Ару қыздарға!
Арулар - асыл қыздар, арман қыздар,
Жарқырап жұлдыздайын жанған қыздар.
Тотыдай мың түрленіп,
Мың түрленіп,
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Арулар - асыл қыздар, арман қыздар,
Жарқырап жұлдыздайын жанған қыздар.
Тотыдай мың түрленіп,
Мың түрленіп,
«Қара қазан, сарбаланың...» күйбіңін,
Місе тұтпай кезем ойдың иірімін.
От басынан құлаш ұрсам,
Көрер ме ем,
Жүрегімде махаббат нұрын шашты,
Сол бір сәуле жүрегімді тербейді.
Мен енді қаламаймын сөнуді,
Сөнген жарық қайта жанар ма, кім біледі?
Қиялмен қырық айналып қала-қырды,
Жүрсіз бе жиі еске алып «қара қызды».
Бұлғақтап қос бұрымы ұзаған ол,
Бетке алып арман атты дара құзды.
Көрікті Іле, келіп тұрмын жағаңа,
Сыңқылдайды аққу қазың тарана.
Толқыныңа қанат жанып самғайтын,
Мен-дағы бір айдын құмар шағала.
Қасиетті мекен ұлы жер,
Өзіңе жаным сүйінер.
Шалғайда жүрген қызыңның,
Біле де бермес күйін ел.
Сүйінемін мынау жаңа аулама,
Аулам бейне жұпар атқан тау-дала.
Қол созымда жемісі тұр уылжып
Ертектегі ұқсап бақша-бауға да...
Ұмытылмастай күні кеше көз алдымда тұр менің,
Балаусалы балғын кезім шарпығанда күз демін.
Сонау-сонау қара таудың бөктерінен аттанып,
Алақаны анашымның жетегіне ап жүргенім.
Ұқсап бейне айсұлуға ақ маңдай,
Қараған жан тақ-тақ таңдай қаққандай.
Сұлу сайрам айдыныңдай шалқыған,
Көлдей сезім толқып, тасып жатқандай.
Жыл санап өтсе уақыттың кесек тізбегі,
Жүрегім менің шаттықтың жырын іздеді.
Анашым деп толғана талай жыр жазғам,
Жанымды қажап өгейліктің іздері.
Тірлік кешіп келемін күндеріммен,
Бір бақ, бір сор тамшылап жүрегімнен.
Батар түнмен жабырқап жүдесем де,
Атқан таңмен ағарып күлімдегем.
Қара тауым - қара орман халқым менің,
Қазыналы, қатпарлы алтын кенім.
Салиқалы көшіне еріп келем,
Өзіңе аян шамалы шарқым менің.
Ер азамат елдің мықты тірегі,
Бірге соққан еліменен жүрегі.
Ер намысын - ел намысы деп біліп,
Ерлігінің туын биік тігеді.
Өлең десе өрбітіп қанатыңды,
Екпінің қара бұлтты жара тілді.
Поэзия шебінде бағаң артық,
Әйелдің жаралмаған қара тілі.
Қайтқан құстың тізбегіне қараймын,
Қараймын да мезгілді өткен санаймын.
Өмір-өмір, неткен келте қысқа едің,
Арманы боп өтіп кеткен талайдың.
Ойлайым кейде мұң шағып тұрып айтарда,
Айтпасам ашып абайсыз пенде байқар ма.
Құлшынып тұрған көңілдің еркін құптарда,
Есіңе түсер әттең деп басты шайқарда.
Менің тілім - мөлдір судай сылдырлы,
Менің тілім - нулы ормандай сыбдырлы.
Таза күміс шолпысындай арудың,
Керуеннің қоңырауындай сыңғырлы.
Мен сені жақсы көрдім,
Тұнжырап қарасыңнан.
Жаныңды аласұрған.
Сездірмей жүргеніңнен,
Құшағына қамырық от күн көмді,
Кештім талай мұң жапқан көп күндерді.
Құстай ұшып жаныңа кеткім келді,
Бір оқталып бассалып өпкім келді.
Ой-хой, далам мен өзіңнен ой алам,
Ой алам да тұңғиықтан оянам.
Жүрмін бүгін ауылында Тәкеңнің,
Зейінімді алау жырмен ораған.
Достарым менің ар-ұятпенен бір туған,
Шындықтай асыл жанында ізгі сыр тұнған.
Қиынға келсе бөгетті бұзып құлшынған,
Томаға тартқан қырандай шыңға ұмтылған.
Туған тау атам ба екен, анам ба екен?
Үңгірі жаугерлікте панам ба екен?
Шикі өкпе мен іспетті сан балаңды,
Құндақтап құдыретің ғой адам еткен.
Мереке күн, маужырап тұр қалашық,
Жұбай екеу жұптарымен жарасып,
Кезекте тұр бекетінде көліктің,
Алдыңғылар шығып жатты таласып.
Бір қала жылу берген,
Пар қазандай дәуіңді.
Ошақ сайын от қалаудан,
Құтқарды деп қауымды.
Өтпедіңіз кәріліктей бекеттен,
Сізді тағдыр ерте өмірден әкеткен.
Дегендейін «қызы бардың ізі бар»,
Сізге деген қарызымды өтеп пе ем?
Көктем-жазым, күзімнің кетті бәрі,
Қарашаның ілініп шеткі қары.
Балалығым, ауылым-сағынышым,
Көктем күйін келеді шерткім әлі.
Туған далам көз алдымда көсілген,
Өлең бойын саған қарап өсіргем.
Кежімдейін келбетіңе келісіп,
Бір шынардай бұтақ жайсын төсіңнен.
Күрмеліп көңілімнің күйі көптен,
Жыр сезім оятайын тиіп еппен.
Бір қызын жұрт ұмытып кетті бәлкім,
Қазақтың қара өлеңін сүйіп өткен.
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Дарина Серіққызы
- Дарина Серіққызы
- Дарина Серіққызы
- Омархан Айнұр
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі