Сулико
Акакий Церетелиден
Көп іздедім қабырынды,
Қайғы сыймай жүрекке.
Сүйген жарың зарлай-зарлай сағынды,
Құралай көзі мөлдіреп,
Кекіл шашы желбіреп.
«Папалап» кеп әрдайым,
Сүйдіретін маңдайын.
Орамалым батар-батпас,
Қалқып қана ағады.
Сүйген жарым сүйер-сүймес,
Уақыт өтіп барады.
Халім нашар. Кім ұғынар қайғымды...
Көргім келмейд күйзелгенде ай-күнді!
Жалғыз балам, Даримғашым, жалғызым!..
Бір сені ойлап, қайрат қажып майрылды.
Атың Сана, көзің қара, гөзәл қыз,
Жыр жаздырдың жүрегімнен амалсыз.
Мен кетермін, альбом ашып қарарсыз,
Ақын қазақ ағаны еске аларсыз.
Дариғашым, Дариғашым!
Қуанышым, балақаным.
Шешең – Сәпен, әкең – Қасым
Жайды саған алақанын.
Сақыпжамал! Бір өзіңде
Екі әйелдің аты бар.
Күн боп көзің күлгеніңде,
Қабағыңнан ай туар.
Тозыпты сенің көйлегің,
Тозбайтын өлен жазайын.
Болмаса сенің көмегің,
Шығар ма, құрғыр, күн сайын.
Мен сүйем аспандағы алтын күнді,
Мен сүйем ауаменен ширатылып,
Құлаққа жылы тиген мұңлы үнді.
Мен сүйем сылдыраған салқын суды,
Жаным, сәулем, еркешім, қызыл гүлім,
Тек сенімен гүлдесін жас ғұмырым.
Күздей күңгірт көңілге жас орнатқан,
Жадыратқан жанымды сенің нұрың.
Алқара көк астымда,
Белде болат қанжарым.
Күзеттемін мен мұнда,
Қайда менің жан жарым?
Айтшы, жаным, неге тайдың сертіңнен,
Айтшы, жаным, от шығарып бетімнен.
Айтшы, жаным, біліп қана кетейін,
Өлсем-дағы сенің салған дертіңнен!
Алыстан айтқан сөзім өтер ме екен,
Биіксіз, созсам қолым жетер ме екен.
Алам деп айға ұмтылған жас баладай,
Қиынға қолқа салу бекер ме екен?
Жаңбырлы кеште, көшеде
Жүрді жалғыз жас жігіт.
Дем алады күрсіне,
Өңі қашқан сұп-сұрғылт.
Сөзімді құп ал, құрбым, күлімсіреп,
Мінекей, саған арнап соқты жүрек.
Кеудемде махаббаттың оты лаулап,
Уыздай жас жүрегім тұр елжіреп.
Қыз-қызыл гүл бақшадағы,
Күн нұрынмен құлпырар.
Көрсе кенет әркім-дағы
Гүлді алуға ұмтылар.
Домбырамда бір күй бар тартылмаған,
Көңілімде бір сыр бар айтылмаған.
Күйімді де сырымды сыйлар едім,
Жаным сүйер жар болсаң жарқылдаған.
Құлағымнан кетер емес
Сенің, сәулем, тәтті үнің!
Жас музадан еш кем көрмес,
Сен-сен сүйікті бұлбұлым.
Сүйдім дедің, білегіңнен ұстадым,
Бірақ сені сүй деп зорлап қыспадым.
Адамшылық жүрегіңмен, еркіңмен
«Сүйдім» деп, сен білемісің құшқаның?
Қара көз, қиылған қас, жаздық маңдай,
Алма бет, ақша жүзі нұр тамғандай.
Қыр мұрын, оймақ ерін, меруерт тіс,
Бейне мақпал қызыл тіл шекер балдай.
Қайдасың махаббаттың періштесі?
Жаныма жақынырақ ұшып келші.
Қолға алып жүрегімді жалбарынам,
Жұбатшы жан қайғысын, есіркеші.
Ғашық едім, қайтейін,
Кеттің аулақ алыстап.
Айтып айтпай не дейін,
Жоқ қой енді табыспақ.
Жан сәулем, сағындым ғой көптен көремей,
Сен неге мен кеткенде қалдың ермей.
Баурында Баянаулы, Көкшетаудың
Жүрдім ғой елегізіп ескен желдей.
Жылқым жатыр жайылып көкорайда,
Аш қасқырлар ұлиды әлдеқайда.
Жерде тұрып ым қағам қалғыма деп,
Аспандағы серігім алтын айға.
Сайра, сайра, сандуғашым,
Жыр төгілтіп тіліңнен.
Таң құстары күй тыңдасын
Сенің шаттық үніңнен.
Көптен бері өзімнен кетті ерік,
Құпия сыр бойымды жүр меңгеріп.
Бір арудың тартады магниті,
Мен бір бейне металмын жүрген еріп.
Танымаймын, қанықпын сыртыңыздан,
Мен ризамын еліме ұл туғызған.
Таныстықтың пердесін аштым жырмен,
Жат болмассыз ақындық ғұрпымыздан.
О, Низами, ұстазамның бірісің.
Сен атқардың ұлы дүние бір ісін.
Сегіз ғасыр, ұлан асыр ғаламда
Өзге өлсе де, сен қлмедің тірісің.
Біреулер кетті кезіп ақша бұлтты,
Біреулер бір-ақ аттап шыңға шықты.
Біреулер айға барып айғай салып,
Жұлдызбен алтын кірпік сырласыпты.
Төлеутай, досым, құрбым,
Япыр-ай, тірі екенсің!
Қалың өрт, қанды қырғын,
Ұмытпай жүр екенсің.
Алдым, аға, хатыңызды,
Тақсам ба екенбой тұмар ғып?
Сіздің махаббатыңызды.
Көкірегіме құйдым нәр ғып.
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі