Ақ қайың
Кең далада жалғыз өскен, жалғыз ағаш ақ қайың,
Шексіз тау мен асулардан естілмейд жан айқайың.
Аң мен құстар, мөлдір аспан, самал жел мен ала бұлт,
Сұрап кетеді анда-санда есен-сауын, жағдайын.
Аямайды жақсылықты жан досың,
Кім болсаң да, жаман, жақсы болмысың.
От пен суға бірге түсер нағыз дос,
Тыңдайтын да түсінетін сырласың.
Сағыныштың оты лаулап, апа, сені сағындым,
Сенің мөлдір қайнарыңда мен кішкентай ағынмын.
Сол қайнарда кеме емес, тек кішкентай қайықпын,
Болсаңдағы Тынық мұхит, мен — өзенмін, Жайықпын.
Қазақ тілі талап етті жақсы сөз,
"Әже", "ата" деген асыл, тәтті сөз.
Түнгі ұйқыны күзетіп жатты жанда,
Кеш уақытта күтті бізді алаңда.
Күн тұтылып, көк ала бұлт адасқан,
Халқым жатпас, батырларым жауға шапқан.
Еске аламыз, ұмытпаймыз қиын-қыстауды,
Тар заманды қайран халқым кешкен бастан.
Жарық аспан, айлы аспан, терең аспан,
Адам көп қой бұл өнерге қадам басқан.
Жатырмын мен мұхит, теңіз жағасында,
Мен де бармын өлең сүйер арасында.
Соғыстарды жырламай қалай кетем?!
Құрбандарды еске алмай қалай өтем?!
Өтем қалай бұл жалғанда күлімсіреп,
Жатқанда біреу қиналып, өлімсіреп?!
Орынсыз сының, өкпең де,
Кешігіп жетер көктемге.
Қызықтың бәрі алдыңда,
Өкінбес болар өткенге.
Зинақорлық өріс алған заманда,
Тек жайында сұрай көрме адамнан.
Жеті атасын білмей өскен баланың,
Артында тұр зымиян ойлы талай жан!
Өмір, өмір, кел бері сырласайық,
Бар қайғының тірісін сынға салып.
Жолымызды бізді іздеп кезіп жүрген,
Уақытты шындықпен алдап алып.
Күдер үзіп, күпірлік те келтірдім,
Тәңіріме жетпеген соң тілегім.
Дос жоққа емес, уақытқа өкінем,
Босқа кеткен қайран күндерім.
Шындықты айтып шырылдаған ақынсыз, Қазағыма жанашырсыз, жақынсыз. Көрмегенбіз сөз сөйлеген сәтіңді, Макал-мәтел, қанатты сөз нақылсыз.
ТолықӘйел адам - сезімдерден тұрады,
Оңай оның күлуі де, жылауы...
Әйел сүйсе көкірегіңді көтерме,
Бар оның әр көз жасының сұрауы!
Қайдан ғана жолықтың жарық күнім?
Шалықтырып дертіне ғашықтықтың..
Кездескелі өзіңмен мазам қашты,
Бөтен болып кеткендей жар, ұл-қызым.
Абайдағы үй, болатын шағын ғана,
Алма, апорт, шие өскен үйді айнала.
Осы шағын жер үйде, ел білетін -
Өмір сүрді хирург Серік ата.
Ерік:
Жиырма жаста кездестім де өзіңмен,
Көз айырмай қарап қалдым көзіңнен.
Бірден сездім "менің жарым осы" - деп,
Алғаш рет ғашықтықты сездім мен!
Күннен де жарық, мейірлі анамның көзі,
Жаныма майдай жағады еркелеткені.
Анамдай мені уайымдап, жаны күйетін,
Таба алмаспын-ау адамды адал жүректі.
Енеге келіні жақпай,
Қайын жұрт күйеуді ұнатпай.
Ит пенен мысықтай болып,
Өмірдің сырғып аққаны-ай.
Бай болсаң - беделің асқақ,
Жарлыға - жақын да жаттай!
Мұсылман - періште емес,
Иманды жай адам.
Нәпсі мен шайтаны,
Күні-түн азғырған.
Сонда да жеңілмей,
Қаншасы келеді.
Иманның бал дәмін,
Олар шын сезеді.
Я, РасулуЛлаһ!
Сізді сағындым!
Арманым бір көру, жүзіңді лағыл нұр.
Мейірімге шөлдесем Өзіңді ойладым,
Қатыгез қоғамда қиналса жаным бір.
Орамал - ең үлкен сый мұсылманға,
Ұсынса біреу оны тастай салма.
Аналар ақ сезімін білдіретін -
Кестелеп, шашақ салып орамалға.
Аңсап келген "Атажұртым, тегім" деп,
"Ата-бабам қимай кеткен елім" деп!
Тағдырымен таңғалдырған тарланның
Таңбасы бар атамекен жерінде.
Аңсап келген "Атажұртым, тегім" деп,
"Ата-бабам қимай кеткен елім" деп!
Тағдырымен таңғалдырған тарланның
Таңбасы бар атамекен жерінде.
Кейде түннің қарасын да сүйем мен,
Сырлы қараңғы сиқыр берген күйім мен.
Түн болмаса, қайдан білмем жарықты,
Жарық болмаса, өлең де жоқ еді иемнен.
Көңілімнің көктем кешінде мен,
Түсіңе ендім бе шексіз есіңде ме?
Адамға мұнша бауыр баспаған ем,
Есіріп бара жатыр есіл кеудем.
Үзілер қалай көңіл күйбеңнен,
Ғашықтық сырда төзім иленген.
Қағбасы қымбат, күмбезі биік,
Жете алмай жүрмін уәзірлеріңнен.
Күнге ұқсап бүгін де кешегі күн,
Іштен тепті тағы да, күш еді тым.
Дүресіне бүлк етпей шыдап келем,
“Ей, әділет!” деуге де енді қысым.
Қай жерден, кім білсін, қателестік,
Армандарды аңсама жетер естік.
Бір өзенге құя алмай тасқын жүрек,
Жағалауда кете ме амал нешік.
Күн батады баяу ғана жоталардан,
Көңіл шіркін кетпейді сол алаңнан.
Ескі үйім қазынам, мәңгі өшпес,
Ғұмыр сазы сыңғырлап түп санадан.
Саралжыным – сағымды сұлу далам,
Көңілімде көктемдей тұнып қалған.
Жасыл белде жаңғырып желдей ескен,
Туған жерім, құшақ жай, жарық алаң.
Аңсап өткен ақ арманы бабамның,
Тәуелсіздік -жеңісі бұл даламның.
Жүрегіңді елжіретер бар сыры,
Тіпті сонау бесіктегі балаңның.
- Махатма Ганди
- Белгісіз
- Белгісіз
- Белгісіз
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі