Ұлттық рухым толғандырған сонеттер
Ұлттық десе желбіретіп үкіні,
Бөрік, шапан шарықтады күтімі.
Бәрі дұрыс, бірақ тегіс көрінсін
Қазақ елі белгі-бедер бітімі.
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Ұлттық десе желбіретіп үкіні,
Бөрік, шапан шарықтады күтімі.
Бәрі дұрыс, бірақ тегіс көрінсін
Қазақ елі белгі-бедер бітімі.
О, өмір-ай!
Кеше ғана басқа еді,
Шыңға жетті ағалардың жас шебі:
Бәйкен ағам тоқсан үшке келгенде
Сеулде өткен Саммитті ұмытар кім?!
Көңілде өшті ядролық таңы тар күн.
Елу елдің алдында Қазақстан
Туды үлгісін әлемге танытар күн!
Түркістан десек, Иасы еске түседі,
Иасауи кетпес жадымнан сонда үш елі.
Арыстан бабты ұлағаттаймын әрдайым,
Қожа Ахметке ұстаз болған кісі еді.
«Арқа ажары» – атың қандай тамаша!
Сүйем сені жұлдыз көрген балаша.
Ашып тұрсаң Есіл-Көкше ажарын,
Дастарханын жайып салған анаша.
Кей жасықты мәймөңке мұңды қылып,
Кей пасықты көмпитіп құнды қылып,
Беу, заман-ай, жібердің елімдегі
Кей саңлақты дым білмес «жынды» қылып.
Әншілік ашқан ғажап құбылысын,
Қазақтың, Күләш апай, бұлбұлысың.
Бұл күнде жұлдызым деп бағалайды,
Ардақтап сені бүкіл Күншығысым.
Сахнада тұрды ілулі зерлі тон,
Талай жылдар...
Сандықта жатқан шерлі тон.
Абылай айтқан тәуелсіздік не екенін
Қырық күн толды өмірден Тұмаш өткелі,
Жазатайым ғұмырын тағдыр шектеді.
Бір ауыз сөз айта да алмай аттанды,
Осы екен ғой нардың үнсіз шөккені.
Аязы мол қоштаса қаңтар, ақпан,
Күндер туды гүл-көктем есік қаққан.
Қалтарыста дағдарыс талай елде,
Біз – қазақпыз мол табыс көзін тапқан.
Тіл – ұлтымның тірегі,
Таңдатпай тағдыр жолдаған.
Тіл – ұлтымның жүрегі,
Лүпілін Алла қолдаған.
Көргем жоқ кәріліктің жамандығын,
О, тәубе... күш-қуатым аман бүгін.
Жалықпай ерте тұрып, кеш жатамын,
Көтеріп тыным бермес қалам жүгін.
Ассалаумағалейкум, Жезқазғаным!
Есімде қойнауыңда кен қазғаным.
Тебірентіп кенші достар шат құшағы,
Жырға орап Ұлытауды кең маздадым.
Өмірден озды дегенде
Теңіз ой тартты тереңге.
Қиналып жатса Зейнолла,
Қамалдық қатты елеңге.
Сексен жас құтты болсын, Әкім інім,
Мен сендей дүлдүлдердің жақынымын.
Дос болып әуел бастан қосылып ек
Астында екінші Мекке шатырының.
Досымнан сыр жасырам мен несіне,
Анамды көп айтушы ем жерлесіме.
Көкшені көшкен бұлттар торлағанда,
Жан анам соғыс жылғы келді есіме.
Болғандай жалғыз сенің жан садағаң,
Күні жоқ ертелі-кеш аңсамаған.
Атаң мен әжең бары қандай бақыт,
Бір саған бұйырғандай барша ғалам.
Дабылдатса даңқы бүкіл ғасырды,
Кейде тағдыр атын елден жасырды.
Найзағайлар арасынан жарқ еткен
Қайта көрдік Бейімбеттей асылды.
Салт қамшының сыры жатыр алыста,
Ол құс қанат алып ұшар жарыста.
«Қыз қусаң да» қамшы үйіртіп жетіп бар,
Бәсекеде қыздырады намысқа.
Әкім деп безбей сен менен,
Ақын деп ізде қашанда.
Жанымды жырың емдеген,
Сырымды көпке ашам ба?
Жел сыңсып, Ай қамығып,
Тастан-дағы
Сол күні балқып шықпас жас қалмады.
Құйылып Әсет-жұлдыз жерге түсті,
Бел-белестен белгі тастап Бейімбет,
Шоқ жұлдыздан қалған жоқсың кейіндеп.
Қай ауылда тусаң-дағы байтақ ел
Жан-жүрегін тосар саған бейімдеп.
Құда келді!
Ауылға құда келді!
Есің неге шықты деп сұрама енді.
Құдашаны көруге құштар едім,
Атырау атырабын жадыратқан,
Әлемге алау сілтеп дабыл қаққан.
Ақтаудан сарқыраған мөлдір мұнай,
Қара алтын өзендері ағып жатқан.
Үзілсе қайран сезім гүл,
Отырғам жоқ оңай боп.
Шаң тастады көгілдір,
Жыр жорғасы топай көк.
Ассалаумағалейкум, Қаныш елі,
Ертіс-Баян қарсы алды таныс желі.
Сан тойыңда толағай жыр төгіп ем,
Құттықтауға жол түсті тағы сені.
Келеді жан баураған ғашық өлең,
Сенеді жүрегімді ашып өлең.
Туған ел, ақ бұлағың болып тусам,
Шапқылап жарысамын ғасырменен.
Тіршілік, сенде бір мін бар,
Шаттықтан қайғың көбірек.
Сайрамай талай бұлбұлдар,
Булықты үнсіз еңіреп.
Жеңіп алған ЕХРО-17 көрмесін,
Астана, даңқың ғарыштарға өрлесін.
Айғақ етсек әлемге әйгі салтымен,
Елге қонар бақыт құсы төрлесін!
Жырға орасам жақсыны өңім кірер,
Орайлы сөз қыз-шабыт төгілдірер.
Ақындар көп, сыншы да, ғалымдар да,
Некен-саяқ Асқардай өнімділер.
Аудан дейміз аты әйгілі аймақты,
Алтын аймақ әсем көркін жайнатты.
Осы жерде бүгін өнер ордасы,
Көріп тұрмын сүт бетінде қаймақты.
Мырзатай атты мырзаның
Маңайы құтты, нұрлы ағын.
Мейірбан, жылы шырайлы,
Қарашы күліп тұрғанын.
Сарыарқаның астанасы атанған,
Бұқар жырау, Тәттімбеттен бата алған,
Қаз дауысты Қазыбектің елісің,
Қара шаңырақ озып шыққан қатардан.
Білесің бе, қымбаттым?
Алғаш қалай тіл қаттым.
Өзім жайлы айтпақ едім
Сені көптеу тыңдаппын.
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Рымғали Нұрғалиев
- Серік Қирабаев
- Мұхтар Әуезов
- Міржақып Дулатұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі