Бұлбұл мен қызғалдақ
Бұлбұл құс тамылжытып тау бөктерін,
Мадақтап жасыл желек тау көктемін.
Жүректі ғажап үні шымырлатар,
Естіген таңданыпты «пай! неткен үн»
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Бұлбұл құс тамылжытып тау бөктерін,
Мадақтап жасыл желек тау көктемін.
Жүректі ғажап үні шымырлатар,
Естіген таңданыпты «пай! неткен үн»
Таң қаламын бірақ оның несі мін,
Жан досыма тие қалса кесірім.
Сыр мінезді бола қалар тәкаппар,
Артық кетсең жасамайды кешірім.
Қызылқұмның ұлан-ғайыр даласы,
Күнге төсін төсеп жатыр,қарашы.
Дарияны қоршап алып ну тоғай,
Сыбдырласып жатқан болар шамасы.
Мына көктем толқытады жанымды,
Кеудемдегі маздатады жалынды.
Ақ нөсерде сабалайды аямай,
Өкпек желде қайнатады қанымды.
Жәудіреген қара көзің тұңғиық,
Тереңіне тартып алар мұң құйып.
Жанарыңнан күннің нұры шашырап,
Қара кірпік қасқайыпты тым биік.
Өмірдің өзі сын болар,
Естелік болсын сәулешім.
Қуансаң күліп есіңе ал,
Бақытты күндер әуресін.
Бота көзің ұясына батқанда,
Күннің нұрын кірпіктерің жапқанда.
Ғажайып мұң махаббаттың әлемі,
Сиқырымен жұмағына тартқанда.
Көңілсіз көше,
Көңілсіз үйлер қашанғы.
Қызарған ай да,
Көңілсіз сәуле шашады.
Не болды маған білмеймін соны өзімде,
Ұйқы да қашқан, күлкі де жоқ-ау көзімде.
Кеудемде күйік бір сәтке тыным бермейді,
Толқытқан мені қимастық әлде сезім бе?
Түнгі көктем. Байыз табар тіршілік,
Қайың, терек тербеледі күрсініп.
Жаңа ғана бүр жарғандай өркені,
Тұрғандай бір шоқ сезімге тұншығып.
Сен сондай қатал ма едің,
Келіп ем тізгін бермей.
Салқындық танытсаң да,
Үмітті үзгім келмей.
Жүректе жылу бермеді,
Жанбай-ақ қойды пендеге.
Жоғалтқан жырым сен бе едің,
Өшірем оны мен неге?
Есімде жаным, есімде,
Жеткізгем алғаш хатымды.
Болмысың тұнып жүректе,
«Қалқа» деп жазғам атыңды.
Сабыр ет, жүрек сабыр ет.
Алқынып қайда барасың.
Ерік бер аздап ақылға,
Байқасын ол да шамасын.
Сүйкімді едің қырдың қызы,
Сезім көлін шайқадың.
Сыңғырлаған шат күлкіңнен,
Мөлдірлікті байқадым.
Үлбіреген ақ жүзіңе,
Қызыл алау жүгірген.
Алатаудан ай аунап,
Саябаққа үңілген.
Ұнағың келді о баста,
Айлаңды бірден асырдың.
Жүрекке терең үңіліп,
Ішіне шоқты жасырдың.
Өшірмек болдым, су септім,
Тежеп те көрдім отымды,
Сезімім мені құл етті,
Қойғандай кесіп сотымды.
Қандай сиқыр байлап қойды,
Саған аңғал басымды.
Қабағыма қайғы толды,
Жасыра алмай жасымды.
Саусағыңмен айқасқанда саусағым,
Бір өзіңе сенетінін айтпады ма, қалқам-ау?!
Жұдырық боп түйіліпсің кәусәрім,
Бұл қайғыны қиын боп жүр арқалау.
Айырылмастай серт беріп ек,
Салқындық бар арамызда.
Қодары жоқ бұл заман да,
Түсініспей барамыз ба?
Тау суындай мөлдіреген,
Жүрегіміз біздің ақ.
Рахатқа бөлеуші еді,
Екеумізді күзгі бақ.
Ақ көңілім алып ұшқан,
Алып келді өзіңе.
Ет жүрегім суып-ысқан,
Көңіл бөлші сөзіме.
Жүрегімді табындырған,
Аяулыма не десем.
Сағынышым сағындырған,
Бұрылмадың неге сен?
Жаңбыр жауып басылмады,
Сен де күліп қарамадың.
Ақ жауынға малындым да,
Бақты жалғыз араладым.
Басыңа қонған бақытты,
Байлаулы деп ойлама.
Бақытың-біреу, қайғың-мың,
Түбіне жетер ой ғана.
Аласұрған бір сезім бар бойымда,
Өзіңді ойлап жаным менің уайымда.
Бұлбұл сайрап тереземнің тұсынан,
Әнге салар қалқам, өзің жайында.
Сезімім кернеп жүректі,
Ақ қағазға төгілер.
Жабыққан жаным жай таппай,
Көңілім бұлттай сөгілер.
Айға қарап телміремін,
Көз ілмеген шығар деп.
Желге қарай сыбырлаймын,
Самал соқса ұғар деп.
Ұқпайды жүрек дұрысын,
Мең-зең боп осы жүрісім.
Ауру емес, сау емес,
Махаббат дерті құрысын.
Көктем келді далама,
Құлпырады бар маңай,
Ару қыздар қалада,
Біздер үшін арман-ай.
Қарағым-ай! Құралай көз ақ маңдай,
Сенсіз ойым бір-біріне жалғанбай.
Жүрегімді саған ғана тапсырып,
Жанды жалғар кәусәр іздеп барғандай.
Қыр асып тау кездім де,
Гүл үздім саған арнап.
Қалқажан сен сездің бе?
Жанымды алған баурап.
-Сан қырлы жолы тағдырдың,
Елесін іздеп әр күннің.
Балалық шағы әкемнің,
Кеудеме еніп жаңғырдың.
- Қазығұрттың жайғасқан бауырына,
Аңсап келген ақыным ауылына.
Қолындағы баяны күңіренген,
Мұңды әуеннің ырғалып дауылына.
Көңілдің құсын кесе өткен,
Байый ма пенде есептен.
Жарытпас жанды жалқаулық,
Жібермес жылы төсектен.
Қазығұрт жайдақ төсіңе,
Жапқанда көктем көрпесін.
Жоталар түсер есіме,
Түйенің салған өркешін.
Толғандырмас сезім кімді,
Әр гүліңді етем мақтан.
Қошақан гүл есіміңді,
Дана халқым тауып айтқан.
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі