Кім, не істейді?
Тасшы тас қалады,
Басшы басқарады.
Досшыл – дос табады,
Қасшыл – қас табады.
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Тасшы тас қалады,
Басшы басқарады.
Досшыл – дос табады,
Қасшыл – қас табады.
Ал, балалар, балалар,
Аңдардың біл төлдерін,
Еске сақтап, санап ал,
Бар ма, естіп, көргенің?
Хамал – айдың төресі,
Жылдың басын бастаған.
Сәуір айы келесі,
Келмей шуақ шашпаған.
Жылқы тегін жай деме,
Ойнаған қан бәйгеде.
Қыздырғанда аламан,
Тұяқтары жараған.
Басбармағым – бақаным,
Бас мұрасы атаның!
Сұқ саусағым – керегем,
Шаңырақты демеген!
Жаумады бұлт күмбездi кезгенiмен,
Аспан тұр өзi терлеп өз демiнен.
Жанары жасаураған осы аспанды
Бiреудiң көргендеймiн көздерiнен.
Таң демiнен тоңазып желең төсiм,
Ат суардым суаттан мен ертесiн.
Жұлдыздары ерiген қуқыл аспан,
Тықпалайды көзiме көлеңкесiн.
Туған жердiң табынтқан қырқа-белiн,
Қайран ата, соқақол диқан едiң.
Қабiрiңе бiтiптi қызыл бидай,
Қызыл бидай кекiлiн сипап едiң.
Ымыртта, ызғын қолатта
Ырдуан арба ырғалып,
Қопаңдап қойып қорапта
Ылдимен үйге құлдадық.
Жалықтым, әбден тойдым даңғазаға,
Жүйкеңдi жүндей түтсе жан қала ма?
Жүйрiкке жайдақ мiнiп жетсем бе екен
Жусаны желкiлдеген маң далаға.
Ақша қар, айлы аспанда қылаулайсың,
Сен маған қайта оралған қиялдайсың.
Сен келген бiр жапырақ аспан ба едiң,
Зер салсам зеңгiр көктен бiр аумайсың.
Бейнеңдi асыл аңсаумен iздедiм сенi, жан ағам,
Мiнезiңе ұқсап жатқан соң керiлген мынау даладан.
Зымыран ойдың тiзгiнiн тұрақтата алмай қолыма,
Iздеумен сенi зау-тасты, жарларға қайттым соғыла.
Көргенiм жоқ мен оның түсiн өңдеп,
Күткенiммен «бақыттың құсы ма ең?» деп...
Ағам айтқан:
«Асықпай алдағы жаз,
Бұл жалғанда екеу ерке:
Бiрi – ақын,
Бiрi – табиғат долылықтан тұратын.
Бiр-бiрiне айбат шегер екеуi,
Көлеңке жұлдызды тығылды ұрлап,
Шыңырауға ептеп кiрiп.
Күн шықты шығыстан туын бұлғап,
Жал-құзды ерттеп мiнiп.
Терезенi жапшы дейсiң,
Жаппаймын,
Жабуға да батпаймын.
Жауып қайтем, ашық тұрсын, досым-ау,
Аспандағы Ай – анау,
Тіліміндей қауынның,
Керек шығар аялау
Айлы түнін ауылдың?..
Өз демiне өртенген он алты жас,
Көз жетпейтiн биiкке созар құлаш.
Кеудесiне жүрегi сыйып-сыймай,
Қызды көрсе қалтырап болар тыраш,
Алматыда көше бар «Ұлықбек» деген,
Өсіп-өніп бойында жұрт көктеген.
«Көше бердік атыңа, жусаңшы», – деп,
Құрдастарым қалжыңдап түртпектеген.
Дүние жерге айналып түскен ұршықсыз,
Шіліңгір шөлде кірпіктен құлар ыршып тұз.
Сарқылмай қалған бір бұлақ болса жапанда
Ол сенің ғана бұлағың болар кіршіксіз.
Көз қандай,
Келбет қандай, шырай қандай,
Көркiнен күннiң өзi нұр алғандай.
Аш белi ақ қайың боп бұралғандай,
Қылтыңдаған қыз едiң қылдырықтай,
Бұл-бұл ұштың көзiмнен бұлдырықтай.
Томағасыз басыма тұман түстi,
Ендi сенен көктегi күн жуықтай.
Темiр табалдырыққа
тiрелгенде бiрде мен
темiр торлы бөстекке
аяқ сүртiп кiрген ем...
Домбыраның дүмнен сынған мойынын
Дәретхана тазартуға қойған кiм?
Көрдiм дағы ойландым:
Мынау сағақ күй ұшқан,
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі