Әкеме
Жырларымен шалғындап көктеп өтер,
Сар қызыңды жан әкем көкке көтер.
Туған жердің басына күн туса егер,
Көкірек керіп алдыңғы шепке кетер.
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Бөлшегім секілді бойымнан бөлінген,
Моншағым секілді мойнымнан төгілген.
Көгілдір көктем боп келіп ең,
Аққу боп аттандың көліңнен.
Шырын сезім жүректің шертеді үнін,
Мейіріңмен көктемнің бер көрігін.
Тұлғалы батырдайсың
Саған ғана,
Жасаурап жанарым тұр, жаным жалын,
Жазира жүрегіме жазылған мұң.
Ай аунап кетті тағы арамыздан,
Өзіңді елден ерек сағынғаным.
Ой-хой, шіркін, бала күнгі күй бөлек,
Балағыңды дүзген, тікен тілмелеп,
Ала жіпті белімізге байлай сап,
Аттанушы ек келеміз деп жиде жеп.
Аунақшиды Үліңгір,
Емінеді құмың құр.
Сыртың толқын, ішің дүр,
Елігеді құлын жыр.
Қуалап өтті жарқылды,
Қанша үміт сарқылды.
Манаурап маңғаз қарайтын,
Мұзтаудың демі салқын-ды.
Бастауың да, тастарың да жыр ма екен,
Сүйікті тау, шалқар түсті гүлмекен.
Киелі, әже лепті саумал желіңе,
Көңілімдегі көздің шелін үрлетем.
Сағынып туған жердің топырағын,
Уыстап муза мұңды отырамын.
Жылуыңа жүректі жалғаған соң,
Қарсаланар өзгенің отына кім.
Сенің арман жолдарыңа гүл ектім,
Амал барда келмес сені жүдеткім.
Саған бақыт жаратам деп мен ылғи,
Жастығымның қанша күнін жүдеттім.
Қалайсың дейсің қалайдан қалай болушы ем,
Айтпасам-дағы білесің, құрбым, оны сен.
Тосар ма ең сонда көзіңді жұмып жүзіңді,
Ақ жаңбыр болып төбеңнен ғана төгілсем.
Не жетсін, қайран жастық, наз еткенге,
Бір әнді шырқап кетті-ау ғажап кеуде.
Неге ғана жолықтым, асыл құрбым,
Аққулы айдынымнан жаз өткенде.
Сұрайсың әркез жыр жаздың қалай деп менен,
Шындықты жазбай жүремін кейде еппенен.
Әйелдік нәзік сезімді жырлау үстінде,
Тұрмыстан қорқам балшықтай ұя септеген.
Менің көзім түскен емес еркекке,
Кіналайсың кейде, жарым, сен текке.
Сені сүйіп таңдағаным шын болса,
Сайтан сезім жеңе алмайды, селт етпе!
Талай-талай жазсам-дағы жақсы жыр,
Әз басыңа тең келмей-ақ жатты бір.
Сені ойлаған шақтарымда әйтеуір,
Ақ жүзімді бір әдемі жапты нұр.
Жолықтым саған айында со бір наурыздың,
Алмастай өткір мінезің жақсы, жан құрбым.
Әуелеп ұшып шыңдарға жеткен даусыңнан,
Әсеті келіп қалды ма деймін арғынның.
Масайраған жан емес асқанымда,
Ұлып жатыр бір қасқыр қақпанымда.
Ғашық еткен мені сол көкжал арман,
Түсірмес мешел тірлік қақпанына.
Қате келген телефон деп,
Алдайсың-ау, қарағым.
Тигізбеуге көңіліме,
Салқындықтың самалын.
Құстар-дағы кетті ұшып жылы жаққа, ауылына,
Жіберер ем хат жазып аппақ ұлпа бауырына.
Күздің мынау боз аспаны сұп-сұрғылт боп бозарды,
Боз тұманды бұл қаладан ауыл ойға оралды.
Балаларым тірлікте бағымды ашқан,
Оты ғой үмітімнің жанып жатқан.
Ана деген атымды өшіріңдер,
Сендерді сағынбасам.
Отырмын мен Әзияның қасында,
Осы бір күн жетер білем ғасырға.
Міне менің тұңғыш рет көргенім,
Өлеңінің үлгі қылып өрнегін.
Жынды емес ол сау көбелек,
Тіршілік жаралғаннан бар көбелек.
От айланып мазасыз жүргені оның,
От сезімге білсеңдер бай көбелек.
Сұрама дейді қазақ жылағанды,
Жыл келгенде бар адам қуанады.
Басып тұр қуанышты жұбанышым,
Уақытты қайтып адам қия алады.
Жыртылып жоғалғаны-ай көп өлеңім,
Қысқа ғұмыр сүргендей көбелегім.
Жанарымнан іркілген жасты көріп,
Жан досым, не үшін дедің, неге дедің.
Мең-зең болып сен келердің алдында,
Отыр едім отқа қарап телміріп.
Бұлт бүркенер күні бар ғой айдың да,
Жатқан жоқ қой бұл ғажапты ел біліп.
Өмірімнен түңілген шақтарымда,
Сырласқым кеп тұрады ақтарыла.
Арманым бар болғанмен дәрменім жоқ,
Телміріп көп қараймын аспаныма.
Жалғыз ай, жалғыз аспан, жалғыз ғалам,
Күн батып жұлдыз шықты андыздаған.
Шығыс жаққа қарадым күреңіткен,
Бір жұлдыз жаудырайды жалғыз маған.
Күн ашылса мен де ашылып кетемін,
Бүгінгіге ұқсамайды, кешегім.
Өз қуатым жету керек өзіме,
Ешкімнің де тіленбеуге жетегін.
Лапылдап жүрегінде сөнбес алау,
Күнде мың құны терең ой кешеді-ау.
Жазылған жігі жібек шіркін жыры,
Жұп- жұмыр жүректерді тербетеді-ау.
Қалай бассам аяқты дұрыс болар деуменен,
Есіріктер елеуреп итереді кеудеден.
Оңашада ой түсті мына менің басыма,
Аумайды ғой атаннан артылған тең деген.
Берекемді без бүйректер қашырды ма,
Білдірмей тоғымды да, ашымдыды да.
Көлбей кеп қонып едім көк жайлауға,
Көліксіз ойға қарай тасындым ба?
Ширатып, шырқыратып жыр арқауын,
Халқына қабырғалы ұлан таудың.
Әкелдім елден сәлем, жерден сәлем,
Халқынан алтын құсқан ұлы алтайдың.
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Дарина Серіққызы
- Дарина Серіққызы
- Дарина Серіққызы
- Омархан Айнұр
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі