып жасағын әр қадамды.

Толық оқу

Жетім бұлақ

Ахат Кендебай

Алатаудың құрсағын жарып шыққан сыр бұлақ,
Қасқасуға еркелеп құйылыпты сылдырап.
Тас емшегі исінген Қақпатастан тамшылап,
Тасты тесіп Тоғысқа тамып тұрды бір бұлақ.

Толық оқу

Өлеңдер мен поэмалар жинағы

Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.

Қысқа шумақтар мен толық мәтіндер

Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.

Әртүрлі тақырыптағы туындылар

Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.