Осы күніме шүкіршілік
Шүкір, шүкір Аллаға, сансыз шүкір,
Атадан мұсылман боп туғаныма.
Осы күнде он жеті жасқа келіп,
Құлшылықты Аллаға қылғаныма!
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Шүкір, шүкір Аллаға, сансыз шүкір,
Атадан мұсылман боп туғаныма.
Осы күнде он жеті жасқа келіп,
Құлшылықты Аллаға қылғаныма!
Арудың арындай ақ мамық.
Аппақ қар жауып ед алаңға.
Қалды, әне, аңдаусыз тапталып,
Қап-қара ниетті табанға.
Тағы да бір жанып бітті шырпы күн,
Түн мен бояп күннің қызыл кірпігін.
Мен отырмын иек сүйеп іңірге,
Жамай алмай көңілімнің жыртығын.
Күрсінеді кірпік ілмей құла дүз,
Сағыныштың самалына бүркеніп.
Мөлдір шық боп жасаурайды бұла күз,
Көк жүзінде қара бура бұлт өріп...
Менің ішкі әлемімдей тұншығып,
Қарашада қалтырайды тіршілік.
Қара жердің ақ самайы терлейді,
Күннің күлгін сәулесінен қымсынып.
Елпең қағып, елеңдеген елік жыр,
Саумалыңнан қанып ішіп сенің дүр.
Тас қаланы талақ етіп осынау,
Түп тамырым, тауға кеткім келіп жүр.
Көзге ілмей жан баласын,
Неге осы паңданасың?
Өткендер аз ба бізде,
Ала алмай оң бағасын?
Гүл боп еніп қуаң тартқан бағыма,
Жабырқасам жалау болған жаныма.
Түнді түріп түске кіріп тұрмаса,
Музаны аңсап ойға шомам тағы да.
Төл басы едің қарағым,
Ес кірер жасқа қарадың.
Түн қатып жүрер ұрыдай,
Бітпей-ақ қойды саяғың.
«Пенделердің түк таппай сенімінен,
Анда-санда байларға еріп үрем»,-
Деп жырласа Әбілда шайырымыз,
Аллаһ салған аузына сөзі білем?..
– Мына, суық кеңсенің азабын-ай,
Бұйырмапты-ау жылы жер қарағым-ай.
Айдай сұлу аруды азапқа сап,
Қойған күйеу баланың сараңын-ай...
Ақмарал, келін, қарағым,
Құт болсын елге қадамың.
Көтеріп жаңа шаңырақ,
Уығын мықтап қадағын.
Маған оттан жаратылып,
Тақуалықта дара тұрып,
Адамға кеп сәжде қылу,
Жараса ма аласұрып?..
«Жойылып халықтың жаулары,
Тазарсын бүкіл ел аумағы.»
Бұл ұран арналып халыққа,
Сыпырып алынды қаймағы.
Пенделікке бас имей жүрген менің,
Тағдырыма пері боп кимеледің.
Бет пердеңді кезінде байқамаған,
Көп екен ғой білгеннен білмегенім.
Абақтыға күнәсіз тықпалаған,
Сен жатқанда оңай ма,
Тыста маған?
Қанша қиын болса да,
Түсінбей мені жан-жағым,
Түсінбей тіпті жан-жарым,
Аурасы үйдің ауырлап,
Шарасыз күйден шаршадым.
Өренің кеңдігі, тарлығы,
Жаратқан Иемнің жарлығы.
Өздерін данышпан санайды,
Ақылы келтенің барлығы.
Бабалардан мұра болған,
Айнымаймыз сара жолдан.
Қанға сіңген қазақпыз ғой,
Көшіп-қону дара қонған.
Адам ата заманының кезінен,
Өтіп талай мыңжылдықтар тезінен.
Мың бұлақтың суын жиып арнаға,
Ағып жеткен аманаттай сезінем.
– Сайлауға ма?..
Бара алмаймын, жарқыным!
– Азаматтық міндетті ғой жалпының,
Көрдіңіз ғой...
– Мырзалар мен ханымдар!
Тегіс құлақ салыңдар.
Ертеңнен бастап,
Барлығын тастап,
Желтоқсанда туылған күнім менің,
Қабақ шытпай көктемдей күлімдедің.
Кешке дейін аспаның ашық болып,
Қар суырып түнімен гуілдедің.
Маржан-ау, Маржан, Маржан-қыз,
Жалындап бірге жанғанбыз.
Кіршіксіз достық пейілмен,
Кештерде әнді салғанбыз.
Көктеммен келіп табысқым,
Сезіммен жалғыз алыстым.
Жадағай жабы үміттің,
Жалына барып жабыстым.
Жас қайыңдай көктемде ырғаласың,
Гүлзарларда гүл болып бүр жарасың.
Бір тылсым сыр жасырып қауызыңа,
Қызықтырып, қыз болып бұлданасың.
Хабарсыз кетіп сарсаңға салсаң төзімді,
Зарыға күттім,
Сарыла күттім өзіңді.
Үкілі үміт қалса да сәулем үзіліп,
Сұлтандар мен әмірлер гаремдерге жинаған,
Гитлер менен Сталин лагерлерде қинаған.
Арна кеуіп қалмау үшін, ғұмырларды жалғау үшін,
Қара күшке иілгеннен әйел шыбық сынбаған.
Ұл-қыздарым,
Жанарымның ағы мен қарашығы
Сендерменен өмірдің жарасымы.
Күліп кіріп жүрсеңдер босағадан,
Мекен еткен сансыз Бап,
Көненің көзі – Испиджаб.
Шығыстың сырбаз шаhары,
Өркендеп жатыр аршындап.
Тәуелсіздік белгісіндей бой көтерген жас қала,
Қазақ елі туын тігіп ардақтаған Астана!
Жұлдыз болып қадалғандай сайын дала төсіне,
Бүкіл әлем көзін тігіп таңдай қаққан Астана!
Сағындым сені – қызылды-жасыл гүлзарым,
Бар шығар әлі тататын сенен тұз-дәмім?
Сусыған құмдай уақытқа құрық салынбай,
Қойды ма әкеп ақпанның суық ызғарын?..
Мұра болып дәстүрі сал-серінің,
Жалғастырдым қазақтың ән-шеруін.
Біраз уақыт саулығым сыр алдырып,
Күтіп қалды күйсандық – жан серігім.
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі