Қалаубектің қалауы
Мырзашөлде бір оқиға басталып,
Қарсы келе алмай тағы жасқанып.
Баса алмастан іштегі ыза-күйікті,
Мандолинін сабалады бас салып.
Өлеңдер жинағы
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Шәмшіні іздеген Әуезов
Қайтқан құстар көштің бетін түзеді,
Дала кезіп, сары сағым жүзеді.
Жапырақтар алтын нұрға малынған,
Оңтүстіктің әдемі бір күзі еді.
Арыс жағасында
Күндер, күндер неге асығып жарыстың,
Елес беріп оралмайтын алыс күн.
Достарымен жай сейілдей қыдырып,
Жүрген еді жағасында Арыстың.
Ана туралы қазақтың алғашқы әні
Абзал жүрек сезе білген жан сырын,
Әлдилейді кейде сырлы таңсық үн.
Бұл жылдары ел аузынан тастамай,
Алты Алашқа аты кеткен Шәмшінің.
Ақсудан ұшқан аққулар
Асау толқын жұлқылаған жағаны,
Бүлкілдеген жер тамыры соғады.
Манкенттің ортасынан арындап,
Таудан Ақсу буырқанып ағады.
«Менің Қазақстаным» әні жайлы
Жер жаһанға жеткізген бар атағын,
Сталин де өтті өмірден от ағын.
Пленумда Хрущевты сайлады,
ССРО-да хатшысы етіп ЦК-ның.
Қайықта әнінің хикаясы
Қызулы шақ, осылайша басталдың,
Ынтымағы жарасады достардың.
Радиодан шырқап әнші Байғали,
«Қаракөзі» әні болды жастардың.
Алғашқы ән
Қамшы саптай қысқа ғұмыр өтпелі,
Ие жалғыз Жаратушы көктегі.
Із қалдырып өшпейтұғын артына,
Бұл дүниеге кімдер келіп, кетпеді.
Консерватория – үлкен орта
Бола алмады офицер де жас маман,
Секілді бір өзін-өзі алдаған.
Музыкалық училищеде оқыды,
Композитор болу еді, арманы – ән.
Сахалиндегі сағыныш
Алыс қалып өткен күндер сағымды,
Жастық дәурен кемелденді жалынды.
Жеті сынып орысша оқып Арыста,
Жасы келіп, әскерге де алынды.
Шәуілдірге Қажымұқан келгенде
Елжірейді күн шуағы көктегі,
Сағым жайып, жусан дала көктеді.
Соғыс өрті лаулап тұрған сол жылы,
Шәуілдірдің ерте шықты көктемі.
Тұт ағашының көлеңкесі
Көктем шығып, болған айдың аяғы,
Жарқын жазда көлеңкесі саялы.
Туған үйдің шарбағында мәуелі,
Тұт ағашы жапырағын жаяды.
Балалық шақ белесі
Ешнәрсеге қарайламай зырлаған,
Уақыт дейтін тәкәппарлау бір ғалам.
Ақындарын жылатып та жырлатып,
Өткен еді дүркіреген бір заман.
Алпамыс батыр жыры
Талай батыр елде бар,
Шеттен келген ерде бар.
Той базарын қыздырған
Талай қайғы серіде бар.
Қобыланды батыр
– Бұл жиынға хан келді,
Бай мен бектер паң келді.
Кілең байлар саба артып,
Бəйбішеменен сəн келді.
Күйші Төлегенге сәлем беру
Сырға толы шежіресі кешегі,
Ғасырлардан ғасырларға жетеді.
Қаратаудың бір биігі ― Мыңжылқы,
«Қозмалдақ» пен «Сызған» ауылы етегі.
Қараүлектің Мамайды жоқтағаны
Туырлықтай ту алған Мамай,
Қылышын қанға суарған Мамай,
Жау көргенде қуанған Мамай.
Ертістің басы ер Шаған,
Анашым, сенің жолың — нұр
Аяулы анам, жүрегің нұр
Әр күн сайын бізді алаңдар
Дұғада күнде көңілің бізде
Жанымыз жарық, мейірімге толы
Қарасай – Қази
– Жиылып келген елдерім,
Ел ішінде ерлерім,
Билер менен бектерім,
Палуан сұлтан, Батыр хан
Қазақбай ақын мен Нұрпейіс ақынның айтысы
Қанатым талмас қаршыға –
Жайнап дәурен сүргенім.
Шеңгелім қайтпас шын болат
Шын күйіме түскенде,
Оралар бәрі оңалар
Жоғалған заттар жоғалар,
Тоналған заттар тоналар.
Жетімдер кетер шетелге,
Осының бәрін сезгендей,
Қаламынан тамған бал
Әуелден жаным сүйді жыр жазғанды,
Елітіп әуеніне жалын-күйдің.
Жалықпай араладым гүлзарларды,
Гүлдердің шырыны мен нәрін жидым.
Орамалын желпігенде сүйгенім
Сезім деген – үмітіңе жылыну,
Шын ғашықтар дәмін білер шырын, у.
Қандай ғажап мынау ғазиз ғаламда,
Сені күтер жанның барын ұғыну.
Бұлттың мөлдір моншағы
Зау биікке көзім салдым қызығып,
Ұлылығы сұлулықпен жарасқан.
Бұлт моншағы бытыр-бытыр үзіліп,
Мөлдір-мөлдір шашу шашты көк аспан.
Анаға ең үлкен сыйлық
Көк теңізге «Анам үшін» деп едім,
Тереңінен алып шықты жауһарын.
Қара жерге «Анам үшін» деп едім,
Қойнауынан алып берді гауһарын.
Өлеңімді күресуге қалдырам
Бала күннен арды еміп өстім мен,
Жақсылықпен, ізгілікпен доспын мен.
Жазда боран күтпейтінің секілді,
Қулық-сұмдық күтпеуші едім ешкімнен!
Бозторғайлар құйқылжыта шырқар мың
Бозторғайлар құйқылжыта шырқар мың,
Сәйгүліктің шабысына іңкәрмін.
Тереземді ұрған тамшы тырсылы
Естіледі дүбіріндей тұлпардың.
Жүрек-аспанымның жұлдызы
Бір сұрарым мәңгі мендік бол, жаным.
Көкірегіме шаттық әні толғанын –
Білесің бе –
Сені көрген сол күні
Кезігер деп сендей жан тосқан дайым
Кезігер деп сендей жан тосқан дайым,
Жүрек күйін төгуге жасқанбайын.
Сенің қызыл шырайлы жүзің әсем –
Күн шығып келе жатқан аспандайын.
Жүрекке тамыр жайып шықты гүлім
Жүрекке тамыр жайып шықты гүлім,
Ақыл мен ойды
Сезім жықты, күнім.
Бұлтсыз мөлдіреген аспан сынды,
Қателіксіз адам сынды күнəсіз
Қателіксіз адам сынды күнəсіз,
Ізгі амал жасар кезде бұғасыз.
Жер ғұмырын аяқтауға түбінде,
Бір топанның келетіні шүбəсіз.
Болсын мейлі сіздің алтын тағыңыз
Болсын мейлі сіздің алтын тағыңыз,
Мейлі көкте жұлдыз болып жаныңыз.
Ғалам – мұхит,
Ал біздің Жер – кеме ғой,
Таулар неге алыппын деп айтпайды?
Таулар неге алыппын деп айтпайды?
Жұлдыз неге жарықпын деп айтпайды?
Емен неге берік діңім демейді?
Гүлдер неге көріктімін демейді?
Өлеңдер мен поэмалар жинағы
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Қысқа шумақтар мен толық мәтіндер
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Әртүрлі тақырыптағы туындылар
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі